Tái hiện hào khí Quang Trung trong mùa xuân độc lập, các sao sân khấu nói gì?

Mùng 5 Tết – ngày chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa luôn là cột mốc thiêng liêng trong tâm thức dân tộc. Trên sân khấu tuồng, cải lương và trong các lễ hội lịch sử, hình tượng Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ được tái hiện qua nhiều thế hệ nghệ sĩ.

Với NSND Minh Vương, NSƯT Kim Tử Long, NSƯT Vũ Luân, NSƯT Kim Tiểu Long, NSƯT Hoàng Nhất, NSƯT Võ Minh Lâm và nghệ sĩ Tuấn Thanh, đó là vai diễn đặc biệt, hun đúc ý thức trách nhiệm nghệ thuật và khơi dậy khát vọng sáng tạo trong mùa xuân của một đất nước hòa bình, thịnh vượng.

Hào khí lịch sử về vua Quang Trung và trách nhiệm người nghệ sĩ

Trong lịch sử sân khấu cải lương, NSND Minh Vương là một trong những nghệ sĩ khắc họa sâu sắc hình tượng Quang Trung – Nguyễn Huệ qua nhiều vở diễn lớn. Ông xem đây là vai diễn mang tính thử thách về nội lực nghệ thuật lẫn chiều sâu tư tưởng. 

"Mỗi lần khoác chiến bào, tôi cảm nhận rõ sức nặng của lịch sử. Quang Trung không phải là nhân vật xa xưa, mà là biểu tượng của lòng yêu nước, của ý chí quyết thắng. Mùng 5 Tết, khi nhớ về chiến thắng Đống Đa, tôi càng thấy trân quý cuộc sống độc lập hôm nay. Người nghệ sĩ phải diễn bằng tất cả lòng biết ơn". – NSND Minh Vương chia sẻ.

Theo giới chuyên môn, phong cách diễn Quang Trung của NSND Minh Vương mang đậm chất sử thi trữ tình, kết hợp hài hòa giữa khí phách đế vương và chiều sâu nội tâm của một con người mang trọng trách lịch sử.

NSND Trần Minh Ngọc từng nhận xét rằng Minh Vương tạo nên "một Quang Trung có linh hồn, có suy tư, khiến khán giả cảm thấy vị anh hùng ấy rất gần".

Tinh thần bách chiến, bách thắng của Quang Trung – nguồn năng lượng sáng tạo

NSƯT Kim Tử Long, người từng gây dấu ấn với vai Quang Trung qua phong cách biểu diễn uy dũng và nội tâm sâu sắc, xem vai diễn này như một cột mốc trong sự nghiệp. "Tinh thần của Quang Trung là tinh thần dấn thân, quyết đoán và tin vào sức mạnh dân tộc. Mỗi mùa xuân, khi đất nước bước sang năm mới, tôi luôn nghĩ người nghệ sĩ cũng phải có tinh thần ấy: dám sáng tạo, dám đổi mới, dám chinh phục những thử thách nghệ thuật. Tôi cảm ơn cơ hội đã cho mình nhiều lần diễn vai Quang Trung trong các lễ hội do TP HCM tổ chức tại Công viên Tao Đàn, tiền sảnh Nhà hát TP trong những ngày mùng 5 Tết" – NSƯT Kim Tử Long bày tỏ.

Giới chuyên môn đánh giá NSƯT Kim Tử Long xây dựng hình tượng Nguyễn Huệ với cấu trúc biểu diễn giàu năng lượng, sử dụng kỹ thuật ca diễn chắc chắn, nhấn mạnh nhịp điệu và thần thái uy quyền.

NSND Lệ Thủy nhận xét: "NSƯT Kim Tử Long có lợi thế về giọng ca sáng, lực mạnh và phong thái đĩnh đạc. Khi vào vai Quang Trung, anh tạo được khí thế của một vị tướng lĩnh có tầm vóc lịch sử".

Vua Quang Trung - vai diễn của niềm tự hào và ý thức công dân

NSƯT Vũ Luân từng thể hiện Quang Trung với phong thái mạnh mẽ và chiều sâu cảm xúc. Anh cho rằng vai diễn này giúp nghệ sĩ hiểu rõ hơn ý nghĩa của hòa bình. "Quang Trung chiến đấu để dân tộc được sống trong hòa bình. Khi diễn vai này, tôi nhận ra mình đang kể câu chuyện về niềm tự hào dân tộc. Điều đó khiến người nghệ sĩ ý thức rõ trách nhiệm giữ gìn và phát triển nghệ thuật truyền thống" – NSƯT Vũ Luân nói.

Phong cách diễn của NSƯT Vũ Luân được đánh giá thiên về chiều sâu nội tâm, chú trọng biểu đạt tâm lý nhân vật. Nhà nghiên cứu sân khấu nhận định anh đã khắc họa một Quang Trung vừa là vị anh hùng, vừa là con người mang nhiều suy tư trước vận mệnh đất nước.

NSƯT Kim Tiểu Long cũng có những trải nghiệm sâu sắc khi hóa thân thành vị anh hùng áo vải: "Mùng 5 Tết là ngày nhắc chúng ta nhớ rằng độc lập hôm nay được đánh đổi bằng biết bao hy sinh. Người nghệ sĩ phải sống xứng đáng với lịch sử, bằng lao động sáng tạo nghiêm túc, bằng những vai diễn có giá trị".

Theo đạo diễn NSƯT Ca Lê Hồng, NSƯT Kim Tiểu Long tạo nên hình tượng Quang Trung giàu tính hành động, sử dụng hiệu quả ngôn ngữ hình thể và phong cách biểu diễn mạnh mẽ, phù hợp với cấu trúc sân khấu lễ hội và các vở diễn mang tính sử thi.

Những dấu ấn nghệ thuật từ các vai diễn kinh điển

Nghệ sĩ Tuấn Thanh từng ghi dấu ấn sâu sắc khi thể hiện Nguyễn Huệ trong vở "Tâm sự Ngọc Hân" của tác giả Lê Duy Hạnh, vở diễn đã được công chúng yêu thích từ thập niên 80 của thế kỷ 20 khi ông diễn với NSƯT Mỹ Châu (vai Ngọc Hân công chúa).

Vai diễn này đòi hỏi sự cân bằng giữa khí phách đế vương và đời sống nội tâm của một người chồng, một con người mang nhiều trăn trở trước vận nước. Giới chuyên môn đánh giá Tuấn Thanh xây dựng hình tượng Nguyễn Huệ với chiều sâu tâm lý rõ nét, đặc biệt thành công trong các lớp diễn giàu chất bi kịch.

NSND Trần Minh Ngọc nhận xét anh đã thể hiện được sự chuyển hóa từ người anh hùng chiến trận sang một con người mang nỗi cô đơn của bậc đế vương.

NSƯT Hoàng Nhất cũng để lại dấu ấn khi thể hiện Nguyễn Huệ trong vở "Mai đào chung sắc" của tác giả Phi Hùng. "Quang Trung là biểu tượng của sức mạnh dân tộc và tinh thần đổi mới. Đất nước hôm nay đang bước vào một giai đoạn phát triển mạnh mẽ. Người nghệ sĩ phải mang tinh thần ấy vào sáng tạo, để sân khấu tiếp tục sống trong lòng công chúng" – NSƯT Hoàng Nhất chia sẻ.

Phong cách diễn của NSƯT Hoàng Nhất được đánh giá giàu tính anh hùng ca, kết hợp kỹ thuật biểu diễn chuẩn mực với thần thái uy nghi của một vị hoàng đế.

Các nghệ sĩ kỳ cựu cho rằng anh đã tạo nên hình tượng Nguyễn Huệ mang sức sống trẻ trung, phù hợp với hơi thở sân khấu đương đại.

Từ hình tượng lịch sử đến khát vọng của kỷ nguyên mới

Theo các nghệ sĩ, việc tái hiện hình tượng Quang Trung – Nguyễn Huệ trong các vở diễn và lễ hội đầu xuân mang ý nghĩa vượt lên phạm vi nghệ thuật. Đó là cách nuôi dưỡng niềm tự hào dân tộc, khẳng định giá trị của hòa bình và khơi dậy khát vọng sáng tạo trong đời sống hôm nay.

Với NSƯT Võ Minh Lâm, năm nào được mời tham gia diễn lễ hội Đống Đa – Quang Trung anh cũng bày tỏ niềm hạnh phúc.

"Điều đáng quý là các nam nghệ sĩ đã góp phần định hình phong cách diễn xuất vai Quang Trung để thế hệ nghệ sĩ trẻ sau này tiếp bước. Tôi rất hạnh phúc khi được sáng tạo vai diễn này và được công chúng yêu quý" – NSƯT Võ Minh Lâm đã nói.