Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng đã nhận định như trên tại buổi làm việc của tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ với Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) ngày 19-7.

Không có cả tiền vận hành

Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cho biết từ ngày 1-1-2016 đến 10-7-2017, Thủ tướng Chính phủ giao PVN 189 nhiệm vụ. Đến nay, PVN đã hoàn thành 141 nhiệm vụ, còn 48 nhiệm vụ chưa hoàn thành. "Vừa rồi, PVN có khủng hoảng, tâm tư nhưng không vì thế mà không thực hiện nhiệm vụ" - ông yêu cầu.

PVN cần chấm dứt các dự án lỗ kéo dài - Ảnh 1.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng làm việc với Tập đoàn Dầu khí Việt Nam

Ảnh: Nhật Bắc

Ông Mai Tiến Dũng cho biết Thủ tướng đặt 4 vấn đề yêu cầu PVN giải trình. Đặc biệt là việc xử lý 5 dự án đầu tư kéo dài, thua lỗ, kém hiệu quả, gồm: 3 dự án nhiên liệu sinh học (ethanol Phú Thọ, Dung Quất, Bình Phước), xơ sợi Đình Vũ (PVTex) và đóng tàu Dung Quất. Quan điểm của Thủ tướng là khi xử lý các dự án này, đề nghị Bộ Công Thương kiên quyết theo cơ chế thị trường với nguyên tắc tự chủ, tự chịu trách nhiệm; nhà nước kiên quyết không cấp thêm vốn từ ngân sách cho các dự án thua lỗ kéo dài.

Theo Tổng Giám đốc PVN Nguyễn Vũ Trường Sơn, PVN sẽ tập trung thực hiện quyết liệt các giải pháp về 5 dự án yếu kém theo đúng tinh thần kết luận của Bộ Chính trị, chỉ đạo của Thường trực Chính phủ và Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, Bộ Công Thương, đặc biệt là khởi động lại 2 nhà máy ethanol Bình Phước và Dung Quất nhằm đáp ứng nguồn cung E100 để phối trộn xăng E5 RON 92. Tuy nhiên, PVN kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sớm phê duyệt quy chế tài chính, điều lệ tổ chức hoạt động, kế hoạch tái cấu trúc tập đoàn giai đoạn 2016-2020...

Phó Tổng Giám đốc PVN Lê Minh Hồng phân trần: "Chủ trương là nhà nước không bơm thêm vốn để xử lý là rất đúng nhưng rất khó vì xơ sợi Đình Vũ chẳng còn đồng tiền nào, đến tiền lương bảo vệ, vận hành cũng chẳng có để trả. Anh em bị phê bình xin nhận nhưng quá lúng túng trong quyết định".

Nguy cơ chỉ bán sắt vụn

Đề cập các phương án xử lý 5 dự án thua lỗ lớn của PVN trong tổng số 12 dự án của ngành công thương, Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng cho rằng đây đều là những dự án khó khăn nhất mà Bộ Chính trị đã có thông báo. Với cơ chế, chính sách bình thường không xử lý được mới lập ban chỉ đạo, xin ý kiến Bộ Chính trị nhưng trong chỉ đạo không nêu cụ thể thì cũng khó thực hiện.

Hiện nay, PVN có cái khó là phải tiếp nhiều đoàn kiểm tra, thanh tra, công an vào làm việc nên để đưa ra quyết định thì đòi hỏi sự đột phá, năng động, táo bạo của doanh nghiệp. Nếu không có hậu thuẫn của ban chỉ đạo, Chính phủ thì PVN khó đưa ra quyết định. Thứ trưởng Bộ Công Thương e ngại trong bối cảnh này không ai dám tự chủ, tự đưa ra quyết định gánh trách nhiệm một mình. Tuy nhiên, ông Vượng băn khoăn vốn của tập đoàn có là vốn nhà nước hay không và đề nghị Chính phủ, ban chỉ đạo chỉ đạo cụ thể hơn.

"Tôi đề nghị nên hiểu là không lấy vốn trực tiếp từ ngân sách như Bộ Tài chính cấp thêm mấy trăm tỉ đồng nhưng có thể tự chủ huy động từ các nguồn khác của PVN và phải tự chịu trách nhiệm. Giờ dự án lỗ như thế lại bổ sung vài trăm tỉ đồng nhưng vào dự án chỉ 100-200 tỉ đồng, còn lại chạy đi đâu thì ai chịu trách nhiệm?" - Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng gợi ý.

Ông Vượng dẫn chứng 3 trong 5 dự án thua lỗ đang đắp chiếu là xơ sợi Đình Vũ, ethanol Dung Quất, ethanol Bình Phước, để giảm thiểu thiệt hại cho nhà nước thì phải khởi động lại. Muốn vậy thì phải có tiền. Nhà máy có hoạt động thì mới thoái vốn, mới bán được, nếu không thì sẽ rơi vào vết xe đổ như nhà máy giấy Phương Nam. Nhà máy giấy này đầu tư 2.715 tỉ đồng, kiểm toán vào định giá 1.885 tỉ đồng nhưng đấu giá không ai dám mua vì "đắp chiếu" nhiều năm. Nếu không bán được thì chỉ còn cách thanh lý với giá sắt vụn.

Đại diện PVN cũng đề xuất cho tập đoàn kiến nghị dự báo nộp ngân sách của mình trong năm 2017 là bao nhiêu, dự kiến chi phí cho các dự án để từ đó cân đối; nếu vượt mức thì được phép lấy từ nguồn vượt phục vụ xử lý các dự án thua lỗ.

Kết luận buổi làm việc, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng đề nghị Bộ Công Thương, PVN xử lý sớm các dự án thua lỗ, thực hiện ý kiến chỉ đạo của ban chỉ đạo. Quan điểm là ưu tiên vận hành, không được thì bán, thanh lý, phá sản, chấm dứt lỗ kéo dài, lỗ lũy kế.

Về đề nghị của PVN, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng khẳng định quan điểm của Chính phủ, Thủ tướng đối với các dự án yếu kém là nếu khắc phục, đưa vào hoạt động và cho ra sản phẩm hiệu quả là tốt nhất. "Không bổ sung vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước. Chi phí bảo vệ, vận hành thì PVN vẫn phải tính toán thiết thực, hiệu quả bởi đầu tư phải nhìn thấy hiệu quả" - ông Dũng nhìn nhận.

Làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân

Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng đánh giá các dự án của PVN thua lỗ ngàn tỉ đang là cái phanh hãm sự phát triển nên cần làm càng nhanh càng tốt, loay hoay thì rất khó. Ông Vượng đề nghị cần có giải pháp khắc phục; cần kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan. Bộ Công Thương đã chỉ đạo, kiểm điểm làm rõ trách nhiệm từ cơ sở lên đến bộ để báo cáo Thủ tướng và Chính phủ cũng đã có chỉ đạo. Sau đó, Bộ Công Thương đã ra nhiều văn bản nhắc nhở PVN và đề nghị phải làm rõ.

Bảo Trân