Đó là trường hợp của ông Phạm Văn Tám, 48 tuổi, ngụ thị trấn Đất Đỏ, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (BR-VT), người thắng kiện trong vụ kiện dân sự với chị dâu cùng người hàng xóm sát vách.

Vi phạm tố tụng

Theo đơn khởi kiện của ông Phạm Văn Tám, năm 2009, bà Nguyễn Thị Anh (mẹ ruột ông Tám) cho ông mảnh đất 766,5 m2 và căn nhà có diện tích 95,3 m2, cả hai có lập hợp đồng tặng cho được công chứng tại Phòng Công chứng Lam Sơn (thị trấn Đất Đỏ).


Ông Tám và mảnh đất đã được xây nhà trong thời gian đang tranh chấp

Ông Tám và mảnh đất đã được xây nhà trong thời gian đang tranh chấp

Sau đó, bà Nguyễn Ngọc Dung (32 tuổi, chị dâu ông Tám) đã lấn chiếm 86,6 m2, trong đó diện tích bà Dung đang sử dụng là 67 m2, phần còn lại bà Dung hoán đổi cho vợ chồng ông Nguyễn Văn Chí.

Vụ tranh chấp cũng bắt đầu từ năm 2009. Sau nhiều lần hòa giải không thành, ông Tám khởi kiện yêu cầu công nhận hợp đồng tặng cho giữa bà Anh và ông Tám. Buộc bà Dung, ông Chí phải trả lại cho ông Tám phần đất đang lấn chiếm sau khi bà Anh đã tặng cho ông Tám đất này.

Ngày 14-1-2014, tòa sơ thẩm tuyên không chấp nhận yêu cầu của ông Tám về việc đề nghị tòa án công nhận hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa bà Anh và ông Tám là có hiệu lực. Ông Tám kháng cáo, TAND tỉnh BR-VT xét xử phúc thẩm vào ngày 4-4-2014 tuyên hủy án sơ thẩm và chuyển hồ sơ cho tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án với lý do tòa án sơ thẩm đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng dân sự.

Đến ngày 12-11-2015, phiên sơ thẩm tiếp tục diễn ra. Lần này, tòa sơ thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Tám về yêu cầu công nhận hợp đồng tặng cho và đòi lại quyền sử dụng đất. Buộc gia đình ông Chí trả lại cho ông Tám 19,6 m2 đất; buộc bà Dung tự tháo dỡ công trình trên phần đất tranh chấp để trả lại cho ông Tám. Ngoài ra, buộc bà Dung phải trả lại tiền chuyển nhượng đất và tiền bỏ ra xây dựng tường rào cho ông Chí.

Sau đó, bà Dung đã làm đơn kháng cáo gửi tòa án phúc thẩm. Ngày 16-3-2016, TAND tỉnh BR-VT tiến hành phúc thẩm và tuyên y án sơ thẩm, không chấp nhận kháng cáo của bà Dung về yêu cầu được sử dụng phần đất đã lấn chiếm.

Thắng kiện rồi... ngó!

Bản án phúc thẩm có hiệu lực, nhưng 5 tháng nay, gia đình ông Tám vẫn chưa lấy lại được diện tích đất đã bị lấn chiếm. Ông Tám đã nhiều lần gửi đơn khiếu nại về việc không thi hành án (THA) theo bản án đã có hiệu lực pháp luật đến các cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, vụ việc vẫn chưa được tháo gỡ do vướng mắc trong bản án của tòa phúc thẩm.

Cụ thể, ngày 6-6-2016, Chi cục THA dân sự huyện Đất Đỏ đã có công văn gửi TAND tỉnh BR-VT yêu cầu giải thích vì xét thấy bản án có nội dung chưa rõ khiến việc THA chưa thể thực thi. Chi cục THA huyện Đất Đỏ lý giải về những điểm bất hợp lý trong bản án như về phần đất bà Dung phải trả lại cho ông Tám, trong bản án không buộc bà Dung tháo dỡ bờ rào cùng với các vật, kiến trúc khác.

Bản án cũng không nói rõ phải tháo dỡ toàn bộ nhà vệ sinh hay chỉ tháo dỡ phần lấn sang đất ông Tám. Nếu tháo dỡ phần đất lấn chiếm thì diện tích là 2,2 m2 nhưng trong bản án lại nhận định 2,6 m2. Kế đến, trong bản án yêu cầu ông Chí phải trả lại 19,6 m2 thể hiện từ các điểm B,G,21,22,A. Tuy nhiên, đối chiếu với bản vẽ, Chi cục THA không xác định được phần đất phải giao từ điểm B đến điểm G.

TAND tỉnh BR-VT sau đó có ra thông báo sửa chữa, bổ sung bản án. Trong đó giải thích rằng việc không tuyên buộc bà Dung có nghĩa vụ tháo dỡ tường rào là có căn cứ vì khi xây dựng lên, UBND thị trấn Đất Đỏ đã lập biên bản ngăn chặn nhưng bà Dung vẫn tiến hành làm. Trong bản án đã nói rõ buộc bà Dung phải trả lại tiền chuyển nhượng đất và tiền bỏ ra xây dựng tường rào cho ông Chí nên toàn bộ giá trị tường rào trên đã được xử lý xong. Về vấn đề tháo dỡ 2,2 m2 hay 2,6 m2 và xác định các điểm trong phần đất yêu cầu ông Chí trả lại, TAND tỉnh BR-VT nhận thấy 2 lỗi trên thuộc về sai sót trong khâu đánh máy nên đã sửa chữa, bổ sung theo đúng luật.

Ông Nguyễn Văn Cường, Phó Chi cục THA dân sự huyện Đất Đỏ, cho rằng theo quy định thì khi có sai sót về số liệu do có sự nhầm lẫn về con số hoặc do tính toán sai thì sửa lại cho đúng. Trong trường hợp này, Chi cục THA nhận thấy việc giải thích của TAND tỉnh BR-VT đã làm thay đổi nội dung phần quyết định của bản án phúc thẩm. “Chi cục THA nhận thấy việc giải thích của tòa án làm thay đổi nội dung phần quyết định của bản án, không có căn cứ để THA nên đã kiến nghị TAND Cấp cao tại TP HCM xem xét kháng nghị bản án phúc thẩm”.

Trước thực tế này, ông Phạm Văn Tám cho biết do sự việc đã kéo dài nhiều năm nên gia đình ông cũng mong muốn cơ quan chức năng giải quyết nhanh chóng. “Thắng kiện mà không được THA thì rõ là quá khổ” - ông Tám bức xúc.

Đất tranh chấp vẫn được xây dựng

Mặc dù đất đang tranh chấp với ông Tám nhưng vào năm 2012, ông Chí và bà Dung vẫn tiến hành hoán đổi đất và tiến hành xây cất. Trong quá trình ông Chí xây dựng, ông Tám đã nhiều lần làm đơn phản ánh và chính quyền địa phương đã yêu cầu ông Chí ngưng xây dựng.

Để ông Tám rút đơn, ông Chí đã viết giấy cam kết trong đó nói rõ ông chỉ xây dựng 1 trại gà và nhà bếp ở phần đất tranh chấp. Dù đất đang tranh chấp nhưng địa phương vẫn chấp nhận bản cam kết và cho xây cất (!?).

Bài và ảnh: NGỌC GIANG