Thanh tra Chính phủ chỉ rõ vì sao cấp sổ đỏ tại các chung cư ở Hà Nội gặp khó khăn

Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa ban hành thông báo kết luận thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật trong công tác quản lý sử dụng đất đai và quy hoạch xây dựng, cấp phép xây dựng trên địa bàn TP Hà Nội.

Theo kết luận, trong giai đoạn 2011-2022, TP Hà Nội đã có nhiều nỗ lực trong quản lý đất đai, quy hoạch và trật tự xây dựng như ban hành nhiều cơ chế, chính sách cụ thể hóa quy định pháp luật; công tác quy hoạch từng bước hoàn thiện với khối lượng lớn các đồ án được phê duyệt; hoạt động kiểm tra, xử lý vi phạm trật tự xây dựng được tăng cường.

Những kết quả này góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội, tăng thu ngân sách, cải thiện đời sống người dân và thúc đẩy quá trình đô thị hóa của Thủ đô. Tuy nhiên, cơ quan thanh tra nêu rõ, những chuyển biến tích cực chưa đồng đều, một số lĩnh vực còn tồn tại kéo dài, thậm chí có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Một trong những vấn đề nổi cộm theo TTCP là việc triển khai các nghị quyết của Chính phủ về sắp xếp, xử lý đất đai sau cổ phần hóa doanh nghiệp còn chậm và thiếu đồng bộ. TP Hà Nội chưa xây dựng kế hoạch tổng thể, chưa rà soát đầy đủ phương án sử dụng đất, dẫn đến nguy cơ thất thoát, sử dụng đất kém hiệu quả.

Cơ quan thanh tra cũng đã kết luận về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Theo đó, UBND TP Hà Nội đã ban hành 6 văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn về đăng ký, cấp giấy chứng nhận có nội dung chưa rõ ràng, trùng lắp, còn một số tồn tại, thiếu sót, chưa phù hợp với quy định của pháp luật đất đai và pháp luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Tuy nhiên, các văn bản trên đã hết hiệu lực thi hành sau khi UBND TP ban hành Quyết định số 61/2024/QĐ-UBND ngày 27-9-2024 quy định về một số nội dung thuộc lĩnh vực đất đai trên địa bàn TP Hà Nội.

Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân tại các dự án khu đô thị, nhà ở đạt tỉ lệ thấp, nguyên nhân chủ yếu là do các chủ đầu tư có vi phạm pháp luật về đất đai, xây dựng trong quá trình triển khai thực hiện dự án, nên sau khi chuyển nhượng cho khách hàng, việc cấp giấy chứng nhận gặp khó khăn, vướng mắc.

Sở Tài nguyên và Môi trường (cũ), UBND các quận, huyện (cũ) gồm Nam Từ Liêm, Hà Đông, huyện Gia Lâm, Phúc Thọ thực hiện việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất còn một số nội dung chưa phù hợp với quy định của pháp luật đất đai.

Sở Tài nguyên và Môi trường (cũ) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở cho người mua nhà tại 5 dự án khi các vi phạm của chủ đầu tư chưa được cơ quan chức năng có thẩm quyền xử lý dứt điểm. Các vi phạm của chủ đầu tư như chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý về đất đai, chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, vi phạm về trật tự xây dựng chưa được xử lý.

Từ kết quả thanh tra nêu trên, TTCP kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND TP Hà Nội yêu cầu các sở ngành, UBND các xã, phường tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng đất đai tại các dự án khu đô thị, nhà ở trên địa bàn. Đồng thời, có biện pháp xử lý dứt điểm những tồn tại, vướng mắc trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, bảo đảm quyền lợi của người dân, tránh phát sinh khiếu kiện phức tạp.

UBND TP Hà Nội cần kiểm tra, rà soát việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các dự án khu đô thị, nhà ở thực hiện chưa đúng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 327/TB-VPCP ngày 22-8-2013 của Văn phòng Chính phủ và pháp luật đất đai.

Bên cạnh đó, cần xử lý dứt điểm vi phạm của chủ đầu tư dự án nhà ở có vi phạm về trật tự xây dựng, quy hoạch, chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý về đất đai.

Cơ quan thanh tra đề nghị UBND TP Hà Nội phải tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tập thể, cá nhân liên quan và xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý.

Trong quá trình thực hiện kết luận thanh tra, nếu phát hiện gây thất thoát ngân sách nhà nước, có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan điều tra để xử lý theo quy định pháp luật.