Sau hơn 20 ngày "im hơi lặng tiếng", sáng 27-6, Công ty TNHH Đại Nguyên Dương (Công ty Đại Nguyên Dương, trụ sở tại tỉnh Nam Định) bất ngờ gửi công văn cho Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) Chi nhánh Phú Tài (tỉnh Bình Định), Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn (NN-PTNT) và UBND tỉnh Bình Định về việc khắc phục, sửa chữa các tàu vỏ thép hư hỏng do đơn vị đóng. Công văn do ông Nguyễn Xuân Nguyên, Giám đốc Công ty Đại Nguyên Dương, ký cùng ngày.

Cơ sở đóng tàu không hợp tác

Theo công văn, thời gian qua, Công ty Đại Nguyên Dương ký hợp đồng đóng 5 tàu vỏ thép theo Nghị định 67 tại Bình Định, trong đó huyện Phù Mỹ 3 chiếc và huyện Phù Cát 2 chiếc. Trong quá trình vận hành và khai thác, 5 tàu trên gặp sự cố hỏng hóc.

Trước tình hình trên, sáng 6-6, ông Nguyễn Xuân Nguyên cùng cán bộ kỹ thuật vào dự cuộc họp với tổ thẩm định về chất lượng tàu vỏ thép của tỉnh Bình Định. Chiều cùng ngày, ông Nguyên đã họp với BIDV và 5 chủ tàu. Cuộc họp đã thống nhất phương án sửa chữa với những nội dung chi tiết kèm theo. Tuy nhiên, việc sửa chữa tàu chưa thực hiện được do chờ ý kiến của UBND tỉnh Bình Định.

Ngư dân quyết khởi kiện - Ảnh 1.

Những tàu vỏ thép ở Bình Định vừa hạ thủy chưa lâu đã gỉ sét nghiêm trọng

"Để bảo đảm quyền lợi cho các ngư dân và việc bảo dưỡng, sửa chữa tàu được khách quan, Công ty Đại Nguyên Dương kính đề nghị các cấp, các cơ quan, lãnh đạo quan tâm chỉ đạo, đôn đốc ngư dân đưa tàu đến xưởng của công ty tại tỉnh Nam Định để xác định các lỗi hỏng hóc, sự cố và khắc phục trong phạm vi bảo hành" - công văn nêu.

Nói về lý do vắng mặt trong cuộc họp công bố kết quả thẩm định chất lượng tàu vỏ thép do UBND tỉnh Bình Định tổ chức chiều 26-6, công văn cho biết "do Giám đốc Công ty Đại Nguyên Dương bị bệnh phải nằm viện điều trị".

Theo Sở NN-PTNT tỉnh Bình Định, đây không phải lần đầu Công ty Đại Nguyên Dương vắng mặt. Trước đó, sở này cũng như tổ thẩm định tàu vỏ thép đã nhiều lần mời Công ty Đại Nguyên Dương đến họp và cung cấp hồ sơ liên quan nhưng cơ sở này không hợp tác.

Theo kết luận của tổ thẩm định chất lượng tàu vỏ thép, hiện trên địa bàn có 18 tàu vỏ thép được đóng theo Nghị định 67 vừa hạ thủy chưa lâu đã hỏng, không hoạt động được. Trong đó, 13 chiếc do Công ty TNHH MTV Nam Triệu đóng, số còn lại do Công ty Đại Nguyên Dương đóng.

Đối với 5 tàu do Công ty Đại Nguyên Dương đóng, hiện phần lớn thân, vỏ xuống cấp, gỉ sét nghiêm trọng. Tất cả tàu đều đóng bằng thép Trung Quốc nhưng biên bản xác nhận khối lượng và thanh toán tiền ghi thép Hàn Quốc. Trong đó có 3 tàu sử dụng thép không đạt quy chuẩn.

Riêng Công ty Nam Triệu có 3 tàu dùng thép không đạt quy chuẩn và 9 tàu lắp ráp động cơ theo yêu cầu là máy thủy chính hãng Mitsubishi (Nhật Bản) nhưng thực tế là máy không chính hãng. Giải thích về việc này, ông Bùi Hữu Hùng, Phó Tổng Giám đốc Công ty Nam Triệu, nói các máy trên do công ty ký hợp đồng với Công ty TNHH Thương mại - Xuất nhập khẩu Hoàng Gia Phát (trụ sở TP HCM) cung cấp. "Do Công ty Nam Triệu trực tiếp ký hợp đồng đóng tàu trọn gói với ngư dân nên trước mắt, chúng tôi chịu trách nhiệm thay toàn bộ máy thủy mới 100% chính hãng Mitsubishi cho ngư dân" - ông Hùng nói.

Cảm thấy bị xúc phạm

Cùng ngày, 3 ngư dân huyện Phù Mỹ đóng tàu tại Công ty Đại Nguyên Dương cho biết đang chờ hướng dẫn của UBND huyện Phù Mỹ để tiến hành các thủ tục khởi kiện. Riêng 2 ngư dân huyện Phù Cát đóng tàu tại Công ty Đại Nguyên Dương đã được chính quyền địa phương đưa đến TAND hướng dẫn các thủ tục nộp hồ sơ khởi kiện.

Ông Trần Minh Vương (ngụ xã Cát Tiến, huyện Phù Cát), chủ tàu vỏ thép BĐ 99027 TS đóng tại cơ sở đóng tàu của Công ty Đại Nguyên Dương, cho biết: "Sáng 27-6, tôi được BIDV gửi công văn của Công ty Đại Nguyên Dương đề nghị sửa chữa tàu. Tuy nhiên, sau khi đọc công văn, tôi cảm thấy bị xúc phạm. Thứ nhất, tàu chúng tôi hư hỏng mà yêu cầu đưa ra xưởng đóng tàu của họ ở Nam Định để sửa chữa là không thể chấp nhận được. Thứ hai, họ không căn cứ trên kết quả thẩm định của tỉnh mà nói ra xưởng đóng tàu của họ để xác định các lỗi hỏng hóc, sự cố của tàu và khắc phục trong phạm vi bảo hành là quá coi thường dư luận. Trước mắt, tôi chờ thêm vài ngày nữa để cân nhắc một số việc rồi sẽ nộp đơn khởi kiện" - ông Vương bức xúc.

Không riêng ông Vương, 4 ngư dân Bình Định đóng tàu tại Công ty Đại Nguyên Dương còn lại đều cho rằng cảm thấy ấm ức khi hay tin cơ sở này gửi công văn "điều" tàu hư hỏng ra Nam Định sửa chữa. Ông Phan Trọng Hổ, Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Bình Định, cho biết đến cuối giờ chiều cùng ngày, sở này vẫn chưa nhận được công văn của Công ty Đại Nguyên Dương nên chưa thể trả lời về việc này.

Trước đó, chiều 26-6, tại buổi công bố kết quả thẩm định tàu vỏ thép hư hỏng trên địa bàn, UBND tỉnh Bình Định đề nghị ngư dân khởi kiện, đồng thời yêu cầu Công an tỉnh Bình Định điều tra cơ sở đóng tàu là Công ty Đại Nguyên Dương. Nhiều người thắc mắc rằng vì sao số tàu hư hỏng do Công ty Nam Triệu đóng nhiều hơn nhưng cơ sở này không bị yêu cầu xử lý mà chỉ xử lý Công ty Đại Nguyên Dương? Phải chăng có sự nể nang, ưu ái Công ty Nam Triệu?

Thiếu thiện chí và né trách nhiệm

Ông Trần Châu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định, cho hay cách đây hơn nửa tháng, UBND tỉnh Bình Định đã có văn bản yêu cầu Công an tỉnh Bình Định điều tra cả 2 cơ sở đóng tàu là Công ty Nam Triệu và Công ty Đại Nguyên Dương về hành vi gian dối khi dùng thép, máy tàu không đúng hợp đồng. Tuy nhiên, thời gian qua, lãnh đạo Công ty Nam Triệu đã rất tích cực, thường xuyên hợp tác với tỉnh trong việc thẩm định cũng như tham dự đầy đủ các cuộc họp để làm rõ những vấn đề đúng, sai trong hợp đồng đóng tàu. Qua đó, Công ty Nam Triệu đã nhận lỗi và có chiều hướng khắc phục tốt, như đã hợp đồng 11 máy thủy mới chính hãng để thay cho ngư dân. Trong khi đó, Công ty Đại Nguyên Dương tỏ ra bất hợp tác với cả cơ quan chức năng và chính quyền địa phương.

"Rất nhiều lần, địa phương mời Công ty Đại Nguyên Dương đến làm việc cũng như tham dự các cuộc họp nhưng họ đều né tránh trách nhiệm. Đây cũng là lý do UBND tỉnh Bình Định đề nghị ngư dân khẩn trương khởi kiện và công an sớm điều tra để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho ngư dân. Công ty Nam Triệu có tinh thần cầu thị, hợp tác tốt nên tạo điều kiện cho họ khắc phục rồi tính sau" - ông Châu nói.

Bài và ảnh: Anh Tú