Phương "rác" và hành trình "tái sinh rác"

Người dân Đặc khu Côn Đảo trìu mến nhắc đến anh Đan Vi Phương - Chủ nhiệm Nhóm "Trash2Art - keeping Côn Đảo Clean", đồng thời là người sáng lập "Tái sinh Zone" với biệt danh Phương "rác". Bởi hơn 6 năm qua, Phương "rác" - đã miệt mài, bền bỉ với công việc nhặt rác, tái sinh rác góp phần giữ xanh cho Đặc khu Côn Đảo.

Nào cùng nhau đi... nhặt rác

Sáng sớm cuối tuần Đặc khu Côn Đảo, không khí trong lành, mát rượi. Ánh nắng đầu ngày len qua từng tán lá, xua tan lớp sương nhẹ giăng khắp lối đi. Chúng tôi theo chân nhóm anh Phương lang thang lên rừng, xuống bãi biển nhặt rác.

Vừa nhặt mảnh xốp dọc bờ biển, anh Phương chia sẻ: "Người ta thấy tôi nhặt rác nhiều quá nên gọi là Phương "rác". Nhưng việc làm này chỉ hy vọng người dân thấy những người đi nhặt rác như chúng tôi để có ý thức bỏ rác đúng nơi quy định".

Năm 2018, anh Phương ra Đặc khu Côn Đảo làm hướng dẫn viên du lịch đã "phải lòng" thiên nhiên hoang sơ nơi đây. Gắn với đảo 2 năm, anh Phương nhận rõ rác thải đại dương là mối đe dọa lớn cho môi trường ở đảo. Rác thải là chai nhựa, vỏ lon, hộp xốp... bị vứt chỏng chơ ở khắp nơi khiến đảo ngọc xinh đẹp đứng trước nguy cơ ô nhiễm môi trường. Do đó, anh nảy ra ý nghĩ vừa kết hợp du lịch vừa đi nhặt rác.

Nghĩ là làm, anh tiên phong cầm bao đi nhặt rác. Cạnh anh, những người bạn đến du lịch yêu môi trường đảo đồng hành. Chính tình yêu ấy, nhiều người quay lại Đặc khu Côn Đảo lần thứ hai, thứ ba, chỉ để cùng anh… đi nhặt rác. Nhóm dần hình thành với tên gọi là Trash2Art - keeping Côn Đảo Clean.

Hoạt động nhặt rác của nhóm nhanh chóng lan tỏa đã góp phần thay đổi ý thức của người dân và khách du lịch. Ngày càng nhiều những người biết đến hoạt động của nhóm đã cùng tình nguyện tham gia. Trong nhóm, tình nguyện viên ngoài bỏ công sức, có người còn mang cả ô tô cá nhân đi chở rác. Từ khi thành lập với 10 thành viên, nay số lượng đã lên mấy chục thành viên, trong đó có nhiều khách du lịch nước ngoài đến Đặc khu Côn Đảo. Ngoài ra, nhóm còn lan tỏa tình yêu môi trường biển trên mạng xã hội với nhóm công khai trên 1.200 thành viên.

Không chỉ đơn thuần là bỏ rác vào bao, nhóm của anh Phương còn phân loại, rác không tái chế được sẽ đem về nhà máy rác, rác tái chế được sẽ chia ra làm hai loại, hoặc đem về Tái Sinh Zone làm các sản phẩm tái chế, hoặc đem bán ve chai lấy quỹ hoạt động... Nhiều nhất là chai nhựa, bao ni lông, thùng xốp, các sản phẩm nhựa trôi nổi. Các loại ngư cụ như lưới, phao, kết nhựa của ngư dân thải ra cũng được thu gom để tái chế thành sản phẩm hữu ích.

Tái sinh rác

Năm 2023 là dấu mốc để anh Phương bắt đầu hành trình "tái sinh" rác thải sau quá trình ấp ủ. Anh cùng Ban Quản lý Khu du lịch quốc gia Côn Đảo phối hợp cải tạo khu đất trống ở Bến Đầm thành điểm tuyên truyền, check-in Tái Sinh Zone. Tái Sinh Zone - một quán cà phê, xưởng nghệ thuật độc đáo hoàn toàn dựng nên từ… rác tái sinh. Anh vận động du khách và tình nguyện viên đi nhặt rác vào thứ bảy, chủ nhật hàng tuần, rồi cùng nhau rửa, phơi, cắt lưới biển thành túi xách, móc khóa; tận dụng nắp chai, vỏ lon để tạo nên những góc nghệ thuật.

Anh Phương niềm nở bày tỏ: "Phương đặt tên Nhóm là Trash2Art - keeping Côn Đảo Clean vì mục đích song hành là tái chế rác thải. Dịch nôm na tên nhóm có nghĩa là rác thải nghệ thuật - Giữ cho Côn Đảo xanh.

Trên diện tích khoảng 2.000 m², Tái Sinh Zone sử dụng hoàn toàn chất liệu thân thiện môi trường, bàn ghế tiểu cảnh được tái chế từ rác thải đại dương qua bàn tay khéo léo của các tình nguyện viên.

Vườn hoa của Tái Sinh Zone được làm từ các vỏ chai, ống hút hay đàn cá làm bằng mút xốp, giỏ hoa làm bằng lưới và những bức tranh treo tường truyền tải thông điệp bảo vệ đại dương. Hay như những ngư cụ như lưới đánh cá hay chai lọ bỏ đi đã biến thành những chiếc túi xinh xắn, những hộp đựng đồ tinh xảo, những mô hình sinh vật đại dương sinh động... Đối với người tái chế, rác là tài nguyên rất quý giá như chai nhựa, ngư cụ, bìa các-tông..

Anh Phương luôn tâm niệm, mỗi chuyến đi nhặt rác hoặc tái chế rác thải là một lần được hòa mình vào mẹ thiên nhiên, các thành viên đi nhặt rác đều với tinh thần, trái tim nhiệt huyết. "Mỗi lần đi nhặt rác hoặc tạo ra sản phẩm mới từ rác là tôi cảm thấy yêu môi trường hơn. Nhiều người nói tôi lo chuyện bao đồng nhưng tôi thấy việc này nên làm. Rác có thể không phải do ta xả ra nhưng Côn Đảo này là của chúng ta, mỗi người chúng ta hãy cùng chung tay làm cho nó xinh đẹp hơn, xanh hơn" - anh Phương nói.