Mỹ dự báo Việt Nam nhập khẩu gạo nhiều hơn cả Trung Quốc, tiếp tục xếp thứ 2 thế giới

Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa công bố báo cáo thương mại gạo toàn cầu với nhiều dự báo đáng chú ý.

Theo USDA, năm nay Việt Nam tiếp tục vượt Thái Lan (7 triệu tấn) để giữ vị trí nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới với sản lượng khoảng 7,9 triệu tấn.

Tuy nhiên, Việt Nam đồng thời cũng đứng thứ hai thế giới về nhập khẩu gạo với khoảng 3,9 triệu tấn, chỉ sau Philippines với 5,5 triệu tấn.

Việt Nam nhập khẩu gạo nhiều hơn cả Trung Quốc (3,3 triệu tấn), Nigeria (2,9 triệu tấn), Liên minh châu Âu – EU (2,3 triệu tấn) và Iraq (2 triệu tấn).

Thậm chí, USDA dự báo đến năm 2027, lượng gạo nhập khẩu của Việt Nam có thể tăng lên 4 triệu tấn, trong khi Philippines lên 5,6 triệu tấn.

Theo USDA, nguyên nhân là nguồn cung trong nước thắt chặt, khiến nhu cầu nhập lúa từ Campuchia để xay xát, chế biến rồi tái xuất tăng lên.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt 3,3 triệu tấn, thu về 1,57 tỉ USD, giảm 2,3% về khối lượng và giảm 11,1% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Ngành gạo xuất siêu 957 triệu USD, đồng nghĩa Việt Nam đã chi khoảng 613 triệu USD để nhập khẩu gạo trong cùng kỳ.

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), giá gạo xuất khẩu bình quân trong 4 tháng đầu năm 2026 chỉ đạt khoảng 468 USD/tấn, mức thấp nhất trong 5 năm qua.

Một trong những nguyên nhân là thiếu thông tin thị trường. Khi xuất hiện tin Philippines giảm giá mua, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã đồng loạt bán ra để giải phóng tồn kho, vô tình kéo giá xuống và cạnh tranh lẫn nhau.

Điều này dẫn đến nghịch lý: dù Việt Nam là nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới nhưng hàng triệu người sống bằng nghề trồng lúa vẫn thuộc nhóm có thu nhập thấp trong ngành nông nghiệp.

Nông dân trồng lúa hiện vẫn chưa có khả năng điều tiết thị trường và chủ động thời điểm bán hàng như người trồng cà phê hay hồ tiêu.