Thổ Nhĩ Kỳ và Nga căng thẳng dữ dội sau khi nước này bắn rơi chiếc SU-24 của Nga. Phía Nga lên tiếng tố cáo Thổ Nhĩ Kỳ mua bán dầu với IS và gia đình tổng thống nước này cũng hưởng lợi từ việc làm phi pháp.

Các quan chức Bộ Quốc phòng Nga công bố hình ảnh vệ tinh ngày 13 và 14-11 chụp đoàn xe được cho là chở dầu vượt qua biên giới từ Syria vào Thổ Nhĩ Kỳ. Họ cũng nêu ra 3 lộ trình vận chuyển dầu từ Iraq, Syria vào Thổ Nhĩ Kỳ. Đây chỉ là một phần trong số nhiều thông tin Bộ Quốc phòng Nga đang nắm giữ. Họ cho biết sẽ công bố dần dần trong những ngày sắp tới.

Phía Nga tung bằng chứng cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ mua bán dầu trái phép với IS. Ảnh: AP

Nhưng những bằng chứng này mới đây đã bị Sherko Jawdat, một thành viên của Nghị viện KRG bác bỏ. Người này nói rằng đoàn xe chở dầu trong các bức ảnh mà Nga cho là bằng chứng trên thực sự là xe chở dầu của KRG đến trạm xuất khẩu dầu Ceyhan ở Nam Thổ Nhĩ Kỳ. “Bộ Tài Nguyên Môi trường của chúng tôi trước đó đã thông báo sẽ chở dầu từ KRG sẽ đến Thổ Nhĩ Kỳ. Việc dầu được chở đến Thổ Nhĩ Kỳ trong hàng trăm xe, không phải là chuyện bí mật” – Sherko Jawdat nói.

Người phát ngôn của KRG là Safin Dzayi cho biết KRG đang rất buồn vì những cáo buộc của Nga. Dầu được chuyển từ KRG đến Thổ Nhĩ Kỳ không thuộc quyền sở hữu của IS, đối tượng mà người Kurd ở Iraq đang chiến đấu chống lại. “Những cáo buộc của Nga dựa trên những nguồn tin, chứng cứ sai lệch, chúng tôi cực lực bác bỏ cáo buộc của Nga” – Safin Dzayi nói. Người phát ngôn này giải thích thêm rằng dầu từ các vùng Duhok và Badinan sẽ được chuyển đến Thổ Nhĩ Kỳ bằng đường ống lớn, phần còn lại sẽ chuyển bằng xe.

Safin Dzayi nhấn mạnh vai trò của các chiến binh Peshmerga trong cuộc chiến chống IS và cho rằng với tinh thần chiến đấu như thế làm sao mà KRG có thể là trung gian thương mại cho IS để hưởng lợi. Những tố cáo của Nga là không thể chấp nhận được. Người phát ngôn này còn khẳng định quan hệ giữa KRG và Nga rất tốt, KRG cũng thân thiện với các công ty dầu mỏ của Nga hoạt động trong khu vực nên hy vọng phía Nga sớm sửa chữa thông tin sai lệch.

Trước đó, phía Thổ Nhĩ Kỳ cũng bác bỏ các cáo buộc của Nga và tuyên bố có bằng chứng chứng minh Nga trao đổi dầu với IS.

Iran vào cuộc

Thư ký Hội đồng Điều hợp Iran, ông Mohsen Rezaei, tuyên bố các cố vấn quân sự Iran ở Syria đã ghi hình được mọi tuyến đường được IS dùng để chuyển dầu tới Thổ Nhĩ Kỳ.

“Đề phòng trường hợp Ankara thực sự không biết mình đã mua dầu của IS, chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng các bằng chứng” – ông Rezaei nói hôm 4-12.

Cùng ngày 4-12, Mỹ cho biết lượng dầu buôn lậu từ những khu vực IS kiểm soát ở Syria sang Thổ Nhĩ Kỳ không đáng kể về mặt kinh tế. "Lượng dầu mỏ đang được buôn lậu là rất thấp, giảm dần qua thời gian và không đáng kể cả về số lượng lẫn doanh thu" – ông Amos Hochstein, đặc phái viên Mỹ và là điều phối viên các vấn đề năng lượng quốc tế, nói.

Trước đó, Bộ Ngoại giao Mỹ bác bỏ cáo buộc của Moscow cho rằng Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cùng gia đình hưởng lợi từ dầu của IS.

M.Khuê (Theo Daily Sabah)