Ông Mark Toner, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ, hôm 28-12 cho hay Mỹ công nhận các quyền hợp pháp trên biển và nước này, Trung Quốc cũng như các quốc gia khác đều có quyền tương tự. “Chúng tôi thường đi lại trong những vùng biển đó. Đó là quyền tự do hàng hải” - người phát ngôn này nói.

Cơ quan Quốc phòng Đài Loan hôm 26-12 cho biết tàu Liêu Ninh cùng với 5 tàu chiến khác đi qua vùng biển phía Nam Đài Loan. Trong khi đó, Trung Quốc cho rằng đây là cuộc diễn tập thường xuyên. Theo Đài CNN, tàu sân bay Trung Quốc đang tiếp cận Thái Bình Dương trong bối cảnh phô trương sức mạnh quân sự và tăng cường khả năng chiến đấu của hải quân.


Tàu sân bay Trung Quốc. Ảnh: Reuters

Tàu sân bay Trung Quốc. Ảnh: Reuters

Động thái của Trung Quốc không khỏi thu hút sự chú ý của các quốc gia và vùng lãnh thổ ở châu Á. Người đứng đầu Cơ quan Quốc phòng Đài Loan Feng Shih-Kuan nhanh chóng nhấn mạnh sự cần thiết của việc cảnh giác các hành động của Trung Quốc.

Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga cũng cho hay Nhật Bản đang theo dõi sát sao tình hình và nhìn nhận Trung Quốc đang tăng cường khả năng tham gia chiến tranh trên biển.

Dường như đó cũng là điều Trung Quốc đang cố chứng tỏ khi Thời báo Hoàn Cầu kêu gọi Bắc Kinh thành lập hạm đội tàu sân bay sẵn sàng chiến đấu, giong buồm đến Đông thái Bình Dương và tìm cách xây dựng cơ sở hải quân ở Nam Mỹ.

Tờ báo này cũng cho rằng cuộc diễn tập là dấu hiệu cho thấy khả năng chiến đấu của tàu Liêu Ninh đã được tăng cường và khu vực hoạt động được mở rộng, cũng như có thể sớm đến Đông Thái Bình Dương, trong đó có ngoài khơi bờ Tây nước Mỹ.

"Một khi hạm đội tàu sân bay Trung Quốc đến ngoài khơi nước Mỹ, các quy tắc hàng hải sẽ phải xem xét lại" - tờ báo tỏ ra tự tin.

Theo ông Carl Schuster, giáo sư tại Trường ĐH Hawaii Pacific (Mỹ), cho rằng Trung Quốc có một tàu sân bay mới gần như hoàn thiện và đang bắt đầu đóng một con tàu khác.

Tuy nhiên, ông Schuster cho rằng khả năng các tàu sân bay Trung quốc đặt ra mối đe dọa tầm xa vẫn còn xa vời. “Trung Quốc không có lực lượng phi công hải quân và thủy thủ tàu sân bay giàu kinh nghiệm để xây dựng đội tàu sân bay. Họ phải xây dựng từ đầu... một thách thức đối với lực lượng phụ thuộc vào những quân nhân chỉ nhập ngũ 2 năm” - ông giải thích.

Ông Schuster cho biết Trung Quốc đang có kế hoạch thành lập một hạm đội gồm 4 tàu sân bay trong giai đoạn từ năm 2027-2029. Dù tính luôn cả những tàu sân bay được bổ sung, hạm đội này cũng chưa bằng 1/2 quy mô của Hải quân Mỹ, lực lượng có 10 tàu sân bay đang hoạt động, 1 chiếc đang chạy thử nghiệm và 1 chiếc khác đang được đóng.

Xuân Mai (Theo CNN, AP)