Mỹ tạm dừng xử lý thị thực định cư cho 75 quốc gia

Thông báo do Bộ Ngoại giao Mỹ đưa ra ngày 15-1 cho biết lệnh tạm dừng xử lý thị thực sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 21-1, áp dụng với các loại thị thực nhập cư dành cho người có ý định sinh sống lâu dài tại Mỹ.

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, quyết định này nhằm siết chặt tiêu chí đánh giá nguy cơ "trở thành gánh nặng công" đối với những người xin định cư tại Mỹ.

Văn bản này yêu cầu các viên chức lãnh sự phải tạm dừng xử lý hồ sơ để tiến hành rà soát lại toàn bộ quy trình xét duyệt.

"Chính quyền Tổng thống  Donald Trump đang chấm dứt tình trạng lạm dụng hệ thống nhập cư của Mỹ bởi những người tìm cách trục lợi từ ngân sách và phúc lợi xã hội của người dân Mỹ" – Bộ Ngoại giao Mỹ nêu rõ trong thông cáo.

Không cấm thị thực du lịch nhưng siết kiểm tra

Đáng chú ý, lệnh tạm dừng không áp dụng với thị thực không định cư, bao gồm thị thực du lịch, công tác hoặc thương mại ngắn hạn – nhóm chiếm phần lớn số hồ sơ xin thị thực vào Mỹ hằng năm.

Tuy nhiên, một công điện nội bộ gửi đến tất cả đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ cho thấy các đương đơn xin thị thực loại này cũng sẽ phải trải qua quy trình sàng lọc nghiêm ngặt hơn.

Theo công điện, viên chức lãnh sự được yêu cầu đánh giá khả năng người xin thị thực sẽ sử dụng trợ cấp xã hội trong thời gian lưu trú tại Mỹ. Trách nhiệm chứng minh năng lực tài chính được đặt hoàn toàn lên vai đương đơn.

Nếu có nghi ngờ, lãnh sự có quyền yêu cầu người xin thị thực nộp thêm các biểu mẫu chứng minh khả năng tự chi trả chi phí sinh hoạt.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết động thái này xuất phát từ việc chính quyền ông Donald Trump đang tập trung xử lý các vụ gian lận phúc lợi công quy mô lớn, đồng thời ngăn chặn nguy cơ hệ thống an sinh xã hội bị khai thác bởi người nước ngoài.

Mở rộng tiêu chí đánh giá người xin thị thực

Thực tế, luật liên bang Mỹ từ lâu đã yêu cầu người xin thường trú phải chứng minh không trở thành "gánh nặng xã hội" – thuật ngữ chỉ người phụ thuộc vào trợ cấp công. Tuy nhiên, trong nhiệm kỳ đầu, Tổng thống Donald Trump đã mở rộng danh mục phúc lợi có thể khiến hồ sơ bị từ chối và các hướng dẫn mới được cho là còn khắt khe hơn.

Theo chỉ đạo mới, viên chức lãnh sự phải xem xét toàn diện nhiều yếu tố, bao gồm tuổi tác, tình trạng sức khỏe, hoàn cảnh gia đình, trình độ học vấn, kỹ năng nghề nghiệp, năng lực tài chính và lịch sử sử dụng phúc lợi, bất kể quốc tịch.

Đáng chú ý, khả năng sử dụng tiếng Anh cũng được đưa vào tiêu chí đánh giá, thậm chí có thể được kiểm tra trực tiếp trong các buổi phỏng vấn.

Ngoài ra, người xin thị thực vẫn phải trải qua khám sức khỏe bắt buộc, kiểm tra bệnh truyền nhiễm, tiền sử sử dụng chất kích thích, vấn đề sức khỏe tâm thần và tiêm chủng đầy đủ theo quy định của Mỹ.

Tranh cãi gia tăng

Các chuyên gia nhập cư và tổ chức nhân quyền cảnh báo rằng quyết định này có thể làm thu hẹp đáng kể cánh cửa nhập cư hợp pháp, đặc biệt với những người đến từ các quốc gia đang gặp khó khăn kinh tế hoặc bất ổn chính trị.

Trong khi đó, chính quyền Mỹ lập luận rằng chính sách mới là cần thiết để bảo vệ ngân sách liên bang, đảm bảo người nhập cư có khả năng tự lập và đóng góp cho nền kinh tế.

Động thái siết chặt thị thực diễn ra trong bối cảnh Mỹ chuẩn bị đăng cai World Cup 2026 và Olympic 2028, dự kiến khiến nhu cầu xin thị thực tăng mạnh trong những năm tới. Dù vậy, chính quyền Trump khẳng định ưu tiên hàng đầu vẫn là an ninh kinh tế và lợi ích của người dân Mỹ.

Danh sách 75 quốc gia bị tạm dừng xử lý thị thực định cư được cho là sẽ còn được xem xét và điều chỉnh, tùy theo kết quả rà soát quy trình nhập cư trong thời gian tới.