NÓI THẲNG: Mấy ngày Tết mà CSGT cũng đồng loạt kiểm tra nồng độ cồn?!

Cục Cảnh sát Giao thông (CSGT) - Bộ Công an thông báo sẽ kiểm tra nồng độ cồn ngay từ sáng hôm nay, mùng 1 Tết. Ngay lập tức, dư luận chia làm hai nửa, một bên ủng hộ vì an toàn, một bên băn khoăn vì "Tết mà cũng kiểm tra nồng độ cồn?".

Nhưng nếu nhìn thẳng vào thực tế tai nạn giao thông những năm qua, câu hỏi cần đặt ra không phải là "có nên kiểm tra nồng độ cồn ngày Tết không?", mà là vì sao đến giờ ta vẫn còn coi Tết như "vùng trũng" của kỷ cương?.

Tết thường là dịp vui hết mình. Nhưng Tết cũng là thời điểm việc tiêu thụ rượu bia đạt đỉnh. Khi đó, tai nạn giao thông cũng leo thang. Nhiều năm liền, cứ hết kỳ nghỉ Tết là thống kê lại dày lên những con số đau lòng về người chết, bị thương. Trong đó, rượu bia luôn nằm ở nhóm nguyên nhân hàng đầu.

Vậy thì, việc CSGT "không né" mấy ngày Tết, không "du di" vì Tết, thực chất là để bảo đảm sự an toàn của người đi đưởng. Pháp luật không có khái niệm "ngày thường" hay "ngày Tết". Một người say xỉn lái xe ngày thường cũng nguy hiểm như ngày Tết.

Thế nhưng, phản ứng của không ít người lại cho thấy tâm lý coi Tết là ngoại lệ. Uống ít hay nhiều thì cũng "Tết mà". Chạy xe chúc Tết thì "đầu năm, làm căng làm gì?!". Chính tâm lý ấy đã tạo ra một thứ "đặc quyền", cuối cùng, người uống rượu bia mà vẫn điều khiển xe và người đi đường phải trả giá.

Không ai có quyền lấy niềm vui cá nhân đặt lên trên an toàn của người khác. Một ly rượu, ly bia đầu năm làm sao đáng giá bằng một vụ tai nạn, mà có khi liên quan mạng người? Nếu đã uống rượu bia thì hãy gọi taxi, đi nhờ, hoặc ở lại. Không có lý do gì biện minh cho việc cầm lái khi trong người có nồng độ cồn.

Nói như thế không có nghĩa là việc thực thi của lực lượng chức năng được quyền cứng nhắc hay tùy tiện. "Không có ngoại lệ" không đồng nghĩa với "không cần giải thích". Người dân có quyền được biết họ bị dừng xe vì lý do gì, quy trình ra sao, kết quả thế nào... Minh bạch và chuẩn mực trong từng thao tác là cách hiệu quả để biến chính sách đúng thành chính sách được ủng hộ.

Thực tế, một phần bức xúc của dư luận những ngày qua không đến từ chủ trương siết nồng độ cồn, mà đến từ nỗi lo về cách làm. Liệu có tình trạng dừng xe tràn lan? Liệu có chuyện "phạt cho đủ chỉ tiêu"? Liệu việc kiểm tra có công bằng, chuẩn xác? Những câu hỏi đó cần được giải thích rõ ràng.

Cũng cần nói rõ, lo sợ bị kiểm tra không phải là lý do để phản đối kiểm tra. Chỉ những người định vi phạm mới thấy khó chịu khi pháp luật được thực thi nghiêm túc. Một xã hội văn minh không thể dựa vào sự "dễ dãi có chọn lọc", càng không thể hy sinh kỷ cương chỉ để giữ cảm giác "vui vẻ bề ngoài" trong vài ngày Tết.

Có một nghịch lý, chúng ta sẵn sàng chi hàng chục triệu đồng cho mâm cỗ, cho quà Tết, cho tiệc tùng… nhưng lại tiếc vài chục ngàn đồng tiền taxi để về nhà an toàn. Nếu ttai nạn xảy ra, cái giá phải trả không phải là tiền mà là mạng người, là những cái Tết không trọn vẹn.

Vì vậy, việc đo nồng độ cồn từ Mùng 1 Tết cần được nhìn đúng bản chất, đó không phải là "làm khó", mà là bảo vệ người tham gia giao thông. Nhà nước có trách nhiệm can thiệp khi hành vi cá nhân đe dọa lợi ích chung, và lái xe sau khi uống rượu bia chính là mối đe dọa như vậy.

Điều xã hội cần lúc này không phải là mong mỏi lực lượng CSGT "nới tay vì Tết", mà là làm sao cho đúng, cho chuẩn, cho minh bạch.

Một cái Tết văn minh không phải là cái Tết uống rượu bia bao nhiêu cũng được, mà là cái Tết mọi người đều có thể đi và về an toàn. 

Khi hiểu được điều đó, việc kiểm tra nồng độ cồn từ sáng Mùng 1 Tết sẽ không còn gây tranh cãi, mà trở thành một chuẩn mực bình thường của một xã hội coi trọng sinh mạng hơn chén rượu.