Những đại án liên quan "đại gia", cựu quan chức bị xét xử trong năm 2025

Đại án Dự án Sài Gòn - Đại Ninh (Lâm Đồng)

Ngày 20-1-2025, TAND TP Hà Nội đã tuyên án Nguyễn Cao Trí, Tổng giám đốc Công ty Sài Gòn Đại Ninh, 3 năm tù về tội Đưa hối lộ, tổng hợp với bản án trước đó buộc chấp hành 9 năm tù. Trần Văn Hiệp, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, bị tuyên 6 năm 6 tháng tù; Trần Đức Quận, cựu Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng, 5 năm 6 tháng tù. Một số cán bộ Thanh tra Chính phủ bị tuyên từ 3 đến 3 năm 6 tháng tù. Cựu Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng bị tuyên 2 năm 6 tháng tù cho hưởng án treo.

Theo bản án, năm 2010, Công ty Sài gòn Đại Ninh được thực hiện Dự án Khu đô thị thương mại, du lịch, nghỉ dưỡng sinh thái Đại Ninh tại Lâm Đồng. Trong quá trình thanh tra, Thanh tra Chính phủ xác định Công ty Sài Gòn Đại Ninh trong quá trình thực hiện Dự án Đại Ninh có nhiều vi phạm nên kiến nghị Thủ tướng giao UBND tỉnh Lâm Đồng thực hiện việc chấm dứt hoạt động, thu hồi đất của Dự án Đại Ninh.

Biết việc này, bị cáo Nguyễn Cao Trí, Tổng giám đốc Công ty Sài Gòn - Đại Ninh, lợi dụng mối quan hệ, dùng tiền, lợi ích vật chất để móc nối, câu kết với các cán bộ tại Trung ương và địa phương để thực hiện hành vi thay đổi, điều chỉnh trái pháp luật quyết định của Nhà nước. Để làm việc này, Nguyễn Cao Trí đã đưa hối lộ hơn 7 tỉ đồng cho nhiều cá nhân là cán bộ Thanh tra Chính phủ và lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng.

Bản án sơ thẩm đánh giá hành vi của các bị cáo xâm phạm trật tự trị an, quản lý kinh tế, danh dự của các cơ quan, tổ chức liên quan; ảnh hưởng môi trường đầu tư và việc huy động các nguồn lực xã hội cho phát triển địa phương... Hành vi của các bị cáo còn làm suy thoái, băng hoại lối sống, đạo đức và cách hành xử của bộ phận cán bộ, làm mất niềm tin, uy tín của Đảng, chính quyền.

Đại án Vạn Thịnh Phát

Ngày 15-4-2025, TAND Cấp cao tại TPHCM (nay là Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TPHCM) tuyên bị cáo Trương Mỹ Lan, chủ tịch HĐQT Vạn Thịnh Phát, 30 năm tù về 3 tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản"; "vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới" và "rửa tiền". Tổng hợp bản án giai đoạn 1, hình phạt mà bị cáo Lan phải nhận là tử hình. Các bị cáo khác từ 1 năm 3 tháng tù đến 17 năm tù.

Theo cáo buộc, bị cáo Lan chỉ đạo phát hành 25 lô trái phiếu không có thật thông qua các công ty thuộc Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, chiếm đoạt hơn 30.000 tỉ đồng từ hơn 35.000 nhà đầu tư. Bị cáo Lan cũng bị xác định đã rửa tiền với số tiền hơn 445.000 tỉ đồng và chuyển lậu 4,5 tỉ USD ra nước ngoài. Những hành vi này được cho là gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng đối với nền kinh tế.

Đại án Xuyên Việt Oil

Ngày 6-5-2025, TAND Cấp cao tại TPHCM (nay là Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TPHCM) mở phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án Xuyên Việt Oil. Theo bản án, bị cáo Mai Thị Hồng Hạnh, cựu Giám đốc kiêm Chủ tịch HĐTV Công ty Xuyên Việt Oil, đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao để vi phạm quy định quản lý, sử dụng quỹ bình ổn giá và thuế bảo vệ môi trường, gây thiệt hại cho nhà nước hơn 1.463 tỉ đồng. Theo đó, thất thoát 219 tỉ đồng từ quỹ bình ổn giá và 1.244 tỉ đồng từ thuế môi trường.

Không đủ điều kiện cấp lại giấy phép, bị cáo Hạnh đã nhờ bị cáo Nguyễn Lộc An, cựu Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước, Bộ Công Thương, kết nối với bị cáo Đỗ Thắng Hải, cựu Thứ trưởng Bộ Công Thương, để xin hỗ trợ. Bị cáo Hải chỉ đạo cấp dưới giải quyết hồ sơ, sau đó hệ thống cán bộ cùng phối hợp giúp Công ty Xuyên Việt Oil hoàn tất thủ tục. Bị cáo Hạnh sau đó đã "cảm ơn" các lãnh đạo Bộ Công Thương bằng khoản chi hơn 300.000 USD.

Ngoài ra, bị cáo Hạnh còn bị xác định đã đưa hối lộ cho bị cáo Lê Đức Thọ, cựu Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre. Năm 2021, sau khi nhậm chức, bị cáo Thọ nhiều lần đề nghị bị cáo Hạnh mở chi nhánh hoặc công ty con tại Bến Tre. Đáp lại, tháng 12-2021, bị cáo Hạnh thành lập Công ty CP Việt Oil, đăng ký kinh doanh tại địa phương này.

Sau đó, bị cáo Thọ nhiều lần gọi điện, gặp gỡ Giám đốc VietinBank chi nhánh Bến Tre yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp của bị cáo Hạnh tiếp cận tín dụng, đồng thời tác động lãnh đạo ngân hàng để công ty được vay 400 tỉ đồng với chính sách tín chấp và lãi suất ưu đãi. Tổng cộng, chi nhánh ngân hàng đã giải ngân hơn 892 tỉ đồng cho Công ty Xuyên Việt Oil.

Bị cáo Hạnh nhiều lần tặng bị cáo Thọ các món quà đắt tiền: Một bộ gậy golf trị giá 1,1 tỉ đồng, đồng hồ Patek Philippe Plus trị giá 421.000 USD, 200.000 USD tiền mặt, một xe Mercedes-Benz S450 Luxury hơn 6,6 tỉ đồng và nhiều quà tặng nhân dịp sinh nhật, thăng chức.

Xem xét kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt trước đó, tòa phúc thẩm tuyên phạt bị cáo Lê Đức Thọ 14 năm tù về tội "Nhận hối lộ", 7 năm tù về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi". Tổng hợp hình phạt là 21 năm tù, giảm 7 năm so với án sơ thẩm.

Bị cáo Mai Thị Hồng Hạnh bị tuyên 11 năm tù về tội "Đưa hối lộ", 17 năm tù vì "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí". Tổng hình phạt là 28 năm tù (giảm 2 năm).

Đại án chuyến bay giải cứu (giai đoạn 2)

Ngày 16-6-2025, TAND Cấp cao tại Hà Nội (nay là Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội) tuyên án phúc thẩm vụ "Chuyến bay giải cứu" giai đoạn 2, liên quan đến các sai phạm trong quá trình tổ chức các chuyến bay đưa công dân Việt Nam từ nước ngoài về nước trong thời gian dịch COVID-19.

Bản án xác định, lợi dụng chủ trương nhân đạo của Nhà nước, một số cán bộ tại các địa phương, sở, ngành đã lạm dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi cá nhân. Các bị cáo nhận tiền của doanh nghiệp và cá nhân tổ chức chuyến bay, đổi lại việc tham mưu, ký văn bản chấp thuận, xác nhận thủ tục trái quy định, tạo điều kiện cho các chuyến bay được triển khai.

Từ các sai phạm này, các bị cáo đã hưởng lợi bất chính với số tiền từ hàng chục triệu đến hàng trăm triệu đồng mỗi người, tổng cộng nhiều tỉ đồng. Trong khi người dân phải chịu chi phí rất cao để được về nước trong bối cảnh dịch bệnh căng thẳng.

Hội đồng xét xử nhận định, dù không gây thiệt hại trực tiếp cho ngân sách Nhà nước, hành vi của các bị cáo đã làm méo mó chính sách nhân đạo, xâm hại nghiêm trọng trật tự quản lý hành chính và gây bức xúc lớn trong xã hội.

Tại phiên phúc thẩm, tòa chấp nhận giảm án cho một số bị cáo do đã khắc phục hậu quả. Trong đó, Trần Tùng (cựu Phó Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Thái Nguyên) bị tuyên 10 năm tù; các bị cáo khác nhận mức án từ 1 năm 6 tháng tù đến hơn 2 năm tù, một số được hưởng án treo.

Đại án Tập đoàn Thuận An

Ngày 18-12-2025, TAND Phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội mở phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án xảy ra tại Công ty cổ phần Tập đoàn Thuận An, một vụ án kinh tế, tham nhũng nghiêm trọng gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 120 tỉ đồng trong các dự án.

Theo bản án cấp phúc thẩm, tại phiên phúc thẩm, bị cáo Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch Công ty cổ phần Tập đoàn Thuận An, đã nộp thêm 47 tỉ đồng, qua đó khắc phục toàn bộ hậu quả vụ án. Các bị cáo khác tại cấp phúc thẩm đã nộp thêm 50-500 triệu đồng, góp phần tích cực khắc phục hết thiệt hại.

Qua đó, tòa cấp phúc thẩm tuyên phạt bị cáo Nguyễn Duy Hưng 7 năm 6 tháng tù (án sơ thẩm 10 năm 6 tháng tù) về tội "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng".

Cùng tội danh trên, tòa tuyên bị cáo Trần Anh Quang, cựu Tổng Giám đốc Tập đoàn Thuận An, 5 năm tù (án sơ thẩm 7 năm tù). Nhiều bị cáo có đơn kháng cáo cũng được giảm án tù.

Đáng chú ý, nhiều trường hợp không kháng cáo hoặc rút đơn kháng cáo như: Bị cáo Phạm Thái Hà, cựu Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, bị tuyên 4 năm 9 tháng tù (án sơ thẩm 5 năm 6 tháng tù) về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi". Bị cáo Lê Ô Pích, cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang cũ, bị tuyên 2 năm 3 tháng tù (án sơ thẩm 3 năm tù) về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ")

Đại án Tập đoàn Phúc Sơn

Ngày 22-12-2025, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội đã tuyên án phúc thẩm vụ án xảy ra tại Tập đoàn Phúc Sơn, đại án kinh tế, tham nhũng đặc biệt nghiêm trọng gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 1.168 tỉ đồng.

Theo đó, Tòa cấp phúc thẩm đã tuyên án cựu Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc cũ Hoàng Thị Thúy Lan 11 năm 6 tháng tù (án sơ thẩm 14 năm tù về tội Nhận hối lộ, giảm 2 năm 6 tháng tù); bị cáo Lê Duy Thành (cựu Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc cũ) bị tuyên 8 năm 6 tháng tù (án sơ thẩm 12 năm tù về tội Nhận hối lộ, giảm 3 năm 6 tháng tù); Phạm Hoàng Anh (cựu phó cựu Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy Vĩnh Phúc cũ) 6 năm tù (án sơ thẩm 8 năm tù về tội Nhận hối lộ, giảm 2 năm tù).

Bị cáo Lê Viết Chữ (cựu Bí thư tỉnh ủy Quảng Ngãi cũ) bị tuyên 5 năm tù (án sơ thẩm 7 năm tù); Phạm Văn Vọng (cựu Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Vĩnh Phúc cũ) và Phùng Quang Hùng (cựu chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc cũ) cùng được tuyên hưởng án treo (án sơ thẩm cùng bị tuyên 3 năm tù). Ngoài ra, Hội đồng xét xử cũng chấp nhận kháng cáo, giảm nhẹ hình phạt cho hàng loạt bị cáo khác.

Theo hồ sơ vụ án, trong quá trình thực hiện các dự án, gói thầu tại tỉnh Vĩnh Phúc, Quảng Ngãi, Phú Thọ, Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn, đã trực tiếp thực hiện, chỉ đạo cấp dưới hoặc cấu kết với các đơn vị khác để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật về kế toán, đấu thầu gây thiệt hại tổng số tiền 1.168 tỉ đồng. Trong đó, hậu quả thiệt hại từ hành vi vi phạm quy định về kế toán là hơn 504 tỉ đồng, từ việc xác định lại giá đất là hơn 204 tỉ đồng và từ hành vi vi phạm quy định về đấu thầu là hơn 459 tỉ đồng.

Để trúng thầu, Nguyễn Văn Hậu đã dùng tiền "mua chuộc" nhiều lãnh đạo, cán bộ các địa phương. Trong đó, Hậu đã đưa hối lộ hơn 132 tỉ đồng. Điển hình như: Đưa hối lộ cho cựu bí thư tỉnh Vĩnh Phúc cũ Hoàng Thị Thúy Lan 25 tỉ đồng và 1 triệu USD (tương đương hơn 47,9 tỉ đồng); đưa hối lộ bị cáo Lê Duy Thành 20 tỉ đồng và 1,3 triệu USD; đưa hối lộ Nguyễn Văn Khước 20.000 USD và bán cho bị cáo này 1 ô đất để hưởng chênh lệch 3 tỉ đồng.

Nguyễn Văn Hậu cũng đưa hối lộ cho Đặng Văn Minh, cựu giám đốc Sở Giao thông vận tải, cựu chủ tịch tỉnh Quảng Ngãi cũ, 22,6 tỉ đồng cùng 240.000 USD. Trong đó, cá nhân Minh hưởng lợi 10,6 tỉ đồng và 40.000 USD. Thông qua Đặng Văn Minh, Hậu đưa 6 tỉ đồng cùng 20.000 USD cho bị cáo Cao Khoa, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, và đưa 6 tỉ đồng cho bị cáo Lê Viết Chữ, cựu Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Quảng Ngãi.