Cựu Thứ trưởng Bộ Y tế Trương Quốc Cường, cựu Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược Nguyễn Việt Hùng và cựu công chức Cục Hải quan TP HCM Lê Đình Thanh bị VKSND Tối cao truy tố về tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng". Phạm Hồng Châu, cựu Trưởng Phòng Đăng ký thuốc - Cục Quản lý Dược và Nguyễn Thị Thu Thủy, cựu Phó Trưởng Phòng Quản lý giá thuốc - Cục Quản lý Dược, bị truy tố về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ". Nguyễn Minh Hùng, cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty VN Pharma; Võ Mạnh Cường, cựu Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Hàng hải Quốc tế H&C, cùng 7 bị cáo khác bị truy tố về tội "Buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh".

Theo cáo trạng, trong các năm 2008-2010, Nguyễn Lê Xuân Khang (quốc tịch Canada) đã bàn bạc, thống nhất với Nguyễn Minh Hùng và Lê Văn Sơn, Giám đốc Công ty CP Dược phẩm Trung ương II (Codupha), lập hồ sơ 7 thuốc mang nhãn Health 2000 Canada để Codupha và Công ty TNHH Dược phẩm Vimedimex đứng tên xin cấp số đăng ký. Các hồ sơ thuốc đều là giả nhưng một số cán bộ Cục Quản lý Dược thiếu trách nhiệm hoặc có động cơ cá nhân đã làm trái công vụ trong quá trình thẩm định, xét duyệt. Sau đó, Nguyễn Minh Hùng cấu kết với Nguyễn Lê Xuân Khang, Võ Mạnh Cường... nhập khẩu và tiêu thụ một số lượng lớn thuốc giả ở Việt Nam.

Cựu thứ trưởng Bộ Y tế Trương Quốc Cường hầu tòa - Ảnh 1.

Bị cáo Trương Quốc Cường được dẫn giải tới phiên tòa

Từ ngày 4-11-2012 đến 19-6-2014, Nguyễn Minh Hùng cấu kết với Võ Mạnh Cường chỉ đạo nhân viên làm giả các hợp đồng và phụ lục hợp đồng mua bán, nâng khống giá thuốc. Cụ thể, 838.100 hộp thuốc với trị giá gần 26 tỉ đồng được nâng khống lên khoảng 54 tỉ đồng. Đã có 623.819 hộp trong số thuốc giả trên được Công ty VN Pharma bán cho các doanh nghiệp, bệnh viện, nhà thuốc, thu lợi bất chính hơn 31,5 tỉ đồng.

Cáo trạng xác định bị can Trương Quốc Cường với vai trò Cục trưởng Cục Quản lý Dược đã không thực hiện đầy đủ trách nhiệm được giao, thiếu giám sát, kiểm tra, kiểm soát hoạt động của nhóm chuyên gia thẩm định và bộ phận thường trực đăng ký thuốc, đồng ý xét duyệt cấp số đăng ký thuốc trong khi hồ sơ không đủ điều kiện. Hậu quả, 6/7 loại thuốc giả nhãn Health 2000 được nhập khẩu và tiêu thụ tại Việt Nam trị giá hơn 148 tỉ đồng. Mặc dù nhận được thông tin về thuốc này không rõ nguồn gốc, xuất xứ nhưng ông Trương Quốc Cường không chỉ đạo đình chỉ lưu hành, thu hồi, tiêu hủy nên các cơ sở y tế trong nước tiếp tục sử dụng để điều trị cho người bệnh.

Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Minh Hùng thừa nhận là người chủ mưu lập các hợp đồng khống, nâng khống giá thuốc và chuyển tiền lòng vòng cho các công ty "sân sau" nhằm tạo các khoản thanh toán giả. Động cơ nâng giá thuốc của bị cáo này là để bù vào một số hoạt động không có chứng từ tại Công ty VN Pharma dùng cho các "hoạt động cá nhân". "Bị cáo vay ngân hàng nên phải nâng giá để có thể bảo đảm khoản vay" - Nguyễn Minh Hùng khai.

Khi đại diện VKS truy hỏi: "Người ốm đau bệnh tật dùng đúng thuốc có khi còn chưa khỏi. Bị cáo nhập thuốc giả, biết bao nhiêu con người đã dùng, nếu trong đó có người nhà bị cáo dùng, bị cáo nghĩ sao?". Bị cáo Nguyễn Minh Hùng nói: "Bị cáo nhận thức rất rõ sai phạm của mình, xin chịu trách nhiệm trước pháp luật và mong được hưởng khoan hồng".

Có thể triệu tập cựu Thứ trưởng Cao Minh Quang

Tại phần thủ tục trước phiên tòa, nhiều luật sư đề nghị triệu tập, di lý cựu Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang (bị khởi tố, bắt tạm giam hôm 11-3) để làm rõ một số nội dung, văn bản do ông này ký đối với quy trình cấp đăng ký thuốc cho Công ty VN Pharma. Về nội dung này, Hội đồng Xét xử cho rằng trong quá trình xét xử, nếu thấy cần thiết sẽ triệu tập thêm người liên quan.

Bài và ảnh: Nguyễn Hưởng