Ngày 9-9, phiên tòa xét xử sơ thẩm đối với 29 bị cáo trong vụ án giết người, chống người thi hành công vụ xảy ra tại xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, TP Hà Nội kết thúc phần xét phần xét hỏi. Trước khi bước vào phần tranh tụng, Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) TP Hà Nội thực hành quyền công tố nêu quan điểm của vụ án và đề nghị mức ánh đối với các bị cáo.

Vụ án Đồng Tâm: Viện kiểm sát đề nghị tử hình 2 bị cáo - Ảnh 1.

Các bị cáo tại phiên toà

Theo đại diện VKSND TP Hà Nội, các đối tượng biết rõ đất cánh đồng Sênh (xã Đồng Tâm) là đất quốc phòng đã được Thanh tra TP Hà Nội và Thanh tra Chính phủ kết luận. Sau đó, các cơ quan chức năng TP Hà Nội và trung ương đã tổ chức đối thoại với nhân dân xã Đồng Tâm để người dân hiểu và yêu cầu thực hiện đúng quy định của pháp luật. 

Tuy nhiên, từ năm 2013, ông Lê Đình Kình (SN 1936, trú tại thôn Hoành, xã Đồng Tâm) đã cùng Lê Đình Công, Bùi Viết Hiểu, Nguyễn Văn Tuyển và một số đối tượng tại xã Đồng Tâm thành lập "Tổ đồng thuận" với mục đích chiếm lại đất đồng Sênh chia nhau. Các đối tượng này thường xuyên lôi kéo, kích động quần chúng nhân dân khiếu kiện phức tạp về việc quản lý, sử dụng đất của chính quyền xã Đồng Tâm; sử dụng mạng xã hội tuyên truyền đất đồng Sênh là của xã Đồng Tâm; đồng thời kêu gọi người dân xã Đồng Tâm "đấu tranh để giữ đất". Từ năm 2017 đến đầu năm 2020, ông Kình đã chỉ đạo "Tổ đồng thuận" và nhiều đối tượng khác gây ra nhiều sự việc nghiêm trọng trái với pháp luật.

Khoảng tháng 9-2019, khi biết thông tin Công an TP Hà Nội phối hợp với Quân chủng Phòng không - Không quân (Bộ Quốc phòng) triển khai bảo vệ lực lượng thi công xây dựng tường rào sân bay Miếu Môn trên đất đồng Sênh, ông Lê Đình Kình đã cùng với Lê Đình Công và đồng phạm góp tiền mua 10 quả lựu đạn, mua xăng làm 85 chai bom xăng, mua khoảng 10 tuýp sắt có gắn dao bầu và liềm, nhặt gạch đá, làm bùi nhùi, mua pháo… nhằm tấn công lực lượng chức năng.

Ông Lê Đình Kình cùng đồng phạm tổ chức quay video, ghi hình trực tiếp và đăng tải các video clip trên mạng xã hội, mạng internet. Đồng thời, nhóm này tuyên bố nếu cơ quan chức năng đưa lực lượng đến Đồng Tâm thì sẽ tiêu diệt từ 300 người đến 500 người.

Theo đại diện VKSND, đầu tháng 1-2020, khi biết lực lượng Công an TP Hà Nội sẽ về xã Đồng Tâm, Lê Đình Kình đã cùng nhiều đối tượng tổ chức họp tại nhà vào các ngày 6, 7 và 8-1-2020 để chỉ đạo chống đối, sát hại lực lượng công an. Chiều 8-1-2020, theo chỉ đạo của Lê Đình Kình, Công yêu cầu đồng bọn mang các hung khí gồm tuýp sắt gắn dao bầu, gắn liềm, bom xăng, các bao chứa gạch đá tập trung tại nhà Lê Đình Kình để tấn công lực lượng công an.

Rạng sáng 9-1-2020, khi lực lượng công an đến chốt tại cổng làng thôn Hoành, xã Đồng Tâm để bảo vệ mục tiêu theo kế hoạch thì Bùi Văn Niên và Lê Đình Quân đánh kẻng báo động. Các đối tượng liên quan lập tức dùng gạch đá, bom xăng, dao bầu tấn công lực lượng công an, khiến cho 3 cán bộ, chiến sĩ công an là Nguyễn Huy Thịnh, Phạm Công Huy, Dương Đức Hoàng Quân bị rơi xuống hố ở gần nhà Lê Đình Kình.

Lúc đó, Chức bảo Doanh đổ xăng từ can ra chậu để đối tượng đổ xuống hố nơi các cán bộ, chiến sĩ Thịnh, Huy và Quân rơi xuống và châm lửa đốt. Hậu quả là cả 3 cán bộ, chiến sĩ công an này tử vong do ngạt khí và bị thiêu cháy.

Đại diện VKSND đánh giá, đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, hành vi của các bị cáo là đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Chỉ vì tham lam lợi ích vật chất mà các bị cáo đã nhiều lần xâm phạm sự đúng đắn của chính quyền địa phương, gây hoang mang cho nhân dân.

Khi lực lượng chức năng làm nhiệm vụ đảm bảo trật tự trên thôn Hoành, xã Đồng Tâm, các bị cáo đã sử dụng, bom xăng, tuýp sắt gắn dao bầu, lựu đạn… để tấn công lực lượng công an. Sau đó, còn rút lui về nhà ông Lê Đình Kình để tiếp tục tấn công lượng lượng công an.

Để đảm bảo tính mạng, sức khoẻ của người dân, cán bộ chiến sĩ lực lượng công an đã triển khai lực lượng để bắt quả tang các đối tượng. Trong quá trình triển khai, đã bị các đối tượng dùng xăng đổ lên người gây đau thương, tang tóc cho các gia đình nạn nhân.

"Hành vi của các bị cáo có tổ chức, có sự phân công vai trò của từng người, thể hiện tính côn đồ hung hãn, coi thường, bất chấp pháp luật. Giết nhiều người cách rất dã man, hành vi của các bị cáo còn làm ảnh hưởng hoạt động đúng đắn của cơ quan nhà nước, gây mất trật tự an ninh trong TP Hà Nội, gây hoang mang lo lắng cho người dân"- đại diện VKSND TP Hà Nội nhấn mạnh.

Đánh giá mức độ, VKSND cho rằng các bị cáo Lê Đình Công, Bùi Viết Hiểu, Nguyễn Văn Tuyển, Nguyễn Quốc Tiến là chủ mưu cầm đầu với mục đích giết người rõ ràng.

Trong đó, Công chủ mưu, thường xuyên kích động giết cán bộ công an qua các clip tung lên mạng xã hội; dọa cho nổ trạm điện; dọa giết từ 300 đến 500 cán bộ... Công trực tiếp ném lựu đạn, giết chết công an, mong muốn giết càng nhiều càng tốt nên phạm vào tội giết người với tình tiết kịch khung tăng nặng như giết 2 người trở lên, giết người khi thi hành công vụ. Tại phiên toà, bị cáo này khai báo quanh co, có nhân thân xấu vì từng bị phạt tù về tội cố ý gây thương tích nhưng không tự răn đe, lại gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng nên cần loại bỏ vĩnh viễn khỏi đời sống xã hội.

Bị cáo Lê Đình Chức cũng chủ động chống đối, cùng mang hung khí lên trần nhà rồi ném bom xăng, lựu đạn về phía công an, dùng tuýp sắt gắn dao bầu chọc khiến 3 cảnh sát ngã xuống hố rồi cùng Doanh đổ xăng thiêu chết. Hành vi thể hiện mất nhân tính, không còn khả năng cải tạo và ra tòa lại đổ tội cho Doanh. Bị cáo này từng bị xét xử về tội tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có. Lê Đình Chức cũng giết trên 2 người, có tổ chức, có tính côn đồ nên cần thiết phải loại bỏ vĩnh viễn khỏi đời sống.

Bị cáo Lê Đình Doanh bị kiển sát viên đánh giá nhiều năm qua cũng chống đối chính quyền nhằm chiếm đất Đồng Sênh. Doanh mua dao bầu, đi hàn vào tuýp sắt để chống đối… Sáng 9-1, Doanh dùng gạch, bom xăng ném về phía công an và dùng dao bầu tấn công khiến 3 cảnh sát ngã xuống hố. Bị cáo này mang chậu xăng cho Chức và châm lửa, đẩy xuống đốt chết 3 cảnh sát. Hành vi của bị cáo trực tiếp gây ra cái chết cho 3 người, bản thân có nhân thân rất xấu, từng bị xét xử về các tội cướp tài sản, trộm cắp, tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có. Tuy nhiên, ở giai đoạn điều tra và tại tòa, Doanh đã ăn năn hối cải và là con của Lê Đình Công nên áp dụng chính sách nhân đạo, không cần thiết phải loại bỏ khỏi xã hội nhằm cho bị cáo làm lại cuộc đời.

Với các bị cáo Bùi Viết Hiểu và Nguyễn Văn Tuyển cũng vì tham lam nên lôi kéo người khác. Việc 3 cảnh sát bị đốt chết có quan hệ nhân quả với hành vi của 2 bị cáo này. Vì vậy, xác định 2 bị cáo này đã phạm vào tội giết người với tình tiết tăng nặng kịch khung nên cần xử lý nghiêm. Tuy nhiên, cả 2 không trực tiếp gây ra cái chết của 3 nạn nhân; Hiểu phạm tội khi đã trên 70 tuổi, Tuyển là người tàn tật và khai báo thành khẩn nhất  nên được giảm nhẹ hình phạt.

Cũng tại toà, Viện kiểm sát đã thay đổi tội danh truy tố với 19 người từ tội Giết người sang tội Chống người thi hành công vụ.

Từ những phân tích trên, VKSND TP Hà Nội đề nghị HĐXX tuyên án các bị cáo: Lê Đình Công tử hình; Lê Đình Chức tử hình; Bùi Viết Hiểu 16-18 năm tù; Nguyễn Văn Tuyển 14-16 năm tù; Lê Đình Doanh chung thân; Nguyễn Quốc Tiến 16-18 năm tù cùng về tội Giết người.

Ngoài ra, Nguyễn Văn Quân; Lê Đình Uy; Lê Đình Quang đều bị đề nghị 6 đến 7 năm cùng tù tội chống người thi hành công vụ; Bùi Văn Tiến 5 đến 6 năm tù tội chống người thi hành công vụ; Bùi Thị Nối; Lê Đình Quân; Trịnh Văn Hải đều 4 đến 5 năm tù tội cùng về tội chống người thi hành công vụ; Bùi Thị Đục; Nguyễn Thị Bét; Trần Thị La; Nguyễn Văn Duệ; Nguyễn Xuân Điều; Bùi Văn Tuấn đều 3 đến 4 năm cùng tù tội chống người thi hành công vụ… Các bị cáo còn lại bị VKSND đề nghị từ 15 tháng tù cải tạo không giam giữ đến 2 năm 6 tháng tù giam cùng về tội chống người thi hành công vụ.

Nguyễn Hưởng