Moscow đang tiếp tục chương trình hiện đại hóa vũ khí với tâm điểm là vũ khí hạt nhân (VKHN), bất chấp giá dầu thấp, lệnh trừng phạt của phương Tây và chi phí cho các hoạt động quân sự ở Ukraine, Syria.

NATO lo ngại

Học thuyết quân sự gần đây nhất của Nga, công bố năm 2014, tiếp tục nhấn mạnh ưu thế của VKHN trong chính sách quốc phòng. “Nga thay đổi hoàn toàn quyền sử dụng VKHN nhằm đáp trả lại việc dùng vũ khí này hoặc các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt khác nhằm chống lại mình và/hoặc đồng minh, cũng như trong trường hợp Nga bị xâm lược bằng các vũ khí quy ước khiến đất nước lâm nguy” - học thuyết nêu rõ.

Website ASPI Strategist cho biết các lực lượng hạt nhân Nga đang được nâng cấp nhanh chóng, tập trung hiện đại hóa tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM), dựa trên cơ sở đưa vào sử dụng tên lửa di động SS-27 ‘Yars’ và từ năm 2018 sẽ bắt đầu vận hành ICBM RS-28 ‘Sarmat’ hạng nặng. Yars và Sarmat thay thế nhiều tên lửa chiến lược cũ kỹ thời Liên Xô.

Ngoài ra, hải quân Nga đang chuyển sang loại tên lửa Sineva hiện đại và Bulava phóng từ biển, được trang bị trên tàu ngầm hạt nhân lớp Borei. Trong khi đó, không quân Nga đang tái khởi động dây chuyền sản xuất Tu-160 Blackjack để sản xuất máy bay ném bom Tu-160M2 hiện đại hóa và đến những năm 2020 sẽ bổ sung máy bay ném bom tiên tiến ‘PAK-DA’.

Tên lửa Topol-M mang đầu đạn hạt nhân Ảnh: THE SIBERIAN TIMES
Tên lửa Topol-M mang đầu đạn hạt nhân Ảnh: THE SIBERIAN TIMES

Hiện đại hóa lực lượng hạt nhân chiến lược là việc làm quan trọng nhưng đó là sự hợp nhất các lực lượng quy ước trước kỷ nguyên hạt nhân với các lực lượng hạt nhân phi chiến lược có tầm quan trọng lớn nhất. Nga ngày càng tập trung vào việc sử dụng các lực lượng hạt nhân để tăng cường năng lực hoạt động khiến Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) không khỏi lo ngại. Trong bối cảnh đó, Ngoại trưởng Sergei Lavrov tuyên bố Nga sẵn sàng gặp gỡ tân chính quyền Mỹ để bàn bạc về vấn đề VKHN, báo The Independent đưa tin.

Theo tờ Daily Star (Anh), tình báo Mỹ đã phát hiện hàng chục boong-ke chỉ huy và kiểm soát ở trong và xung quanh Moscow đang được sửa sang hoặc xây dựng. Việc xây dựng cũng diễn ra ở vùng núi Ural xa xôi, nơi người Mỹ cho rằng có một khu phức hợp ngầm dưới lòng đất rộng hơn 1.000 km2, có khả năng sẽ là nơi trú ẩn của các vị chỉ huy quân sự và giới quyền lực trong chính quyền Nga.

Chế tạo vũ khí mới

Thế nhưng, điều khiến phương Tây quan ngại hơn là loại ICBM Sarmat mới của Nga với biệt danh Satan-2. Trang tin Sputnik cho biết tên lửa RS-28 Sarmat có khả năng xóa sạch nhiều khu vực trên thế giới có diện tích bằng bang Texas - Mỹ hoặc nước Pháp. Thứ trưởng Quốc phòng Nga Yuri Borsiov thừa nhận đầu đạn lắp trên tên lửa Sarmat - đạt đến tầm bắn 11.000 km - có thể tiêu diệt các mục tiêu bay ngang qua cả cực Bắc và cực Nam của trái đất, theo hãng tin Tass.

Căn cứ thông báo đăng trên website của nhà sản xuất, tên lửa Sarmat được thiết kế để giúp các lực lượng chiến lược Nga hoàn thành nhiệm vụ ngăn chặn hạt nhân một cách hiệu quả và được bảo đảm. Nó được phát triển đồng thời cùng với quân đội Nga. Hơn nữa, Nga còn đang triển khai VKHN tại một tiền đồn quân sự mới ở miền Đông nước này, chỉ cách biên giới Mỹ 80 km.

Trong khi đó, quân đội Nga đã tiết lộ kế hoạch chế tạo loại máy bay ném bom mới có thể thả bom hạt nhân xuống bất cứ nơi nào trên thế giới từ khoảng không gian ngoài khí quyển. Không quân Nga cũng đang phát triển loại máy bay “ngày tận thế” - hoạt động như một trung tâm chỉ huy không lực, nhằm duy trì quyền kiểm soát các lực lượng vũ trang trong điều kiện xảy ra chiến tranh hạt nhân.

Dư luận phương Tây tỏ ra quan ngại trước thông tin Nga đã phóng thành công loại tên lửa có thể được trang bị đầu đạn hạt nhân đến tận cửa ngõ phương Tây. Cụ thể, đoạn video do Bộ Quốc phòng Nga công bố cho thấy tên lửa Topol-M được phóng từ căn cứ ở miền Tây nước này bay qua hết chiều ngang lãnh thổ, bắn trúng mục tiêu ở điểm thử nghiệm tại miền Đông với khoảng cách 6.000 km. Loại tên lửa này - còn được biết đến với tên gọi RT-2PM2 hoặc SS-27 Sickle B - có thể bay xa hơn 10.000 km, tức có thể bắn trúng mục tiêu trong phạm vi nước Mỹ.

“Mục đích của vụ phóng thử nghiệm là để xác định sự ổn định trong lúc bay và hiệu năng về kỹ thuật của loại ICBM này. Kết quả là đầu đạn thử nghiệm đã bắn trúng mục tiêu giả định với độ chính xác cao” - thông báo của Bộ Quốc phòng Nga nhấn mạnh. Ngoài ra, theo tờ Daily Star, Nga đang tăng cường kho VKHN của mình với nỗ lực ưu tiên chế tạo những cỗ máy phóng không thể dò thấy và không bị phát hiện vào cuối năm 2017, cũng như những tên lửa có thể phóng đi từ bất cứ nơi nào mà không cần cảnh báo.

Báo The Mirror còn tiết lộ ngành quốc phòng Nga đang chế tạo những “con tàu tử thần” bọc thép có thể phóng một loạt tên lửa hạt nhân từ bất cứ vị trí nào trong nước. Mỗi hệ thống vũ khí mới này - mật danh Barguzin - dự kiến mang theo 6 ICBM. Trước đây, Liên Xô cũng từng có 12 đầu máy xe lửa sẵn sàng phóng 36 tên lửa khi có hiệu lệnh.

Giai đoạn thử nghiệm đầu đã được tiến hành hồi tháng 11-2016. Nguồn tin quân sự thừa nhận với hãng tin RIA Novosti: “Cuộc thử nghiệm “con tàu tử thần” đã hoàn toàn thành công, dọn đường cho những cuộc thử nghiệm xa hơn”. Hệ thống vũ khí di động này, hình thành từ một số toa xe lửa được thiết kế để chứa bệ phóng 6 ICBM nhiệt hạch Yars hoặc Yars-M cũng như các đơn vị chỉ huy, dự kiến sẽ đưa vào sử dụng trong khoảng thời gian 2018-2020.

Gia tăng tập trận

Lâu nay, các cuộc diễn tập tên lửa của Nga vẫn khiến các nước láng giềng và các nhà bình luận quan ngại. Theo tạp chí Newsweek, binh sĩ Nga thuộc mọi quân chủng, kể cả lực lượng tên lửa chiến lược chịu trách nhiệm duy trì các đầu đạn hạt nhân và phi hạt nhân, sẽ thực hiện 150 cuộc tập trận trong năm 2017, tăng 50% so với năm qua.

Ngoài ra, trong mỗi giai đoạn tập trận hằng năm - vào mùa hè và mùa đông, quân đội Nga sẽ trải qua 40 đợt sát hạch triển khai trên cả nước với mục đích đạt được tính sẵn sàng chiến đấu cao nhất.

Kỳ tới: Trung Quốc thu hẹp

NGÔ SINH