Phát biểu tại đám tang những người thiệt mạng vì đảo chính ở TP Istanbul hôm 17-7, Tổng thống Erdogan nhấn mạnh: “Chúng ta sẽ tiếp tục tẩy sạch những virus ở mọi cấp trong chính phủ. Giống như là ung thư, chúng lan truyền ra khắp chính phủ”.

Đặc biệt, ông Erdogan bật khóc khi dự đám tang ông Erol Olcak - người phụ trách chương trình tranh cử tổng thống của ông. Ông Olcak thiệt mạng cùng con trai.

Theo một tài khoản trên trang mạng xã hội Twitter, “đây là một cơ hội cho đảng cầm quyền làm sạch ra tất cả những thành phần phản đối tổng thống”. Các nhà phân tích đặt câu hỏi liệu ông Erdogan có thể lấy sự kiện lần này làm đòn bẩy để thúc đẩy thay đổi hiến pháp, từ đó nâng cao hơn nữa quyền lực của mình.


Tổng thống Tayyip Erdogan (thứ 2 từ phải qua) tham dự tang lễ những người thiệt mang trong âm mưu đảo chính bất thành hôm 17-7 tại Ankara Ảnh: EPA

Tổng thống Tayyip Erdogan (thứ 2 từ phải qua) tham dự tang lễ những người thiệt mang trong âm mưu đảo chính bất thành hôm 17-7 tại Ankara Ảnh: EPA

Người dân đau buồn trước mất mát trong cuộc đảo chính. Ảnh: EPA
Người dân đau buồn trước mất mát trong cuộc đảo chính. Ảnh: EPA

Ông Erdogan nói với đám đông rằng chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ sẽ xem xét phục hồi hình phạt tử hình. “Chúng ta không thể trì hoãn được nữa bởi vì những người châm ngòi cuộc đảo chính sẽ phải trả giá” – ông Erdogan nói.

Tổng thống Erdogan lặp đi lặp lại lời cáo buộc giáo sĩ Fethullah Gulen đứng đằng sau âm mưu đảo chính dù giáo sĩ này khăng khăng phủ nhận. Đồng thời, ông Erdogan cũng kêu gọi dẫn độ ông này từ Mỹ về Thổ Nhĩ Kỳ. Gạt đau buồn, ông Erdogan cho biết ông sẽ đưa đất nước tiến lên trong “sự thống nhất và đoàn kết”.

Thổ Nhĩ Kỳ trải qua 48 giờ đầy hỗn loạn chưa từng có trước đây và dường như chưa hoàn toàn chấm dứt. Bộ Ngoại giao nước này thông báo số người chết vì bạo lực cuối tuần đã tăng lên 290, trong số này hơn 100 người có dính líu đến đảo chính. Hơn 6.000 bị giam giữ và sắp tới con số có thể tăng cao hơn nữa.

Đại tá Ali Yazici, trợ lý quân sự thân cận của Tổng thống Erdogan, bị bắt do liên quan vụ đảo chính. Tuy nhiên, quân đội chưa nêu rõ vai trò của ông Yazici trong vụ đảo chính vừa qua.

Đại tá Ali Yazici, trợ lý quân sự thân cận của Tổng thống Erdogan (bìa phải) Ảnh: INDIGODERGISI.COM
Đại tá Ali Yazici, trợ lý quân sự thân cận của Tổng thống Erdogan (bìa phải) Ảnh: INDIGODERGISI.COM

Lực lượng an ninh được cho là vấp phải sự kháng cự khi truy bắt phần tử tham gia đảo chính hôm 17-7. Một quan chức quân sự giấu tên cho biết nhiều phát súng cảnh báo nổ ra ở sân bay lớn thứ hai của Istanbul và tại một căn cứ không quân ở trung tâm tỉnh Konya. Tình hình sau đó được kiểm soát.

Trong số tướng lĩnh bị bắt có tướng Bekir Ercan Van, chỉ huy căn cứ không quân Incirlik ở miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ, cùng 10 thuộc cấp. Nhóm người này bị cho là có liên quan đến hoạt động tiếp liệu trên không cho tiêm kích F-16 của phe đảo chính khi cuộc binh biến diễn ra đêm 15-7 và sáng 16-7.

Đây là căn cứ mà Mỹ sử dụng để không kích tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở Iraq and Syria.


Tướng Bekir Ercan Van (giữa), chỉ huy căn cứ không quân Incirlik của Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: Sendika

Tướng Bekir Ercan Van (giữa), chỉ huy căn cứ không quân Incirlik của Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: Sendika

Ngày 17-7, Lầu Năm Góc cho biết liên minh chống IS do Mỹ đứng đầu đã nối lại các cuộc không kích nhằm vào IS từ căn cứ Incirlik. Trước đó, hoạt động này bị tạm dừng sau vụ đảo chính bất thành. Người phát ngôn Lầu Năm Góc Peter Cook cho hay: "Sau khi phối hợp chặt chẽ với đồng minh Thổ Nhĩ Kỳ, họ đã mở lại không phận cho các máy bay quân sự".

NATO cũng duy trì gần 90 vũ khí hạt nhân ở ở căn cứ Incirlik, nơi mới mất tích 42 trực thăng, dẫn đến lo ngại vũ khí Mỹ ở Thổ Nhĩ Kỳ có thể lọt vào tay khủng bố.

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry tuyên bố Mỹ không có bất cứ thông tin tình báo gì trước khi vụ đảo chính diễn ra, đồng thời yêu cầu Ankara cần phải cung cấp bằng chứng và cơ sở pháp lý rõ ràng về yêu cầu dẫn độ giáo sỹ Hồi giáo Fethullah Gulen.

Trong ngày 17-7, ông Gulen nói ông sẵn sàng tuân theo lệnh dẫn độ nhưng cao buộc Tổng thống Erdogan dàn dựng cuộc đảo chính. "Tôi không llo lắng về yêu cầu dẫn độ" - ông nói.

H.Bình (Theo BBC)