Một chất ô nhiễm mới xuất hiện ở mức bất ngờ trong không khí

Một nghiên cứu mới từ Hà Lan, Brazil và Lithuania - dẫn đầu bởi Đại học Utrecht và Đại học Groningen (Hà Lan) - đã cảnh báo về một dạng ô nhiễm mới đang âm thầm tấn công bầu không khí toàn cầu: Ô nhiễm methylsiloxan.

Theo SciTech Daily, methylsiloxan là các hợp chất gốc silicon được sử dụng trong mọi thứ từ mỹ phẩm đến chất bôi trơn công nghiệp.

Trước đây, các nhà khoa học tin rằng sự hiện diện của chúng trong không khí chủ yếu đến từ sự bay hơi của các thành phần trong sản phẩm chăm sóc cá nhân và công nghiệp.

Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng tàu thuyền và các phương tiện giao thông khác thải ra một lượng lớn methylsiloxan dưới các dạng khác, không dễ bay hơi.

Viết trên tạp chí khoa học Atmospheric Chemistry and Physics, các tác giả cho biết dạng methylsiloxan này phổ biến rộng rãi trong khí quyển, không chỉ gần các nguồn giao thông mà còn ở các khu vực ven biển, nông thôn và rừng.

Ước tính của nhóm cho thấy nhóm chất ô nhiễm này chiếm khoảng 2% đến 4,3% tổng khối lượng các sol khí hữu cơ, khiến chúng trở thành một trong những chất tổng hợp dồi dào nhất trong không khí.

Nồng độ của chúng lên đến 98 nanogram trong mỗi mét khối không khí ở São Paulo - Brazil, trong khi một lượng đáng kể khác cũng được thu thập ở các khu vực khác nhau trên khắp Hà Lan, Lithuania và Brazil.

Hơn một nửa lượng methylsiloxan phân tử lớn được phát hiện dường như đến từ khí thải giao thông, có khả năng liên quan đến chất bôi trơn như dầu động cơ.

Không giống như các hydrocacbon, vốn phân hủy nhanh hơn khi lan truyền trong khí quyển, metylsiloxan phần lớn vẫn giữ nguyên cấu trúc. Một phần đáng kể vẫn tồn tại ở dạng phân tử lớn, cho thấy các hợp chất này rất ổn định và có khả năng di chuyển quãng đường dài.

Tác động đáng lo ngại nhất của methylsiloxan nằm ở khả năng tấn công trực diện vào sức khỏe con người thông qua đường hô hấp.

Do đặc tính bền vững và sự hiện diện lớn trong không khí, chúng ta đang phải hít chúng hàng ngày với liều lượng tích tụ vượt xa "hóa chất vĩnh cửu" PFAS hay vi nhựa.

Rủi ro cụ thể mà nhóm hợp chất này mang lại đối với cơ thể người vẫn đang trong quá trình đánh giá, nhưng các nhà khoa học cảnh báo rằng việc tiếp xúc methylsiloxan kéo dài với nồng độ cao giống như một "ngòi nổ" y tế cần được giám sát chặt chẽ, bởi chúng sẽ tồn tại rất lâu một khi đã đi vào cơ thể.