Chiều 26-11, sau một ngày xét xử phúc thẩm bị cáo Hồ Minh Khiêm (55 tuổi; ngụ tại TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định), cựu Trưởng phòng Thanh tra thuế Cục Thuế tỉnh Bình Định về tội "nhận hối lộ", Tòa án Cấp cao Đà Nẵng đã tuyên hủy toàn bộ bản án tòa sơ thẩm, trả hồ sơ điều tra lại.

Vụ cán bộ thuế nhận hối lộ 130 triệu đồng: Bị hại bị đề nghị xem xét hành vi đưa hối lộ - Ảnh 1.

Bị cáo Hồ Minh Khiêm tại phiên tòa xét xử phúc thẩm lần thứ 4

Ngoài ra, HĐXX phúc thẩm cũng đề nghị xem xét trách nhiệm hình sự đối với ông Đỗ Nguyễn Duy Minh, Phó Giám đốc Công ty Xây dựng An Nghĩa (trụ sở TP Quy Nhơn) và một số người liên quan trong doanh nghiệp này về hành vi "đưa hối lộ".

Trước đó, tại phiên tòa xét xử sơ thẩm vào ngày 3-8-2018, TAND tỉnh Bình Định đã tuyên phạt ông Hồ Minh Khiêm 8 năm tù về tội "nhận hối lộ". Sau đó ông Khiêm kháng cáo kêu oan.

Từ hai túi ni lông đựng 130 triệu đồng

Theo cáo trạng của Viện KSND tỉnh Bình Định, ngày 1-9-2017, Cục Thuế tỉnh Bình Định ra quyết định thanh tra thuế tại Công ty Xây dựng An Nghĩa thời gian 30 ngày. Hồ Minh Khiêm được giao làm trưởng đoàn cùng 3 thành viên khác. Trong thời gian thanh tra, Khiêm đang học lớp bồi dưỡng tại tỉnh Thừa Thiên - Huế nên ủy quyền bằng miệng cho phó đoàn thanh tra.

Sáng 24-9-2017, Khiêm gọi điện thoại hỏi ông Phạm Trọng Ân (thành viên đoàn thanh tra) để nắm các sai phạm tại Công ty Xây dựng An Nghĩa. Ông Ân cho biết doanh nghiệp này có sai phạm lớn nhất là không khai thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường.

Chiều cùng ngày, Khiêm cùng ông Nguyễn Hoàng Tú (thành viên đoàn thanh tra) đến làm việc với đại diện Công ty Xây dựng An Nghĩa và cho rằng doanh nghiệp vi phạm phải nộp phạt, truy thu thuế tổng cộng gần 1,4 tỉ đồng. Nghe vậy, ông Đỗ Nguyễn Duy Minh nhờ Khiêm giúp đỡ, bỏ qua các vi phạm.

Hồ Minh Khiêm nói nếu đưa cho ông 120 - 130 triệu đồng, đưa cho Cục trưởng Cục Thuế 20 - 30 triệu đồng thì sẽ bỏ qua các sai phạm lớn và chỉ xử lý các lỗi nhẹ với mức phạt 70 triệu đồng. Sau đó, khi đại diện doanh nghiệp thương lượng thì Khiêm đồng ý giảm số tiền còn 130 triệu đồng. Khiêm nói phần mình 110 triệu đồng, còn lại sẽ đưa cho Cục trưởng Cục Thuế.

Trong các ngày 25 và 28-9-2017, Khiêm liên tục gọi điện thoại, hối thúc ông Minh đưa tiền. Ông Minh hẹn với lý do chưa chuẩn bị đủ tiền. Đến ngày 29-9-2017, Cục trưởng Cục Thuế tỉnh Bình Định ký kết luận thanh tra, xử phạt vi phạm hành chính về thuế đối với Công ty Xây dựng An Nghĩa gần 70 triệu đồng.

Vụ cán bộ thuế nhận hối lộ 130 triệu đồng: Bị hại bị đề nghị xem xét hành vi đưa hối lộ - Ảnh 2.

Ông Đỗ Nguyễn Duy Minh, Phó Giám đốc Công ty Xây dựng An Nghĩa vừa bị HĐXX phúc thẩm đề nghị xem xét trách nhiệm hình sự về hành vi đưa hối lộ

Chiều 1-10-2017, ông Minh gọi điện thoại nói Khiêm đến quán cà phê Hội Quán (TP Quy Nhơn) để đưa tiền. Tại quán cà phê, ông Minh đưa cho Khiêm hai túi ni lông, một túi đựng 110 triệu đồng và một túi đựng 20 triệu đồng. Trong khi Khiêm cất hai túi ni lông trên vào túi xách thì bị tổ công tác Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Bình Định phát hiện, bắt giữ.

Cựu cán bộ thuế bị gài bẫy?

Ngày 26-11, lần thứ 4 Tòa án Cấp cao Đà Nẵng mở phiên tòa xét xử phúc thẩm bị cáo Hồ Minh Khiêm về tội "nhận hối lộ", 10 điều tra viên của Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Định, 2 người thuộc Công an phường Lê Hồng Phong (TP Quy Nhơn) và 1 kiểm sát viên Viện KSND tỉnh Bình Định tiếp tục vắng mặt theo triệu tập để phục vụ quá trình xét xử.

Tại phiên tòa này, bị cáo Hồ Minh Khiêm tiếp tục kêu oan, cho rằng mình bị gài bẫy. "Tôi nghĩ 2 túi ni lông đó là bánh kẹo doanh nghiệp tặng nên định mang về cho con cháu, chứ không hề biết rằng trong đó đựng 130 triệu đồng. Tôi thật sự đã bị gài bẫy", bị cáo Khiêm phân trần.

Trong khi đó, người trực tiếp đưa tiền cho bị cáo Hồ Minh Khiêm là ông Đỗ Nguyễn Duy Minh lại khai trước tòa rằng, khi đến làm việc với Công ty Xây dựng An Nghĩa, Khiêm có lấy trong túi một tờ giấy đã đánh máy nội dung liệt kê những sai phạm và có thể bị phạt số tiền gần 1,4 tỉ đồng cho ông Minh xem. Ông Khiêm yêu cầu phải chi 200 triệu đồng, sau đó hai bên thỏa thuận 130 triệu đồng sẽ bỏ qua lỗi. Vài ngày sau, ông Khiêm liên tục gọi điện nhắc ông Minh phải chi số tiền 130 triệu đồng nên buộc lòng ông Minh gửi đơn tố cáo lên Ban Nội chính Tỉnh ủy Bình Định. Tuy nhiên, tại phiên tòa, ông Minh chưa cung cấp được bằng chứng nào để chứng minh lời khai của mình là có căn cứ.

Luật sư Vũ Mạnh Hùng (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) bào chữa cho bị cáo Hồ Minh Khiêm, cho rằng nếu hành vi của bị cáo Khiêm nhận 2 túi ni lông từ ông Minh là phạm tội quả tang thì phải lập biên bản bắt người phạm tội quả tang ngay thời điểm và tại địa điểm xảy ra hành vi, tức lúc 14 giờ ngày 1-10-2017 tại quán cà phê. Thế nhưng, Cơ quan điều tra không thực hiện lập biên bản tại chỗ vào thời điểm ấy mà đến đến 16 giờ cùng ngày mới lập biên bản bắt người phạm tội quả tang tại trụ sở Cơ quan điều tra rồi nhờ người không biết gì về vụ việc làm chứng là không đúng quy định. Do vậy, đủ cơ sở cho thấy bị cáo Khiêm bị gài bẫy, không phạm tội nhận hối lộ.

Theo nhận định của HĐXX phúc thẩm, lời khai của ông Đỗ Nguyễn Duy Minh và bị cáo Hồ Minh Khiêm đều khẳng định ngay sau khi ông Minh đưa cho Khiêm 2 túi ni lông đựng 130 triệu đồng thì bị tổ công tác Phòng Cảnh sát Kinh tế ập vào bắt giữ. Đây là bằng chứng rất quan trọng nhưng tổ công tác không lập biên bản niêm phong vật chứng mà chỉ chụp hình 2 túi ni lông rồi dẫn giải ông Khiêm vào xe ô tô, chở về trụ sở Công an tỉnh Bình Định để lấy lời khai.

Vụ cán bộ thuế nhận hối lộ 130 triệu đồng: Bị hại bị đề nghị xem xét hành vi đưa hối lộ - Ảnh 3.

Cả bị cáo Hồ Minh Khiêm và bị hại Đỗ Nguyễn Duy Minh đều tỏ ra mệt mỏi sau nhiều phiên tòa xét xử

Biên bản ghi nhận sự việc vòi vĩnh và nhận hối lộ không được lập tại địa điểm phát hiện phạm tội quả tang, nhưng theo hồ sơ vụ án lại ghi lập tại thời điểm bắt giữ phạm tội là không phản ánh đúng sự việc của vụ án. Ngoài ra, biên bản bắt người phạm tội quả tang được lập 14 giờ 30 phút ngày, địa điểm tại quán cà phê. Tuy nhiên, biên bản này lại đánh máy tính, in ra từ máy in nên làm cho người bị bắt là ông Hồ Minh Khiêm nghi ngờ cơ quan công an và ông Đỗ Nguyễn Duy Minh đã có sự chuẩn bị trước.

HĐXX phúc thẩm cho rằng trong vụ án này, mặc dù ông Đỗ Nguyễn Duy Minh có đơn tố cáo vào ngày 28-9-2017, đến ngày 29-9-2017 đơn này được bàn giao cho Công an tỉnh Bình Định. Tuy nhiên, khi Công an tỉnh chưa có biện pháp kiểm tra, xác minh đơn tố cáo để kịp thời ngăn chặn thì ông Minh đã đưa tiền cho ông khiêm rồi bị bắt quả tang. Nên trong trường hợp này, ông Minh không thuộc diện chủ động khai báo trước khi bị phát giác.

Vì vậy, để xử lý vụ án đúng quy định pháp luật, không bỏ lọt tội phạm, HĐXX phúc thẩm đề nghị cần xem xét trách nhiệm hình sự của ông Đỗ Nguyễn Duy Minh và một số người liên quan trong Công ty Xây dựng An Nghĩa về hành vi đưa hối lộ.

Trên cơ sở đó, Tòa án Cấp cao Đà Nẵng tuyên hủy toàn bộ bản án tòa sơ thẩm ngày 3-8-2018 của TAND tỉnh Bình Định, chuyển hồ sơ vụ án cho Viện KSND tỉnh Bình Định để điều tra bổ sung.

Bài và ảnh: Đức Anh