Mỹ - EU căng thẳng vì chuyện phạt doanh nghiệp công nghệ

Theo đài CNBC, Google, Apple và Meta đã phải chịu khoản phạt lên tới hơn 6 tỉ euro kể từ đầu năm 2024 vì vi phạm luật chống độc quyền và cạnh tranh của Liên minh châu Âu (EU). Gần đây nhất, Công ty X của tỉ phú Elon Musk cũng bị phạt 120 triệu euro theo Đạo luật Dịch vụ kỹ thuật số của EU vì vi phạm các nghĩa vụ minh bạch hồi tháng 12-2025.

Các công ty trên lẫn Washington đều cho rằng những khoản phạt này thể hiện thái độ thù địch của EU đối với đổi mới sáng tạo. Mỹ cũng chỉ trích EU quản lý quá chặt các công ty công nghệ, làm suy giảm khả năng hưởng lợi từ trí tuệ nhân tạo (AI) của châu Âu. Hồi tháng 2-2026, ông Donald Trump đã ký một bản ghi nhớ, trong đó nêu rằng sẽ xem xét áp thuế để đáp trả các loại thuế dịch vụ số, tiền phạt, quy định và chính sách mà chính phủ nước ngoài áp đặt lên các công ty Mỹ. Tuần trước, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách tăng trưởng kinh tế Jacob Helberg nhận định các khoản phạt đối với công ty Mỹ là nguồn gây căng thẳng lớn nhất trong quan hệ kinh tế với EU. Ông Helberg cho hay khối này đã phạt các công ty công nghệ Mỹ hơn 25 tỉ USD trong 2 thập kỷ qua.

Trong khi đó, Đại sứ Mỹ tại EU Andrew Puzder cho rằng nếu EU muốn tham gia nền kinh tế AI, họ sẽ cần các trung tâm dữ liệu, dữ liệu và khả năng tiếp cận hệ sinh thái phần cứng AI của Mỹ. Theo ông Puzder, khối này không thể vừa siết chặt quy định quá mức vừa thay đổi liên tục các yêu cầu pháp lý, lại vừa áp các khoản phạt lớn lên doanh nghiệp.

Đáp lại, người phát ngôn của Ủy ban châu Âu (EC) nói với CNBC rằng lập trường cứng rắn của họ đang buộc các doanh nghiệp đưa ra những quyết định có lợi cho người tiêu dùng. Người này cũng nói rằng phạt tiền chỉ là biện pháp cuối cùng khi các nỗ lực hòa giải thất bại. 

Ngoài ra, các công ty đôi khi chỉ thay đổi hành vi "sau khi bị phạt". EC đang tiến hành điều tra đối với một số hãng công nghệ Mỹ; chẳng hạn như nền tảng mạng xã hội Snapchat, thuộc sở hữu của Công ty Snap, bị đưa vào tầm ngắm vì vấn đề tuân thủ Đạo luật Dịch vụ số (DSA) về an toàn trẻ em trực tuyến.