Theo các nguồn tin của South China Morning Post, luật được 162 thành viên thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí trong vòng 15 phút kể từ cuộc họp bắt đầu lúc 9 giờ sáng 30-6.

Ủy ban Tham vấn Luật Cơ bản của đặc khu hành chính Hồng Kông dự kiến họp ngay trong ngày 30-6 để thảo luận đưa nội dung luật vào Phụ lục III của Luật Cơ bản Hồng Kông. Chiều cùng ngày, đại biểu Hồng Kông tại hai cơ quan lập pháp hàng đầu Trung Quốc sẽ họp tại Văn phòng liên lạc Bắc Kinh tại Hồng Kồng.

Trung Quốc chính thức thông qua luật an ninh Hồng Kông, Mỹ ra tay trước - Ảnh 1.

Luật an ninh quốc gia của Trung Quốc cho Hồng Kông chính thức có hiệu lực từ ngày 1.7. Ảnh: SCMP

Theo báo South China Morning Post, chỉ một số ít đại biểu Hồng Kông tại Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc Trung Quốc (NPC) được thấy dự thảo luật trước khi nó được thông qua. Điểm này làm dấy lên nhiều tranh cãi trong dư luận về tính minh bạch của luật mới, đặc biệt khi nó sẽ kéo theo nhiều hệ quả sâu rộng. 

Toàn bộ đại biểu Hồng Kông tại Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc và NPC đã được yêu cầu tham dự cuộc họp ngắn về luật mới tại văn phòng liên lạc của chính phủ trung ương vào 15 giờ hôm nay (giờ địa phương).

Một nguồn tin cho South China Morning Post biết chi tiết về bộ luật vừa được phê duyệt sẽ được đăng tải trên Tân Hoa Xã trong chiều 30-6. Đây là lần đầu tiên dư luận Trung Quốc đại lục lẫn Hồng Kông được thông tin đầy đủ về luật an ninh mới. 

Luật an ninh Hồng Kông nghiêm cấm các hành động ly khai, lật đổ, khủng bố và thông đồng với lực lượng nước ngoài đe dọa an ninh quốc gia. Theo South China Morning Post, việc áp dụng hình phạt tối đa là tù chung thân, trái với thông tin giới hạn 10 năm đưa ra trước đây. 

Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trung Quốc bắt đầu phiên họp đặc biệt vào ngày 28-6. Phiên họp kéo dài 3 ngày và việc bỏ phiếu thông qua được tiến hành vào ngày cuối cùng. 

Thời điểm luật an ninh Hồng Kông dự kiến có hiệu lực là ngày kỷ niệm 23 năm thành phố này được Anh trao trả cho Trung Quốc. Nhiều người lo ngại luật an ninh Hồng Kông sẽ ảnh hưởng đến tính tự trị của đặc khu cũng như nguyên tắc “Một quốc gia, hai chế độ” tại đây, vốn là điều kiện giúp Hồng Kông trở thành trung tâm tài chính thế giới.  

Động thái của Mỹ

Bộ Thương mại Mỹ ngày 29-6 thông báo cơ quan này ngừng “ưu đãi dành cho Hồng Kông so với Trung Quốc đại lục, trong đó bao gồm các ngoại lệ về cấp giấy phép xuất khẩu”. Theo đó, từ ngày 29-6, Mỹ bắt đầu tước quy chế đặc biệt dành cho Hồng Kông với việc ngừng xuất khẩu thiết bị quốc phòng, hạn chế cho tiếp cận sản phẩm công nghệ cao.

Cựu tổng lãnh sự Mỹ tại Hồng Kông Kurt Tong nói với hãng tin Reuters rằng hành động này không bao gồm đa số hàng hóa thương mại vì đặc khu này không phải trung tâm sản xuất lớn và nền kinh tế của nó chủ yếu dựa vào dịch vụ. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận của Reuters.

Quyết định của Washington được đưa ra vào thời điểm Trung Quốc chuẩn bị bỏ phiếu thông qua luật an ninh Hồng Kông. Bộ Thương mại Mỹ hối thúc Bắc Kinh lập tức thay đổi hành động và tuân thủ các cam kết đã đưa ra với người dân Hồng Kông và thế giới.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo nói: “Quyết định của Trung Quốc nhằm tước quyền tự do của Hồng Kông buộc chính quyền Tổng thống Donald Trump phải đánh giá lại các chính sách đối với đặc khu này và Mỹ buộc phải hành động để bảo vệ an ninh quốc gia”.

Theo nhiều nhà phân tích, việc chấm dứt hoàn toàn quy chế đặc biệt với Hồng Kông trên thực tế là Mỹ đang tự bắn vào chân mình, vì các điều kiện kinh doanh thân thiện với đặc khu này đã mang lại rất nhiều lợi lộc.

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, có 85.000 công dân Mỹ sống ở Hồng Kông vào năm 2018, hơn 1.300 công ty Mỹ hoạt động tại đặc khu, bao gồm gần hết các công ty tài chính lớn. Các dịch vụ pháp lý và kế toán của Mỹ có được nguồn thu béo bở ở thành phố này. Năm 2018, thặng dư thương mại hàng hóa song phương lớn nhất của Mỹ chính là với Hồng Kông, đạt 31,1 tỉ USD.

Cũng vào năm 2018, số lượng hàng hóa trị giá 432,7 triệu USD được xuất sang Hồng Kông theo ưu đãi của Bộ Thương mại Mỹ, chủ yếu liên quan đến mã hóa, phần mềm và công nghệ. Năm 2019, Bộ Ngoại giao Mỹ phê duyệt các sản phẩm và dịch vụ quốc phòng có kiểm soát trị giá khoảng 2,4 triệu USD cho các cơ quan chính quyền Hồng Kông, trong đó đã chuyển đi hơn một nửa.

H.Bình (Theo SCMP)