Nếu diễn ra, động thái trên có thể báo hiệu một cuộc trấn áp quy mô rộng lớn nhằm vào các công ty Trung Quốc niêm yết trên thị trường chứng khoán Mỹ. Không ít công ty trong số này bị chỉ trích vì bỏ qua các quy tắc công khai, minh bạch thông tin của Mỹ.

Theo thỏa thuận kiểm toán, hai bên đã thiết lập quy trình cho một cơ quan giám sát kiểm toán Mỹ tìm kiếm tài liệu trong các vụ kiện liên quan đến việc kiểm toán các công ty Trung Quốc. Ban đầu, thỏa thuận được xem là bước đột phá trong nỗ lực của Mỹ nhằm tiếp cận thông tin tài chính của các công ty Trung Quốc vốn được quản lý chặt chẽ. 

Tuy nhiên, cơ quan giám sát nói trên - được gọi là Ủy ban Giám sát Kế toán Công ty đại chúng Mỹ (PCAOB) - từ lâu đã phàn nàn về việc phía Bắc Kinh không cung cấp đầy đủ thông tin kiểm toán liên quan đến công ty Trung Quốc niêm yết trên thị trường chứng khoán Mỹ.

Công ty Trung Quốc niêm yết tại Mỹ sắp bị trấn áp? - Ảnh 1.

Ông Jack Ma, nhà sáng lập Tập đoàn Alibaba, tại Sàn giao dịch chứng khoán New York (Mỹ). Ảnh: Reuters

"Sự thiếu minh bạch này khiến các quan chức chính quyền đặt vấn đề để sớm rời khỏi thỏa thuận" - ông Keith Krach, thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ phụ trách tăng trưởng kinh tế, năng lượng và môi trường, cho biết. Đây là một dấu hiệu cho thấy PCAOB sẽ từ bỏ nỗ lực thu thập thông tin từ Trung Quốc.

"Hành động này sắp xảy ra. Đây là một vấn đề an ninh quốc gia bởi vì chúng tôi không thể tiếp tục để các cổ đông Mỹ gặp rủi ro, khiến các công ty Mỹ gặp bất lợi và làm xói mòn tiêu chuẩn vàng đối với thị trường tài chính của chúng tôi"  - ông Krach khẳng định. 

Không rõ chính quyền sẽ từ bỏ thỏa thuận khi nào hoặc bằng cách nào. Thỏa thuận đòi hỏi phải có thông báo trước 30 ngày của một trong hai bên và việc chấm dứt sẽ không đe dọa trực tiếp đến sự niêm yết của công ty Trung Quốc tại Mỹ. Trong số các công ty lớn của Trung Quốc đang giao dịch tại Mỹ có tập đoàn Alibaba và công ty công nghệ Baidu Inc.

Thông tin trên được tiết lộ trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Trung gia tăng về việc xử lý dịch Covid-19 của Bắc Kinh và cáo buộc Trung Quốc hạn chế các quyền tự do ở Hồng Kông.

Trước đó, vào đầu tháng 6-2020, Tổng thống Donald Trump đã chỉ định một nhóm các quan chức đề xuất các biện pháp trong vòng 60 ngày để bảo vệ nhà đầu tư Mỹ trước việc các công ty kiểm toán Trung Quốc có đăng ký với PCAOB không tuân thủ luật chứng khoán Mỹ. 

Áp lực cũng đến từ quốc hội Mỹ sau khi thượng viện thông qua dự luật cấm chứng khoán của các công ty nước ngoài nào được niêm yết tại Mỹ nếu doanh nghiệp này không chịu sự kiểm toán của PCAOB trong 3 năm liên tiếp.

Trong khi đó, Trung Quốc hồi tháng 3 đã cho sửa đổi luật chứng khoán, theo đó cấm người dân chia sẻ bất kỳ tài liệu nào liên quan đến chứng khoán cho các cơ quan nước ngoài nếu không có sự chấp thuận của cơ quan quản lý chứng khoán trong nước. 

Gia Minh (Theo Reuters)