Ngân hàng sắp có thêm hàng chục ngàn tỉ đồng để cho vay?

Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi, bổ sung Thông tư 22/2019/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỉ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. 

Cụ thể, dự thảo thông tư nêu quy định huy động vốn loại trừ 80% tiền gửi có kỳ hạn Kho bạc Nhà nước, nghĩa là 20% tiền gửi có kỳ hạn Kho bạc nhà nước sẽ được tính vào mẫu số. Đây là thay đổi đáng chú ý vì quy định hiện tại là toàn bộ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước bị khấu trừ 100% khỏi tổng tiền gửi khi tính tỉ lệ LDR.

Ông Nguyễn Danh Thái, chuyên gia phân tích vĩ mô của Công ty CKG Việt Nam, nhận định quy định này sẽ mang lại tích cực cho nhóm ngân hàng thương mại nhà nước do quy mô tiền gửi Kho bạc Nhà nước lớn.

Từ đó, giúp giảm áp lực huy động tiền gửi dân cư, doanh nghiệp để đáp ứng tỉ lệ an toàn. Lãi suất huy động cũng có thể hạ nhiệt tiếp khi các ngân hàng không còn "chạy đua" tăng lãi suất đầu vào để cân bằng với tăng trưởng tín dụng.

Theo Công ty chứng khoán MBS, cùng với dự thảo thông tư trên, Ngân hàng Nhà nước cũng vừa ban hành Thông tư 08/2026/TT-NHNN nhằm hỗ trợ về mặt kỹ thuật khi tính toán tỉ lệ cho vay/tổng tiền gửi (LDR), có hiệu lực từ 15-5.

Với quy định mới, nhóm ngân hàng thương mại nhà nước như Vietcombank, BIDV, VietinBank có thể giảm tỉ lệ LDR từ 1,1% - 1,5% so với trước khi có thay đổi.

Ước tính của MBS, việc thay đổi này có thể bổ sung thêm dư địa cho vay tương đương 0,3 % - 0,4% tổng dư nợ tín dụng hiện tại toàn hệ thống là 19,5 triệu tỉ đồng (số liệu tháng 4-2026). Như vậy, nền kinh tế sẽ có thêm khoảng 58.000 - 78.000 tỉ đồng được bơm ra từ hệ thống ngân hàng.

Thanh khoản hệ thống ngân hàng tiếp tục chịu áp lực trong bối cảnh tín dụng phục hồi mạnh, trong khi huy động vốn chưa theo kịp, dù mặt bằng lãi suất huy động đã tăng từ cuối năm 2025 và tiếp tục nhích lên trong 3 tháng đầu năm 2026.

Tính đến cuối tháng 4-2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống tăng 4,4% trong khi tăng trưởng huy động vẫn thấp hơn do dòng tiền có xu hướng phân bổ sang các kênh đầu tư thay thế.

Theo ông Nguyễn Danh Thái, dù có sự điều chỉnh giảm nhẹ từ 0,1 điểm % đến 0,5 điểm % trong tháng 4, mặt bằng lãi suất thực tế vẫn đang neo cao hơn đáng kể so với mức nền thấp của năm 2025.

Từ đó, gây áp lực trực tiếp lên chi phí vốn của doanh nghiệp, trong bối cảnh các ngân hàng vẫn đang đối mặt với rủi ro từ áp lực tỉ giá căng thẳng và lạm phát đang nhích lên.