GS Ngô Bảo Châu trao đổi với báo chí chiều 24-8

GS Ngô Bảo Châu trao đổi với báo chí chiều 24-8

Chiều 24-8, GS Ngô Bảo Châu đã có buổi gặp gỡ báo chí cùng với GS Cédric Villani (Pháp), người cũng từng đạt giải thưởng Fields toán học như ông.

Tại đây, GS Ngô Bảo Châu đã lý giải về việc ông chia sẻ trên facebook của mình rằng kỳ thi THPT quốc gia là một cố gắng lớn của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) và mọi người cần có cái nhìn khách quan hơn về kỳ thi này.

GS Ngô Bảo Châu cho biết vào năm ngoái, ông đã chia sẻ suy nghĩ về việc thi tốt nghiệp phổ thông. Lý do làm ông nghĩ nên bỏ kỳ thi tốt nghiệp phổ thông là những biểu hiện thiếu trung thực ở kỳ thi này trong những năm gần đây và ông cho rằng kiểm tra chất lượng dựa vào một quá trình thì tốt hơn là vào một cuộc thi, cho nên học bạ, điểm học trong năm là đủ để quyết định việc lên lớp và việc tốt nghiệp.

“Tuy nhiên, sau đó Bộ GD-ĐT đã có một phương án khác và họ có lý do riêng của mình. Nhằm tiết kiệm chi phí xã hội, Bộ đã quyết định gộp 2 kỳ thi vào một kỳ thi quốc gia chung. Khi tôi hiểu được vấn đề, tôi đã thấy rằng việc kết hợp 2 kỳ thi là rất khó khăn, vì 2 kỳ thi bản chất rất khác nhau, một là để đánh giá chất lượng chung, một là tuyển chọn từ trên xuống dưới. Kỹ thuật để tổ chức một cuộc thi như thế rất khó khăn” - GS Ngô Bảo Châu nói.

GS chia sẻ rằng ông đã mường tượng từ năm trước những khó khăn cả đối với những người tổ chức cuộc thi lẫn những phiền toái mà phụ huynh và học sinh gặp phải khi ông biết nguyên tắc của kỳ thi chung. “Một việc khó như vậy phải làm trong một thời gian rất ngắn với điều kiện nền tảng kỹ thuật của Việt Nam là vô cùng phức tạp” - ông nói.

GS Ngô Bảo Châu cho biết tuy ông vẫn ngờ rằng có thể có phương án thi và tuyển sinh ít phức tạp hơn, song cũng cần phải ghi nhận sự cố gắng rất lớn của Bộ GD-ĐT trong kỳ thi này, đặc biệt là trong việc kỳ thi quốc gia năm nay không có biểu hiện tiêu cực. Trung thực hơn kỳ thi các năm trước cũng là nỗ lực rất lớn, còn những phức tạp và phiền toái là tất yếu, khó tránh khỏi. Ông hy vọng sang năm nếu Bộ duy trì phương án một kỳ thi quốc gia thì sẽ có cải tiến về mặt kỹ thuật để nó đơn giản hơn, tránh sự phiền phức, phiền toái cho phụ huynh và học sinh.

Từ trái qua: GS Ngô Bảo Châu, GS Cédric Villani, GS

Từ trái qua: GS Ngô Bảo Châu, GS Cédric Villani, GS Dương Nguyên Vũ

Cũng tại cuộc trao đổi này, GS Ngô Bảo Châu cho rằng mỗi người sinh ra có một sở thích, sở trường khác nhau, có khả năng và mối quan tâm khác nhau.

Giá trị con người không thể chỉ đánh giá bằng một chỉ tiêu như giỏi toán, diễn thuyết giỏi, viết văn giỏi... cuộc sống cần rất nhiều phong cách khác nhau, một nền giáo dục hướng tới cần đa dạng để cho phép mỗi đứa trẻ với phẩm chất của mình được thể hiện, phát triển, và khi lớn lên, phẩm chất đó được thể hiện thành một tác phẩm nào đó trong đời sống.

Theo GS Ngô Bảo Châu, yếu tố tàn dư của xã hội phong kiến tạo nên tâm lý say sưa bằng cấp trong xã hội. Ông cho rằng mỗi bạn trẻ hoàn toàn có thể có được một cuộc sống, công việc có ý nghĩa mà không nhất thiết phải học ĐH và có bằng ĐH. Ông cũng tỏ ra đáng tiếc trước tình trạng có những bạn trẻ phải học một ngành học mình không mong muốn vì với mỗi người, một ngành học mình yêu thích và phù hợp là rất quan trọng. Ông hy vọng các trường có thể linh hoạt và mềm dẻo trong việc tạo điều kiện cho những trường hợp này chuyển khoa để được học ngành mình mong muốn.

Đau đớn nhìn vào gương mặt hốt hoảng của thí sinh

Tại cuộc gặp, trao đổi về đợt xét tuyển nguyện vọng 1 vừa qua, GS Dương Nguyên Vũ, Giám đốc viện John Von Neumann, Đại học Quốc Gia TP HCM, nói: Là một thầy giáo, đối với tôi, lỗi lớn nhất và không tha thứ được là làm mất thời giờ của học trò, của sinh viên. Tôi không dám có ý kiến về quy trình xét tuyển nhưng ngày cuối cùng của đợt xét tuyển nguyện vọng 1 vừa rồi, ở trường ĐH Khoa học tự nhiên TP HCM, tôi quan sát những học sinh đi tới lui và bố mẹ của họ. Nhìn những gương mặt của họ, tôi đã khóc. Tội nghiệp lắm, tôi thấy điều đó rất là nhẫn tâm đối với tôi, là một thầy giáo tôi không chấp nhận điều đó.

Mấu chốt của vấn đề không phải là việc rút, đưa hồ sơ vào qua máy hay bên ngoài. Mấu chốt là quy trình tuyển. Mấu chốt ở bên trong tôi không nói đến, nhưng hậu quả của nó với những học sinh trẻ, những gương mặt hốt hoảng của họ làm mình đau đớn. Từ 3 tuần nay họ mất công sức và thời gian.

Ở Pháp tuyển hàng triệu sinh viên mỗi năm vào tất cả các nguyện vọng, mỗi năm có hàng triệu người tốt nghiệp cấp 3 nhưng không có vấn đề gì xảy ra vì có hệ thống thông tin vững, nộp hồ sơ vào theo các nguyện vọng và các nguyện vọng được xét từ dưới lên trên chứ không phải từ trên xuống dưới. Nghĩa là với mỗi học sinh, trong các nguyện vọng của mình, nếu được nguyện vọng nào mà mình chấp nhận nó thì sau khi mình chấp nhận nguyện vọng này, chỗ bên trên sẽ trống cho những người khác. Nghĩa là trong tuần đầu tiên xét tuyển, một số học sinh sẽ được một số nguyện vọng. Ví dụ, một học sinh có 6 nguyện vọng, trong đó nguyện vọng thứ 4 của học sinh được chấp nhận mà học sinh đó cảm thấy hài lòng với nó và xác nhận thì sau đó những nguyện vọng còn lại của học sinh này sẽ trống ra để cho người khác được nhận vào. Còn nếu học sinh còn phân vân, chưa xác nhận nguyện vọng thì hệ thống sẽ cho biết học sinh đó đang dự khuyết ở vị trí bao nhiêu để họ có thể đưa ra quyết định.

Dương Ngọc