Tướng Curtis M. Scaparrotti được chọn làm Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Âu của Mỹ (EUCOM) ở TP Stuttgart - Đức, đồng thời sẽ trở thành Tư lệnh Tối cao NATO sau buổi lễ được tổ chức vào ngày 4-5 (giờ địa phương) tại trụ sở của liên minh quân sự này ở thủ đô Brussels của Bỉ.

Ông Scaparrotti, 60 tuổi, sẽ là sĩ quan thứ 18 của Mỹ giữ vị trí này kể từ khi Tướng Dwight D. Eisenhower trở thành tư lệnh tối cao đầu tiên của NATO vào năm 1951.

Tư lệnh Tối cao NATO, theo truyền thống thường do một tướng hoặc đô đốc người Mỹ đảm nhiệm, có nhiệm vụ điều hành mọi hoạt động quân sự trên thế giới của liên minh gồm 28 nước thành viên.


Tướng Curtis M. Scaparrotti. Ảnh: DoD

Tướng Curtis M. Scaparrotti. Ảnh: DoD

Tỉ phú Donald Trump cho rằng các phi công Mỹ cần bắn hạ máy bay chiến đấu Nga tiếp cận ở khoảng cách nguy hiểm nếu các kênh ngoại giao để ngăn chặn sự cố như vậy không có tác dụng. Phát biểu trên Đài phát thanh Indiana ngày 3-5, ông Trump nhấn mạnh việc các máy bay Nga tiếp cận như vậy chứng tỏ sự thiếu tôn trọng đối với nước Mỹ và Tổng thống Barack Obama.

Thông tin trên được đưa ra giữa lúc NATO đang đối mặt với những thách thức về an ninh từ sự trỗi dậy của Nga cho đến Hồi giáo vũ trang cực đoan và cuộc khủng hoảng di cư ở Địa Trung Hải.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Lithuania cho biết NATO đã điều chiến đấu cơ theo sát máy bay Nga 5 lần trong không phận quốc tế trên vùng biển Baltic từ ngày 25 đến 30-4.

Hôm 26-4, máy bay NATO đã cất cánh từ căn cứ không quân Siauliai của Lithuania để giám sát một chiếc Su-27 cất cánh từ Kaliningrad - Nga. Chiếc máy bay này bay trong không phận quốc tế nhưng không thông báo kế hoạch bay, không sử dụng thiết bị phát sóng cũng như không liên lạc với trung tâm kiểm soát không lưu.

Đến ngày 27-4, một chiếc máy bay Il-38 của Nga cũng bay vào khu vực này nhưng không bật thiết bị phát sóng trên máy bay. Ngày 28-4, các máy bay cảnh giới của NATO đã 2 lần xuất kích để chặn các máy bay IL-18 và IL-38 của Nga cất cánh từ Kaliningrad. Trong ngày 29-4, máy bay của NATO tiếp tục xuất kích để chặn một chiếc Il-20 của Nga.

Không chỉ Lithuania, Bộ trưởng Quốc phòng Estonia hôm 3-5 cũng tố máy bay quân sự Nga thường xuyên xâm phạm không phận nước này. "Họ bay qua biển Baltic nhưng không bật thiết bị thu phát tín hiệu. Hành động trên cực kỳ liều lĩnh và có nguy cơ gây ra tai nạn giữa máy bay Nga và một máy bay dân sự" - ông Hanso phát biểu sau khi gặp người đồng cấp Pháp Jean-Yves Le Drian tại Paris.

Theo ông Hanso, radar quân sự có thể phát hiện một phi cơ dù nó tắt thiết bị thu phát tín hiệu song radar phi cơ dân sự không làm được vậy. "Chúng tôi muốn Moscow hiểu rõ hành vi đó là không thể chấp nhận và lãnh thổ của liên minh (NATO) sẽ được bảo vệ trước bất cứ chuyện gì" - ông Hanso cảnh báo.


Hai chiếc Sukhoi Su-24 bay trên tàu USS Donald Cook hôm 12-4. Ảnh: EPA

Hai chiếc Sukhoi Su-24 bay trên tàu USS Donald Cook hôm 12-4. Ảnh: EPA

Trước động thái máy bay Nga liên tục tiếp cận tàu chiến và chiến đấu cơ Mỹ trên biển Baltic hồi tháng trước, Lầu Năm Góc cho rằng lực lượng Mỹ có quyền bắn hạ chúng nhưng Nhà Trắng lại hạ thấp kịch bản này.

Theo tờ New York Post, vấn đề trên cũng chưa bao giờ được đề cấp trong cuộc điện đàm giữa Tổng thống Barack Obama và người đồng cấp Nga Vladimir Putin.

"Những hành động khiêu khích mới đây của Nga dường như nhấn mạnh cho các đồng minh của Mỹ - đặc biệt là Latvia, Estonia và Lithuania - rằng Washington thậm chí không thể tự bảo vệ mình thì làm sao có thể bảo vệ cho họ" - tờ báo kết luận về điều mà họ cho là ý đồ của Moscow.

Xuân Mai (Theo NY Post, Military times)