Ngày 27-10, Thủ tướng Phạm Minh Chính dẫn đầu đoàn đại biểu Việt Nam dự Hội nghị Cấp cao ASEAN - Nhật Bản lần thứ 24; Hội nghị Cấp cao ASEAN - Úc thường niên lần thứ nhất; Hội nghị cấp cao ASEAN+3 lần thứ 24; Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS) lần thứ 16.

Sớm phê chuẩn và triển khai RCEP

Tại các hội nghị ngày 27-10, ASEAN và các nước đối tác nhất trí dành ưu tiên hợp tác ứng phó đại dịch, giảm thiểu các tác động kinh tế - xã hội, thúc đẩy phục hồi toàn diện và xem xét dỡ bỏ hạn chế đi lại giữa các nước trong khu vực khi có điều kiện an toàn.

Lãnh đạo ASEAN và Úc nhất trí nâng cấp quan hệ ASEAN - Úc lên Đối tác Chiến lược Toàn diện.

Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio cho biết Nhật Bản đã cung cấp hơn 16 triệu liều vắc-xin và viện trợ hơn 32 tỉ yen cho ASEAN, tích cực hỗ trợ ASEAN triển khai Khung Phục hồi tổng thể với khoản cho vay trị giá 192 tỉ yen với lãi suất thấp nhất, khẳng định hỗ trợ Trung tâm ASEAN ứng phó các tình huống y tế công cộng khẩn cấp và dịch bệnh mới nổi (AC-PHEED) hoạt động bền vững.

ASEAN phát huy thế mạnh trong ứng phó khủng hoảng - Ảnh 1.

Thủ tướng Phạm Minh Chính dẫn đầu Đoàn Đại biểu Việt Nam dự Hội nghị Cấp cao ASEAN+3 lần thứ 24 trong ngày 27-10 Ảnh: NHẬT BẮC

Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN+3 với các đối tác Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản, các nước cam kết tiếp tục thúc đẩy tự do hóa thương mại và liên kết kinh tế khu vực, sớm phê chuẩn và triển khai Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP).

Các Đối tác Trung Quốc, Nhật Bản, và Hàn Quốc khẳng định tiếp tục ủng hộ các sáng kiến của ASEAN về phòng chống Covid-19, trong đó có tăng cường hợp tác nghiên cứu và phát triển vắc-xin hướng tới nâng cao năng lực tự chủ vắc-xin trong khu vực.

Xây dựng biển Đông thành vùng biển hòa bình

Phát biểu tại các hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính hoan nghênh và đề nghị các nước cần tiếp tục phát huy hơn nữa thế mạnh trong ứng phó khủng hoảng, nhất là khi đại dịch Covid-19 và các thách thức còn phức tạp, thúc đẩy hợp tác đa phương quốc tế kiểm soát hiệu quả dịch bệnh, duy trì ổn định và khôi phục phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại khu vực, nhất là đối với các vấn đề có tính khu vực và toàn cầu.

Người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đề nghị các nước cần đẩy mạnh cách tiếp cận mới linh hoạt và an toàn, thích ứng với trạng thái bình thường mới. Theo đó cần tập trung hợp tác nâng cao năng lực, nhất là khả năng tự chủ về vắc-xin và thuốc điều trị.

Nhân dịp này, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị các nước Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc… hỗ trợ tiếp cận và chuyển giao công nghệ sản xuất vắc-xin, thuốc điều trị Covid-19 cho ASEAN, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm và các biện pháp chống dịch, tăng cường khả năng cảnh báo sớm, chia sẻ thông tin và phối hợp ứng phó với các tình huống y tế khẩn cấp trong tương lai.

Nhằm khắc phục tác động của dịch bệnh, phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội bền vững, Thủ tướng nhấn mạnh ASEAN và các đối tác cần hợp tác ổn định các nền tảng kinh tế - tài chính vĩ mô, thúc đẩy chuyển đổi số, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp. Thủ tướng đề nghị cần phối hợp chặt chẽ khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, có các giải pháp thực chất, hiệu quả phục hồi các doanh nghiệp, tăng cường các cơ chế ổn định tài chính khu vực.

Thủ tướng đề xuất các nước nghiên cứu thiết lập mạng lưới an sinh xã hội trong khu vực.

Chia sẻ ý kiến của các nước, Thủ tướng nhấn mạnh ASEAN và các đối tác cần tiếp tục đóng góp tích cực cho duy trì hòa bình, an ninh và ổn định ở khu vực, đồng thời đề nghị các đối tác ủng hộ nỗ lực của ASEAN xây dựng biển Đông thành vùng biển hòa bình, hữu nghị và hợp tác. 

Khẳng định vai trò trung tâm của ASEAN

Hợp tác kinh tế và phục hồi sau khủng hoảng Covid-19 là những vấn đề chính được thảo luận trong Hội nghị Cấp cao Đông Á bắt đầu vào ngày 27-10. Đây là một phần trong chuỗi hội nghị cấp cao diễn ra dưới hình thức trực tuyến trong 3 ngày 26, 27 và 28-10 do Brunei, Chủ tịch ASEAN 2021, tổ chức. Ngoài 10 thành viên ASEAN, Hội nghị Cấp cao Đông Á bao gồm Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, New Zealand, Mỹ và Nga.

Phát biểu tại sự kiện, Tổng thống Nga Vladimir Putin kêu gọi thiết lập một cơ chế khu vực để hợp tác trong cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 dưới sự hỗ trợ của Hội nghị Cấp cao Đông Á. Ông chủ Điện Kremlin tuyên bố sẽ trình bày những đề xuất cụ thể về vấn đề này qua các kênh chuyên gia trong tương lai gần.

Trong khi đó, Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio phản đối mạnh mẽ những hành động đe dọa trật tự hàng hải tự do và rộng mở giữa lúc Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng quân sự trong khu vực.

Thủ tướng Úc Scott Morrison tuyên bố san sẻ thêm ít nhất 10 triệu liều vắc-xin Covid-19 và viện trợ thêm gần 93 triệu USD để Đông Nam Á giải quyết những vấn đề liên quan đến Covid-19, tội phạm xuyên quốc gia và an ninh năng lượng.

Nhà lãnh đạo 53 tuổi còn khẳng định thỏa thuận an ninh Aukus giữa Úc, Anh và Mỹ không làm thay đổi cam kết phi hạt nhân hóa của Canberra đối với ASEAN hay tầm nhìn của ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Thay vào đó, theo Thủ tướng Morrison, thỏa thuận này giúp củng cố mạng lưới đồng minh hỗ trợ ổn định và an ninh khu vực. Cao Lực

Dương Ngọc