Phó tư lệnh lực lượng Quds, Chuẩn tướng Esmail Ghaani, 52 tuổi, sẽ thay thế Tư lệnh Qassem Soleimani đã bị Mỹ ám sát. Giống như người tiền nhiệm, ông Esmail Ghaani từng đối diện với cuộc chiến kéo dài 8 năm giữa Iran với Iraq trong những năm 1980, sau đó, ông gia nhập lực lượng Quds khi mới thành lập.

Có khả năng một trong những nhiệm vụ đầu tiên của ông Ghaani là giám sát hoạt động trả thù Mỹ sau vụ không kích xảy ra hôm 3-1 đã giết hại người bạn lâu năm của ông, Thiếu tướng Qassem Soleimani.

"Chúng tôi là những đứa trẻ trong chiến tranh. Chúng tôi là đồng đội trên chiến trường và chúng tôi đã trở thành bạn bè trong cuộc chiến" - Ông Ghaani nói về mối quan hệ với Thiếu tướng Qassem Soleimani, theo hãng thống tấn quốc gia Iran IRNA

Trong thông báo tướng Ghaani sẽ thay thế Tư lệnh Qassem Soleimani, Lãnh tụ Tối cao Khamenei gọi vị lãnh đạo mới là một trong những vị chỉ huy xuất sắc nhất đã phụng sự cho Iran.

Tân tư lệnh thay tướng Soleimani coi thường Mỹ, Israel - Ảnh 1.

Một trong những nhiệm vụ đầu tiên của ông Ghaani là giám sát hoạt động trả thù của Iran với Mỹ sau vụ không kích hôm 3-1 giết chết Thiếu tướng Qassem Soleimani. Ảnh: AP

Ông Ghaani sinh ngày 8-8-1967 tại thành phố Mashhad ở phía Đông Bắc Iran và lớn lên trong khoảng thập niên cuối cùng của nền quân chủ. Ông gia nhập Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) một năm sau cuộc cách mạng năm 1979. Giống như Tư lệnh Soleimani, ông Ghaani được điều động đầu tiên để dập tắt sự nổi dậy của người Kurd ở Iran.

Sau đó, cuộc chiến 8 năm giữa Iraq và Iran diễn ra đã giết khoảng 1 triệu người. 

Ông Ghaani sống sót sau cuộc chiến và gia nhập Lực lượng Quds khi mới sáng lập. Ông làm việc cùng với tướng Soleimani cũng như chỉ huy các nỗ lực phản gián tại Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran.

Các nhà phân tích phương Tây cho rằng trong khi tướng Soleimani tập trung vào các nước phía Tây Iran thì tướng Ghaani chuyển sang tập trung vào các nước ở phía Đông như Afghanistan và Pakistan.

Năm 2012, Bộ Tài chính Mỹ đã ra lệnh trừng phạt tướng Ghaani, mô tả ông là người có quyền giải ngân để những người được ủy nhiệm liên kết với Lực lượng Quds. Cụ thể, lệnh trừng phạt trói buộc ông Ghaani trong vụ vận chuyển vũ khí bị chặn ngay tại cảng tại TP Lagos nổi tiếng của Nigeria năm 2010.

Theo đó, chính quyền sở tại đã đột xuất kiểm tra 13 thùng hàng cointainer có dán nhãn chứa bông thủy tinh và các tấm đá. Tuy nhiên, họ đã phát hiện pháo phản lực Katyushu loại 107 mm, đạn và các vũ khí khác. Trong đó, pháo phản lực Katyusha là loại vũ khí quý trong các lực lượng của Iran. Tướng Ghaani và cộng sự người Nigeria sau đó lãnh mức án 5 năm tù.

Cũng trong năm 2012, tướng Ghaani đã gây ra sự chỉ trích từ Bộ Ngoại giao Mỹ khi cho rằng: "Nếu Cộng hòa Hồi giáo Iran không hiện diện tại Syria, cuộc thảm sát dân thường sẽ xảy ra với quy mô lớn hơn rất nhiều". Bình luận này được đưa ra sau khi những tay súng đối lập chống Tổng thống Syria Bashar al-Assad bị cáo buộc  giết hại hơn 100 người trong vụ thảm sát Houla tại làng Homs.

Vào tháng 1–2015, tướng Ghaani gián tiếp cho rằng Iran đã gửi tên lửa và vũ khí cho Palestine để chiến đấu với Israel. Ông nói: "Mỹ và Israel quá nhỏ so với sức mạnh quân sự của Iran".

Hiện tại, tướng Ghaani chắc chắn nắm quyền kiểm soát Lực lượng Quds. Trong khi các nhà lãnh đạo Iran cho biết họ đã có kế hoạch trả thù cho cái chết của Thiếu tướng Soleimani.

Minh Yến (Theo Straits Times)