Người phạm tội được vận chuyển bằng máy bay ra sao?

Theo quy định mới tại Thông tư 14/2026/TT-BCA do Bộ Công an ban hành ngày 3-2-2026, việc vận chuyển hành khách là bị can, bị cáo, phạm nhân, người bị trục xuất, dẫn độ hoặc người bị bắt theo quyết định truy nã trên các chuyến bay dân dụng phải được thực hiện theo quy trình nghiêm ngặt nhằm bảo đảm an ninh, an toàn hàng không.

Bố trí chặt chẽ chỗ ngồi

Thông tư nêu rõ, việc áp giải và vận chuyển các đối tượng này phải tuân thủ đúng quy định pháp luật, đồng thời luôn có lực lượng áp giải đi kèm trong suốt hành trình. Mỗi chuyến bay thông thường chỉ được vận chuyển tối đa 5 người thuộc diện áp giải, trừ một số trường hợp đặc biệt theo quy định riêng. Đối với các chuyến bay chuyên khoang, hãng hàng không không được bố trí vận chuyển các đối tượng này.

Khi đặt vé máy bay phục vụ công tác áp giải, cơ quan chức năng phải cung cấp đầy đủ thông tin cho hãng hàng không, bao gồm số lượng người bị áp giải, tính chất đối tượng (bị can, bị cáo, phạm nhân, người bị trục xuất, dẫn độ hay người bị truy nã), số lượng cán bộ áp giải, biện pháp quản lý trong quá trình di chuyển, đánh giá mức độ rủi ro cũng như các lưu ý đặc biệt nếu có. 

Đây được xem là cơ sở để hãng hàng không chủ động xây dựng phương án bảo đảm an ninh phù hợp trước chuyến bay.

Đối với các chuyến bay quốc tế từ nước ngoài về Việt Nam, nếu quy định pháp luật của nước sở tại có điểm khác với quy định của Việt Nam, Cục Quản lý xuất nhập cảnh sẽ là đơn vị đánh giá và quyết định giới hạn vận chuyển trong từng trường hợp cụ thể.

Thông tư cũng quy định chặt chẽ về việc bố trí chỗ ngồi trên máy bay. Theo đó, người bị áp giải phải được sắp xếp tại các hàng ghế xa cửa lên xuống và xa cửa thoát hiểm nhằm hạn chế nguy cơ mất an toàn. 

Người áp giải sẽ ngồi ở vị trí gần lối đi, còn đối tượng bị áp giải ngồi phía trong. Trong trường hợp số lượng cán bộ áp giải gấp đôi số người bị áp giải, đối tượng sẽ được bố trí ngồi giữa hai cán bộ để tăng cường kiểm soát.

Trong suốt chuyến bay, người bị áp giải phải luôn nằm trong tầm giám sát của lực lượng chức năng, kể cả khi sử dụng nhà vệ sinh.

Việc sử dụng suất ăn và đồ uống trên tàu bay chỉ được thực hiện khi có sự đồng ý của người áp giải. Đặc biệt, cả người áp giải lẫn đối tượng bị áp giải đều không được sử dụng rượu, bia hoặc các chất kích thích trong suốt hành trình.

Một số điểm đáng chú ý

Một điểm đáng chú ý khác là quy định nghiêm cấm khóa tay hoặc khóa chân người bị áp giải vào bất kỳ bộ phận nào của tàu bay. Quy định này nhằm bảo đảm an toàn khai thác hàng không cũng như hạn chế các tình huống phát sinh có thể ảnh hưởng đến chuyến bay.

Để bảo đảm an ninh và tránh ảnh hưởng đến các hành khách khác, hãng hàng không phải bố trí cho người áp giải cùng đối tượng bị áp giải lên máy bay trước và rời tàu bay sau cùng.

Riêng đối với trường hợp vận chuyển số lượng lớn người bị trục xuất tự nguyện hồi hương hoặc trường hợp không có người áp giải, việc vận chuyển chỉ được thực hiện khi bảo đảm đầy đủ điều kiện an ninh. Hãng hàng không sẽ là đơn vị trực tiếp đánh giá mức độ an toàn và đưa ra quyết định cuối cùng.

Ngoài ra, đại diện hãng hàng không có trách nhiệm phối hợp với lực lượng áp giải để đánh giá nguy cơ trong từng chuyến bay, từ đó triển khai các biện pháp bảo đảm an ninh phù hợp và thông báo cho lực lượng kiểm soát an ninh hàng không tại cảng hàng không, sân bay nơi khởi hành.