Đây là báo động đỏ đầu tiên trong năm 2017 - cũng là năm thứ 3 của “cuộc chiến chống ô nhiễm” do Bắc Kinh phát động. Trước đó, cảnh báo tương tự đã được đưa ra cho vùng Đông Bắc Trung Quốc, trong đó có thủ đô Bắc Kinh, vào cuối năm 2016.

Thực tế là hàng triệu cư dân ở khu vực này bị bao vây trong khói mù dày đặc từ ngày đầu tiên của năm mới, như chia sẻ đầy bức bối và cũng nhận được nhiều sự đồng cảm từ một người dân Bắc Kinh trên mạng xã hội Weibo: “Sáng năm mới ở Bắc Kinh, tôi tưởng mình bị mù”. Một người khác cám cảnh: “Sao những công ty gây ô nhiễm đến cả ngày lễ cũng không ngơi nghỉ!”.

Tuy vậy, Cục Bảo vệ Môi trường Bắc Kinh cùng ngày lại nói rằng các dữ liệu trong năm qua cho thấy chất lượng không khí nói chung đang cải thiện. Theo đó, hàm lượng PM 2.5 (loại bụi trong không khí có đường kính nhỏ hơn 2,5 micromet và có khả năng xâm nhập vào phổi, gây hại cho sức khỏe) trung bình đo được trên một mét khối không khí đã giảm 9,9%, xuống còn 73 microgram, dù con số này vẫn còn cao hơn tiêu chuẩn chất lượng không khí quốc gia đến 109%. Ngoài ra, tổng số ngày “trời xanh” năm 2016 lên được 198 ngày, tăng 12 ngày so với năm trước đó.

Máy bay giữa màn khói mù ở ngoại ô thủ đô Bắc Kinh Ảnh: REUTERS
Máy bay giữa màn khói mù ở ngoại ô thủ đô Bắc Kinh Ảnh: REUTERS

Theo AP, trong nhiều ngày qua, thủ đô Bắc Kinh cùng 20 thành phố khác đã đưa ra mức cảnh báo màu da cam - chỉ kém mức cao nhất 1 bậc trong thang cảnh báo ô nhiễm không khí và khói bụi gồm 4 bậc, trong khi 16 thành phố khác đưa ra cảnh báo màu vàng. Hiện tổng cộng 72 thành phố của Trung Quốc đang trong tình trạng cảnh báo ô nhiễm. Bộ Bảo vệ Môi trường ngày 3-1 đã thông báo khu vực Bắc Kinh - Thiên Tân - Hà Bắc mở rộng báo động ô nhiễm tới đêm 7-1. Tại nhiều nơi, tình trạng ô nhiễm dự kiến lên tới mức cực kỳ nguy hiểm với hàm lượng PM 2.5 bình quân có thể lên đến 300 microgram/m3 không khí, trong khi mức tối đa theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới là 25.

Theo tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP), khách lữ hành tới khu vực phía Đông và Bắc Trung Quốc đối mặt với những ùn tắc nghiêm trọng trên quy mô lớn khi hàng loạt sân bay ngưng hoạt động trong khi các tuyến quốc lộ phải đóng cửa do tầm nhìn chưa tới 50 m. Ba cảng chính ở phía Bắc Trung Quốc đều phải ngưng hoạt động hôm 3-1 do tầm nhìn kém.

Theo Tân Hoa Xã, trong những ngày đầu năm mới, hơn 10 đội thanh tra đã được phái tới nhiều thành phố và phát hiện 500 doanh nghiệp và các cơ sở xây dựng cũng như 10.000 tài xế vi phạm quy định về ô nhiễm. Giới chức tỉnh Hà Bắc - tỉnh có nạn khói mù nghiêm trọng nhất Trung Quốc - ngày 3-1 cho biết 6 doanh nghiệp địa phương vi phạm trong suốt đợt báo động ô nhiễm mới nhất.

Bên cạnh đó, Trung Quốc vừa thông báo kế hoạch tăng cường sản lượng than lên đến 3,9 tỉ tấn vào năm 2020 bất chấp giới chuyên gia cảnh báo loại nhiên liệu gắn liền với quá trình phát triển nhiều thập kỷ của nền kinh tế số 2 thế giới này chính là thủ phạm “hạ độc” không khí. Theo tờ The Guardian, một nghiên cứu mới đây cho thấy khói mù ô nhiễm sẽ khiến tuổi thọ con người giảm 5,5 năm ở nhiều khu vực của Trung Quốc.

Thu Hằng