Điểm mới đầu tiên là việc Quốc hội sẽ tăng thời lượng phiên chất vấn và trả lời chất vấn trực tiếp trước nghị trường của các thành viên Chính phủ từ 2,5 ngày theo thông lệ trước đây lên 3 ngày. Sự gia tăng này càng đáng kể hơn khi thời gian của kỳ họp thứ 3 này, theo chương trình, chỉ có 22,5 ngày làm việc, ngắn hơn so với nhiều kỳ họp thông thường trước đây.

Không chỉ tăng thời gian, Thủ tướng Chính phủ có thể sẽ trực tiếp trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 3 chứ không chỉ trả lời chất vấn vào kỳ họp cuối năm và ủy quyền cho một Phó Thủ tướng trả lời vào kỳ họp giữa năm. Đây được xem là sự đổi mới của việc chất vấn và trả lời chất vấn - một hoạt động giám sát tối cao của QH.

QH trong kỳ họp thứ 3 cũng dành nhiều thời gian để tăng cường giám sát. Từ vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm liên quan mật thiết không chỉ sức khỏe, tính mạng của người dân mà còn cả tương lai nòi giống… cho tới việc giải quyết các kiến nghị mà cử tri cả nước đã gửi gắm tới kỳ họp lần trước. Có thể nói, cứ mỗi 6 tháng khi bắt đầu một kỳ họp mới của QH lại thấy biết bao sự kiện, vấn đề nổi cộm, bức xúc khiến cử tri quan tâm. Trong đó có cả những vấn đề mới nảy sinh và không ít các vấn đề kéo dài kỳ họp này tới kỳ họp khác của QH nhưng vẫn chưa thể được giải quyết dứt điểm.

Chưa nói tới những vấn đề xuyên nhiều kỳ họp như tham nhũng, nợ công, nợ xấu, môi trường… 6 tháng qua từ kỳ họp thứ 2 tới kỳ họp thứ 3 này là hàng loạt những vấn đề như 12 "đại dự án" thua lỗ hàng chục ngàn tỉ đồng, tội phạm ấu dâm, cát tặc, phá rừng làm du lịch… Bên cạnh trách nhiệm điều hành, quản lý của cơ quan hành pháp, QH với chức năng giám sát của mình cũng có phần trách nhiệm nhất định khi mỗi vấn đề lúc nêu ra đều thấy nghiêm trọng, đáng báo động.

Một điểm mới của kỳ họp, theo Tổng Thư ký QH, đó là việc lần đầu tiên tất cả các tài liệu phục vụ kỳ họp đã được chuyển tới tay các đại biểu trước ngày khai mạc. Đây không hề chỉ là chuyện nhỏ hay kỹ thuật mà có thể ảnh hưởng tới chất lượng kỳ họp cũng như chất lượng những vấn đề, dự án luật khi mà những tài liệu này "dày tới cả nửa mét". QH cũng lần đầu tiên không tiến hành họp vào ngày thứ bảy để các đại biểu có thời gian nghiền ngẫm tài liệu, chuẩn bị nội dung tham gia… Những điều mà làm tốt có thể giúp giảm tối đa những "sai sót đáng tiếc" như trong trường hợp với Bộ Luật Hình sự năm 2015.

Đối với mỗi nhiệm kỳ cũng như mỗi kỳ họp, QH đều mong có những đổi mới, cải tiến với đích đến không đổi là ngày càng nâng cao chất lượng hoạt động và hiệu quả của cơ quan quyền lực tối cao. Đó là điều cần thiết và cũng là mong mỏi của cử tri. Song những đổi mới này chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi có được sự song hành nâng chất lượng hoạt động, tham gia của nhân tố quyết định, đó là các vị đại biểu QH.

PHẠM DƯƠNG