Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Hải Bình. Ảnh: Dương Ngọc
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Hải Bình. Ảnh: Dương Ngọc

Ngày 1-7-2016, trả lời câu hỏi của phóng viên về phản ứng của Việt Nam trước việc Tòa Trọng tài vụ kiện Philippines - Trung Quốc sẽ ra phán quyết cuối cùng vào ngày 12-7, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Hải Bình nêu rõ Việt Nam đã được thông báo về việc Tòa Trọng tài sẽ ra phán quyết cuối cùng vào ngày 12-7-2016.

Là quốc gia trực tiếp liên quan đến tranh chấp ở Biển Đông và là quốc gia thành viên Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982, Việt Nam luôn theo dõi sát diễn biến vụ kiện và mong muốn Tòa Trọng tài sẽ đưa ra phán quyết công bằng và khách quan, tạo cơ sở cho việc giải quyết hòa bình các tranh chấp ở Biển Đông.

"Một lần nữa, Việt Nam khẳng định lập trường nhất quán của Việt Nam là ủng hộ việc giải quyết tranh chấp ở Biển Đông bằng các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, ủng hộ việc tuân thủ và thực thi đầy đủ tất cả các quy định và thủ tục của Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982” - ông Lê Hải Bình nói.

Trung Quốc đơn phương đưa ra yêu sách "đường 9 đoạn" hay còn gọi là "đường lưỡi bò" nhằm tuyên bố chủ quyền với khoảng 80% diện tích Biển Đông, bất chấp sự phản đối của Việt Nam và các nước. Đầu năm 2013, Philippines đã đệ đơn kiện lên Tòa trọng tài Thường trực (PCA) Liên hợp quốc, cho rằng yêu sách chủ quyền của Trung Quốc tại Biển Đông không phù hợp với Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) và cần được tuyên bố là không có căn cứ. Philippines cũng khẳng định một số rạn san hô và bãi cát ngầm Trung Quốc chiếm đóng không được hưởng lãnh hải hoặc làm cơ sở để tuyên bố có lãnh hải.

Trung Quốc tuyên bố không tham gia vụ kiện, không chấp nhận phán quyết từ PCA, giữ quan điểm tranh chấp với các nước có tuyên bố chủ quyền chồng lấn ở Biển Đông cần được giải quyết song phương. Đồng thời, từ năm 2014, Trung Quốc đẩy mạnh các hoạt động cải tạo và xây dựng quy mô lớn trên một số bãi đá ở quần đảo Trường Sa, thuộc chủ quyền Việt Nam, đưa các thiết bị, máy móc quân sự ra các căn cứ này.

Tháng 10-2015, PCA thông báo tòa có thẩm quyền xét xử vụ kiện của Philippines và dự kiến ra phán quyết về vụ kiện vào tháng 6-2016.

Ngày 29-6, PCA thông báo tòa án sẽ đưa ra phán quyết vào ngày thứ ba, 12-7 vào khoảng 11 giờ CEST (khoảng 16 giờ cùng ngày giờ Việt Nam).

D.Ngọc