Sân khấu Kịch Nghệ chào sân với vở "Người thừa kế" của Châu Đỗ

Tối 11-1, Hội đồng nghệ thuật Sở Văn hóa - Thể thao TP HCM đã xem vở "Người thừa kế" của tác giả, đạo diễn trẻ Châu Đỗ (học trò của PGS.TS Trần Yến Chi) tại sân khấu Kịch Nghệ (số 17 đường Núi Thành, phường Tân Bình, TP HCM) – một địa chỉ mới của làng giải trí.

Khi gia sản không còn là tiền, mà là đạo lý

Không phải ngẫu nhiên mà "Người thừa kế" của tác giả - đạo diễn Châu Đỗ được chọn ra mắt tại Sân khấu Nghệ. Vở kịch được ê kíp sáng tạo dồn sức thời gian qua để tạo bước chuyển mới cho nghề nghiệp của hầu hết các thành viên đều là gương mặt trẻ.

Câu chuyện tranh chấp tài sản trong một gia đình giàu có, đặt ra một câu hỏi sâu xa hơn, nhức nhối hơn: Ai mới thật sự xứng đáng được gọi là người thừa kế - thừa kế tiền bạc hay thừa kế nhân cách?

Lấy bối cảnh gia đình Lâm Gia – một gia tộc giàu có với khối tài sản đồ sộ, trung tâm câu chuyện là căn biệt thự và gia sản mà người cha để lại. Nhưng khi người cha qua đời, thứ được mở ra không chỉ là bản di chúc, mà là cả một "hộp đen" của những mâu thuẫn bị dồn nén, những tổn thương âm ỉ và lòng tham bị che giấu sau lớp vỏ đạo mạo của những người ruột thịt. 

Tác giả - đạo diễn Châu Đỗ đã chọn cách kể chuyện không ồn ào, không cố tạo những cú "twist" giật gân, mà để bi kịch nảy sinh một cách tự nhiên từ chính cấu trúc đạo đức đã rạn vỡ của gia đình này.

Ở đó, mỗi nhân vật đều mang trong mình một lý do để tranh giành, một sự bất mãn để biện minh và một phần bóng tối để che giấu.

Điều cần cân chỉnh theo góp ý của hội đồng là vở kịch không nên biến các nhân vật thành những "kẻ ác". Cái ác ở đây được sinh ra từ những tổn thương, từ cảm giác bị bỏ rơi, bị so sánh, bị coi nhẹ – những thứ rất đời, rất quen thuộc trong nhiều gia đình tưởng chừng êm ấm. Vì vậy, rất cần có nhân vật đấu tranh chống lại cái ác và cuộc tranh chấp tài sản không chỉ là cuộc chiến vì tiền, mà để xây dựng con người sống nhân văn hơn. Các nhân vật cần được yêu thương, được nhìn nhận như "người xứng đáng".

Nỗ lực của người trẻ làm sân khấu

Sân khấu của vở diễn được dàn dựng theo hướng tiết chế, tập trung vào không gian căn nhà – vừa là nơi trú ngụ, vừa là "chiến trường" của những mối quan hệ ruột thịt.

Căn biệt thự, xét cho cùng, không chỉ là tài sản, mà là biểu tượng của quyền lực, của ký ức, của những bất công đã tích tụ qua nhiều năm tháng. Châu Đỗ cho thấy một bàn tay đạo diễn tươi trẻ khi không đứng về phía nhân vật nào để phán xét, mà để chính chuỗi hành động và lựa chọn của họ tự dẫn đến kết cục.

Và ở đó, quy luật nhân – quả vận hành một cách lạnh lùng: cái ác phải trả giá, những mưu toan, thủ đoạn và sự đê hèn cuối cùng đều quay trở lại như những lưỡi dao cứa vào chính gia đình ấy.

Bi kịch của "Người thừa kế" không nằm ở chỗ ai được – ai mất bao nhiêu tài sản, mà nằm ở chỗ: khi mọi thứ ngã ngũ, gia đình ấy không còn lại gì ngoài sự đổ vỡ. Người ta có thể giành được nhà cửa, tiền bạc, nhưng đánh mất nhau thì không có bản di chúc nào bù đắp nổi.

Vở diễn kỳ vọng sẽ vượt ra khỏi khuôn khổ một câu chuyện "tranh chấp gia sản" quen thuộc, để chạm tới một vấn đề rộng hơn của đời sống đương đại: trong một xã hội mà giá trị vật chất ngày càng lấn át, con người rất dễ nhầm lẫn giữa quyền thừa kế và giá trị để lại.

Có những thứ không thể chia bằng giấy tờ pháp lý, nhưng lại quyết định sự tồn vong của một gia đình – đó là tình thân, là đạo lý, là cách con người đối xử với nhau.

Đêm phúc khảo tại Sân khấu Nghệ cho thấy "Người thừa kế" người trẻ nỗ lực làm nghề, nhưng vở diễn đừng quá tham vọng, dồn nén quá nhiều sự kiện vào để trở nên quá tải.