Các cuộc không kích vào một bệnh viện ở TP Kunduz, Afghanistan ngày 3-10-2015 được xem là vết nhơ khó gột của quân đội Mỹ khi hoạt động tại nước ngoài.

Tháng 10-2015, phong trào Taliban kiểm soát TP Kunduz ở miền Bắc Afghanistan. Lực lượng cố vấn Mỹ liên tục hỏi các cấp chỉ huy về sứ mệnh giúp quân đội bản địa tái chiếm thành phố. Tuy nhiên, họ không nhận được hướng dẫn cụ thể.

Một đặc nhiệm Mỹ cho biết các cuộc không kích được triển khai ngay sau đó vào một bệnh viện ở Kunduz đã giết chết 42 người, gồm nhân viên y tế và bệnh nhân. Có người gọi đây là một sai lầm của quân đội Mỹ tại Afghanistan. Người khác phân tích rạch ròi hơn, cho rằng đó là kết quả của việc không gắn kết, đồng bộ từ trên xuống dưới.

Tướng John Nicholson, tân chỉ huy lực lượng đặc biệt Mỹ tại Afghanistan, thừa nhận đơn vị của ông đã hỏi chỉ huy 3 lần để nắm rõ quyền hạn của họ trước khi tiến hành không kích. Nhưng do không nhận được câu trả lời, họ tấn công vào cả bệnh viện.

Ông Nicholson nói thêm các binh sĩ dưới quyền mình được phân công nhiệm vụ chính là tư vấn, hỗ trợ lực lượng Afghanistan mà không tham gia chiến đấu trực tiếp. Dù vậy, lời giải thích muộn màng có phần chối bỏ trách nhệm này cũng không kéo lại được sinh mạng của 42 con người vô tội.

Quân đội Afghanistan bắn pháo vào vị trí cảu Taliban ở TP Kunduz ngày 29-4-2015. Ảnh: REUTERS
Quân đội Afghanistan bắn pháo vào vị trí cảu Taliban ở TP Kunduz ngày 29-4-2015. Ảnh: REUTERS

Theo một báo cáo về vụ không kích ở Kunduz dẫn trên Reuters hôm 9-5, một số binh sĩ Mỹ đã tham gia trận chiến chống lại phong trào Taliban. Trước đó, lực lượng hoạt động đặc biệt Mỹ bao gồm đội ngũ cố vấn được phép chống lại các nhóm khủng bố như Al-Qaeda và Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Đối với phong trào Taliban, họ chỉ được tấn công trong trường hợp “tự vệ”.

Có ý kiến cho rằng giới lãnh đạo chính trị Mỹ cố tình làm ngơ để quân đội của họ dội bom bệnh viện ở Kunduz. Bằng cách thông qua các nhiệm vụ “mơ hồ”, họ có thể gặt hái những phần thưởng của sự thành công mà không phải đối mặt với trách nhiệm khi thất bại.

Lầu Năm Góc không công bố cụ thể các quy định về việc sử dụng vũ lực của quân đội Mỹ tại nước ngoài. Trong những tuần gần đây, các chỉ huy Mỹ ở Afghanistan thông báo al-Qaeda và Taliban đang liên kết chặt chẽ với nhau. Dấu hiệu này cho thấy Taliban một lần nữa có thể phải hứng chịu một cuộc không kích tương tự ngày 3-10-2015 dù chưa biết tính chính xác của nó đến đâu.

Trong khi đó, Chuẩn tướng Charles Cleveland, một phát ngôn viên của quân đội Mỹ, khẳng định không có sự nhầm lẫn nào giữa các đơn vị quân sự nước này khi thực hiện những nhiệm vụ có tầm vóc lớn hơn ở Afghanistan.

Tuy nhiên, ông tiết lộ hơn 9.000 binh sĩ Mỹ đang được “học lại các quy tắc”, rút kinh nghiệm sau vụ không kích nhầm ở TP Kunduz, trong một nỗ lực để giảm sự hiểu lầm trong tương lai.

P.Nghĩa (Theo Reuters)