Ông Vương lặp lại việc Bắc Kinh phản đối thẩm quyền xét xử của PCA trong vụ Philippines kiện Trung Quốc về “đường lưỡi bò” phi lý ở biển Đông và cho rằng “trò hề” này nên kết thúc.

Trong cuộc gọi hôm 6-7, ông Vương thúc giục Mỹ tôn trọng cam kết không đứng về bên nào trong tranh chấp chủ quyền, thận trọng với lời nói và hành động cũng như không xâm phạm chủ quyền và lợi ích an ninh của Trung Quốc.

Một tàu hải cảnh của Trung Quốc ở biển Đông. Ảnh: Reuters

Ông Vương nhấn mạnh bất chấp phán quyết của PCA, Trung Quốc sẽ “bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, các quyền hàng hải hợp pháp, hòa bình và ổn định”. Ngoại trưởng Trung Quốc cũng cho rằng hai nước cần tập trung hợp tác trong lúc giải quyết các bất đồng.

Bộ Ngoại giao Mỹ xác nhận ông Kerry có cuộc điện đàm với người đồng cấp Vương Nghị nhưng không cho biết chi tiết.

Trung Quốc luôn tỏ ra tức giận trước những cuộc tuần tra của Mỹ ở biển Đông trong những tháng gần đây. PCA dự kiến sẽ đưa ra phán quyết vào ngày 12-7 tới làm dấy lên lo ngại về các cuộc đối đầu trong khu vực. Như để minh chứng, Trung Quốc hôm 5-7 tiến hành cuộc tập trận trên biển Đông, trong đó xâm phạm quần đảo Hoàng Sa (của Việt Nam).

Các quan chức Mỹ cho biết nếu Trung Quốc phớt lờ phán quyết của PCA, Washington sẽ có những “hành động đáp trả”, bao gồm tăng cường tuần tra tự do hàng hải ở biển Đông gần các đảo mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền trái phép.

Philippines "hạ cánh mềm"?

Theo Tân Hoa Xã, giới phân tích Philippines cho rằng tân Tổng thống Rodrigo Duterte đang áp dụng cách tiếp cận "hạ cánh mềm" để khôi phục quan hệ với Trung Quốc.

Phó Giáo sư Richard Heydarian, thuộc Trường ĐH De la Salle, cho biết Tổng thống Duterte "liên tục nhấn mạnh sự cần thiết phải khôi phục quan hệ song phương và phát đi tín hiệu rằng các vụ tranh chấp biển lẫn vụ kiện lên PCA sẽ không định hướng các mối quan hệ giữa Philippines và Trung Quốc".

Đây là sự chuyển hướng so với người tiền nhiệm Benigno Aquino III. Ông Heydarian nhấn mạnh Tổng thống Duterte nhiều khả năng nhượng bộ trong vấn đề biển Đông sau phán quyết của PCA.

Tương tự, Giáo sư khoa học chính trị Philippines, ông Benito Lim, nhận định ông Duterte muốn đàm phán trực tiếp và không muốn chiến tranh với Trung Quốc, cho dù là "khẩu chiến".

Xuân Mai (Reuters)