Phát biểu tại một cuộc họp báo tối 4-12 (giờ địa phương), ông Renzi cho biết nhiệm vụ của mình tại văn phòng thủ tướng đã kết thúc tại đây và tuyên bố sẽ từ chức vào ngày 5-12.

Kết quả trưng cầu hiến pháp ban đầu cho thấy tỉ lệ bình chọn “Không” (không đồng ý sửa hiến pháp) ở mức 59% và sẽ càng tăng lên. Thủ tướng Ý trước đó cam kết ông sẽ từ chức nếu thất bại trong cuộc trưng cầu hiến pháp này. Ông Renzi nhận toàn bộ trách nhiệm.

Trong khi ông Renzi muốn sửa đổi hiến pháp thì đảng Phong trào Năm sao (Five Star Movement) theo đường lối dân túy chọn “Không”.

Thủ tướng Ý Matteo Renzi. Ảnh: GBC
Thủ tướng Ý Matteo Renzi. Ảnh: GBC

Lên nắm quyền cách đây 2 năm ở tuổi 39, ông Renzi muốn chỉnh sửa hiến pháp để đơn giản hóa hệ thống chính trị của đất nước, qua đó có thể thông qua các biện pháp cải cách kinh tế vĩ mô dễ dàng hơn. Ông muốn giảm số thượng nghị sĩ và hạn chế quyền lực của thượng viện.

Thêm vào đó, nhà lãnh đạo trẻ tuổi của Ý cũng muốn thu hẹp ảnh hưởng chính trị của các vùng miền trên khắp cả nước.

Kết quả cuộc trưng cầu lần này được xem là chiến thắng ấn tượng đối với các đảng đối lập ở Ý, do đảng Phong trào Năm Sao dẫn đầu. Mục tiêu trước mắt của Phong trào Năm Sao là giành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử tiếp theo và xem lại quan hệ giữa Ý với Liên minh châu Âu (EU).

Tổng thống Ý có thể sẽ đề nghị Bộ trưởng Bộ Tài chính Pier Carlo Padoan (cũng thuộc đảng Dân chủ của ông Renzi) làm quyền thủ tướng cho đến khi diễn ra bầu cử vào tháng 2-2018.

Sau thông báo từ chức của ông Renzi, chứng khoán châu Âu và đồng euro lần lượt giảm điểm.

Kế hoạch giải cứu Monte dei Paschi di Siena (MPS), ngân hàng lâu đời nhất thế giới, cũng trở nên không rõ ràng sau thất bại của ông Renzi. MPS và 2 nhà cố vấn JPMorgan và Mediobanca dự kiến họp vào sáng 5-12 (giờ địa phương) để bàn vế kế hoạch tái cấp vốn trị giá 5 tỉ euro.

Trong trường hợp các ngân hàng bỏ kế hoạch tái cấp vốn, chính phủ Ý sẽ quốc hữu hóa MPS.

Ứng viên cực hữu thua cuộc đua tổng thống Áo

Ứng cử viên của Đảng Xanh, ông Alexander Van Der Bellen​, đã chiến thắng trước ứng viên Norbert Hofer​ thuộc Đảng Tự do (FPO) trong cuộc bầu cử tổng thống Áo hôm 4-12.

Ông Alexander Van der Bellen có tư tưởng ủng hộ Liên minh châu Âu (EU) và sẵn sàng mở cửa đón dòng người tị nạn. Ngược lại, ông Norbert Hofer, theo đường lối cực hữu, phản đối việc tiếp nhận người tị nạn đồng thời từng đe dọa rút Áo ra khỏi EU với lý do vai trò của các nước thành viên ngày càng giảm sút.

Ứng viên Norbert Hofer đã thừa nhận thất bại và chúc mừng đối thủ Alexander Van der Bellen, đồng thời cảm ơn các cử tri đã ủng hộ ông.

Tại Áo, tổng thống không có vai trò quan trọng như thủ tướng. Tuy nhiên, theo Hiến pháp, tổng thống lãnh đạo quân đội, ký quyết định bổ nhiệm thủ tướng và có quyền giải tán quốc hội.​

Cuộc bầu cử Áo được quan tâm sát sao trong bối cảnh châu Âu chứng kiến làn sóng cực hữu trỗi dậy sau sự kiện Brexit (Anh rời khỏi EU) và ông Donald Trump đắc cử tổng thống Mỹ. Phe cực hữu ủng hộ bảo hộ quốc gia, chống nhập cư và chống toàn cầu hóa.

P.Nghĩa (Theo Independent)