Ngày 15-8, Taliban kiểm soát thủ đô Kabul, kết thúc giai đoạn nắm quyền của Tổng thống Ashraf Ghani. Trong một nỗ lực để ngăn chặn đổ máu, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã gọi điện cho ông Ghani nhờ hỗ trợ sắp xếp một thoả thuận với Taliban.

The Washington Post dẫn lời một quan chức cấp cao Washington tiết lộ ông Blinken đề nghị kéo dài thời gian để đàm phán thành lập một chính phủ - liên quan đến cả Taliban. Và ông Ghani miễn cưỡng đồng ý.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Afghanistan lại đáp máy bay rời khỏi đất nước tới một địa điểm bí mật mà không thông báo cho các đồng minh người Mỹ, thậm chí giấu cả nhiều tướng lãnh khi ông ra khỏi cung điện.

Bí mật Kabul thất thủ được hé lộ - Ảnh 1.

Ông Ghani đáp máy bay rời khỏi đất nước tới một địa điểm bí mật. Ảnh: Twitter

Một cố vấn của ông Ghani nói rằng tổng thống "nhận được cảnh báo nếu ở lại sẽ bị giết". Vài giờ sau, Kabul thất thủ và Taliban chiếm quyền kiểm soát thủ đô.

Một quan chức cấp cao Mỹ bình luận: "Ông ấy không chỉ bỏ rơi đất nước của mình mà sau đó còn làm sáng tỏ tình hình an ninh ở Kabul. Mọi người chỉ đơn giản là khởi hành từ sân bay đến những nơi khác".

Theo The Washington Post, các quan chức Washington đã "bị sốc" vì bước tiến thần tốc của Taliban. Tình báo Mỹ trước đó đánh giá phong trào này có thể cô lập Kabul trong vòng 30 ngày và hoàn toàn kiểm soát thủ đô trong vòng 90 ngày song không nghĩ thời điểm đó đến sớm như vậy.

Tình trạng hỗn loạn ở Kabul khiến các nhà lãnh đạo quân sự cấp cao của Mỹ ở Doha - Qatar phải tổ chức một cuộc họp bí mật với người đứng đầu Văn phòng Chính trị của Taliban Abdul Ghani Baradar.

Bí mật Kabul thất thủ được hé lộ - Ảnh 2.

Taliban trên đường phố ở Kabul ngày 16-8, một ngày sau khi kiểm soát thủ đô. Ảnh: Reuters

Một nguồn tin nói với The Washington Post rằng Baradar đưa ra hai lựa chọn cho người Mỹ: hoặc Washington đảm bảo an ninh cho Kabul hoặc cho phép Taliban kiểm soát thủ đô.

Cuối cùng, Mỹ dường như quyết định từ bỏ Kabul và Tổng thống Joe Biden quyết tâm rút lực lượng và nhân viên ngoại giao Mỹ khỏi Afghanistan trước thời hạn chót ngày 31-8. The Washington Post cho biết tướng Mỹ Kenneth F. McKenzie nói với Baradar rằng Mỹ chỉ có một nhiệm vụ là sơ tán công dân nước này, những người Afghanistan từng giúp đỡ Mỹ và những người khác có nguy cơ bị đe doạ.

Ngày 31-8, Taliban kiểm soát hoàn toàn sân bay quốc tế ở Kabul và tuyên bố "giành chiến thắng".

Phạm Nghĩa