Liên quan đến vụ xả súng làm 3 người chết, 16 người bị thương đều là nhân viên của Công ty TNHH Long Sơn (huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông), Cục Cảnh sát Hình sự (Bộ Công an) vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với ông Nghiêm Xuân Thiên Sửu, Phó Giám đốc Công ty TNHH Long Sơn (viết tắt Công ty Long Sơn), để điều tra về hành vi hủy hoại tài sản, phá rừng.

Mong một bản án thấu tình, đạt lý

Trước đó, cơ quan điều tra đã khởi tố, bắt giam Đặng Văn Hiến (SN 1976; ngụ huyện Tuy Đức), Hà Văn Trường (SN 1985, ngụ tỉnh Bình Phước) và Ninh Viết Bình (SN 1976, quê Thái Nguyên) về hành vi giết người.


Vườn điều của gia đình bà Mai Thị Khuyên đã bị Công ty TNHH Long Sơn tàn phá

Vườn điều của gia đình bà Mai Thị Khuyên đã bị Công ty TNHH Long Sơn tàn phá

Hay tin ông Sửu bị bắt tạm giam, người dân huyện Tuy Đức đã cảm ơn Bộ Công an vì nhanh chóng vào cuộc điều tra, làm rõ bản chất vụ việc. Theo người dân khu vực xảy ra xả súng, các cán bộ điều tra của Bộ Công an đã đến nhà ông Đàm Đình Quảng (94 tuổi, người bị Công ty TNHH Long Sơn san ủi nhiều diện tích cây trồng) để điều tra. Thấy hoàn cảnh của ông Quảng khó khăn, vợ ông đã già yếu, nằm một chỗ nên 2 cán bộ điều tra đã biếu ông Quảng 1 triệu đồng. Bên cạnh đó, 3 cán bộ công an cũng đã cho cháu Đặng Bảo Nam (2 tuổi, con nghi can Đặng Văn Hiến) 4 triệu đồng để mua sữa.

Bà Mai Thị Khuyên (SN 1979, vợ nghi can Đặng Văn Hiến) khẳng định: “Chồng tôi và 2 người dân ở đây đã bắn chết 3 người và phải chịu sự trừng phạt của pháp luật. Tuy nhiên, chúng tôi hy vọng cơ quan chức năng sẽ xem xét đầy đủ tính chất vụ việc để đưa ra một bản án hợp tình, hợp lý. Vì những người đã chết và chúng tôi đều là nạn nhân của Công ty Long Sơn”.

Coi thường pháp luật

Theo Bộ Công an, nguyên nhân gây ra vụ án gây chấn động này bắt nguồn từ việc Công ty Long Sơn tự ý san ủi cây trồng của dân mà không thông báo cũng như phối hợp với chính quyền địa phương và các hộ dân. Trong khi đó, nhiều người dân cho hay từ năm 2008 đến nay, Công ty Long Sơn đã nhiều lần cho người chặt phá, san ủi cây trồng của dân mà không chịu bồi thường theo quy định.

“Mỗi lần Công ty TNHH Long Sơn san ủi cây trồng, chúng tôi đều làm đơn tố cáo tới cơ quan chức năng. Nhiều biên bản kiểm kê tài sản thiệt hại được lập, không ít lần người dân cầu cứu nhưng vụ việc vẫn không được xử lý. Những vườn điều, cao su xanh tốt lần lượt bị Công ty TNHH Long Sơn san ủi, chúng tôi chỉ còn nước cắn lưỡi tự tử” - ông Ninh Viết Thắng (SN 1979) bức xúc nói.

Hành vi của Công ty Long Sơn đã bất chấp pháp luật và chính quyền địa phương, sẵn sàng đàn áp khi người dân chống cự. Việc tranh chấp đất đai giữa người dân và doanh nghiệp đã dẫn đến tình trạng khiếu kiện kéo dài, phức tạp nhưng không được xử lý dứt điểm. Cụ thể, gia đình ông Hoàng Văn Sùng và một số hộ dân khác trú tại xã Đắk Nhau, huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước đã khiếu kiện đòi bồi thường, hỗ trợ khi công ty thu hồi diện tích đất. Tháng 8-2010, UBND tỉnh Đắk Nông đã ra Quyết định số 1144/QĐ-UBND để giải quyết vụ việc nhưng đến nay vẫn chưa xong.

Một vụ việc khác, ngày 8-9-2015, nhiều hộ dân đã tố cáo công ty hủy hoại tài sản. UBND huyện Tuy Đức đã chỉ đạo Công an huyện Tuy Đức điều tra, xử lý theo quy định nhưng đến nay vẫn chưa thể kết thúc. Đến ngày 4-12-2015, nhiều hộ dân đã gửi văn bản tới các cơ quan chức năng đề nghị chỉ đạo công ty bồi thường, hỗ trợ khi tiến hành san ủi, chặt phá cây trồng, nhà cửa của dân. UBND huyện Tuy Đức đã ban hành công văn chỉ đạo Công ty Long Sơn xử lý theo quy định nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả...

Theo UBND huyện Tuy Đức, sau gần 9 năm triển khai dự án, công ty mới chỉ trồng được 92,3 ha cao su. Trong khi đó, diện tích rừng được giao cho công ty đã bị tàn phá là 501,7 ha. Đối với diện tích rừng còn lại (khoảng 38 ha) chỉ là rừng nghèo kiệt. Do buông lỏng quản lý, hiện nay có 147 hộ dân đến từ nhiều địa phương đang lấn chiếm 514 ha đất rừng để trồng cây nông nghiệp.

Chiều 26-12, ông Ngô Xuân Lộc, Chánh Văn phòng UBND tỉnh Đắk Nông, cho biết Tỉnh ủy đã thành lập tổ công tác đặc biệt gồm 50 người do một phó chủ tịch UBND tỉnh làm tổ trưởng. Tổ công tác này đã vào được 5 ngày để xem xét tất cả mọi vấn đề liên quan đến Công ty Long Sơn nói riêng và các doanh nghiệp được thuê đất nói chung. Dự kiến, tổ công tác sẽ thực hiện công việc trong vòng 30 ngày.

Trả lời câu hỏi tổ công tác có xem xét trách nhiệm của chính quyền để vụ việc kéo dài, không được xử lý để xảy ra hậu quả đáng tiếc, ông Lộc nói: “Có. Có nội dung kiểm tra tại sao diễn ra như thế, trách nhiệm của ai. Sẽ kiểm tra có người nào trong cuộc, người nào móc ngoặc để xảy ra tình trạng này”.

Diễn biến vụ án

- Tháng 2-2008, UBND tỉnh Đắk Nông ban hành Quyết định số 241/QĐ-UBND cho Công ty Long Sơn thuê 1.079 ha đất và rừng tại Tiểu khu 1535 (xã Quảng Trực, huyện Tuy Đức) để đầu tư dự án nông lâm nghiệp cũng như quản lý, bảo vệ rừng. Công ty Long Sơn đã tự ý san ủi vườn cây của người dân khi chưa được bồi thường, hỗ trợ theo quy định.

- Tháng 4-2013, UBND tỉnh Đắk Nông có văn bản yêu cầu UBND huyện Tuy Đức thành lập ngay đoàn công tác kiểm tra và yêu cầu Công ty TNHH Long Sơn dừng ngay việc cưỡng chế giải tỏa.

- Tháng 9-2016, UBND tỉnh Đắk Nông có văn bản chỉ đạo UBND huyện Tuy Đức phối hợp với công ty rà soát lại diện tích đất người dân canh tác để có biện pháp xử lý.

- Ngày 5-10, UBND huyện Tuy Đức đã tổ chức đối thoại với các hộ dân. Người dân kiến nghị yêu cầu công ty bồi thường về tài sản và công trình trên đất hoặc giao cho các hộ dân sản xuất nhưng công ty chưa thực hiện.

- Sáng 23-10, Công ty Long Sơn đưa người, phương tiện vào san ủi vườn điều của gia đình ông Hoàng Văn Thắng (SN 1965; ngụ huyện Đắk R’lấp, tỉnh Đắk Nông) dẫn đến xô xát giữa người dân và nhân viên Công ty Long Sơn. Một số người đã nổ súng vào nhân viên công ty khiến 19 người thương vong. Cơ quan chức năng xác định vị trí, diện tích san ủi dẫn đến vụ xả súng thuộc Tiểu khu 1535 do nhà nước quản lý, không thuộc diện tích đất Công ty Long Sơn thuê.

Bài và ảnh: CAO NGUYÊN