Hiện chưa có số liệu thống kê thiệt hại của vụ cháy rừng ở núi Hồng Lĩnh (huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh). Tuy nhiên, chắc chắn đó là con số rất lớn khi hàng chục hecta rừng thông gần 50 năm bị thiêu rụi, hàng ngàn người dân phải sơ tán, hoạt động sản xuất - kinh doanh ngừng trệ, giao thông trên Quốc lộ 1A cũ bị đảo lộn... Đó là chưa kể kinh phí huy động nhân lực của các lực lượng cùng trang thiết bị và chi phí khác...

Đáng nói là nguyên nhân gây ra lại chỉ xuất phát từ sơ suất nhỏ của một người dân khi đốt rác trong khu vườn sát chân núi. Một đốm lửa nhỏ đốt cháy cả cánh rừng lớn. Chỉ vì chút bất cẩn và ý thức kém của một người dân đã gây ra vụ cháy rừng kinh hoàng với hậu quả nặng nề.

Vụ cháy rừng ở huyện Nghi Xuân và một số nơi khác ở miền Trung đã cơ bản được khống chế. Các lực lượng với hàng chục ngàn lượt người được huy động đã không quản ngại gian nan, vất vả, thậm chí cả hiểm nguy, để chiến đấu với giặc lửa, bảo vệ rừng cũng như tài sản của nhà nước và người dân. Tuy nhiên, nhìn vào cách thức và phương tiện chữa cháy rừng thấy có những vấn đề cần đặt ra.

Cách thức chữa cháy chính vẫn là dùng sức người kết hợp những phương tiện để tạo khoảng trống cách ly khu vực cháy. Phương tiện là xe PCCC phun nước hay máy thổi, máy cưa, máy múc... Nói cách khác, chưa thấy những trang thiết bị chữa cháy rừng chuyên dụng như phun hóa chất hay sử dụng trực thăng chữa cháy.

Vụ cháy rừng thông trên núi Hồng Lĩnh nằm gần Quốc lộ 1A cũ nên thuận tiện cho việc huy động các phương tiện chữa cháy như xe PCCC. Đặt trường hợp cháy xảy ra ở khu vực rừng sâu, hiểm trở, các phương tiện như xe PCCC không thể vào được hiện trường thì sẽ chữa cháy bằng cách nào?

Nước ta có diện tích rừng lớn với tổng diện tích hiện nay hơn 14,4 triệu ha, trong đó rừng tự nhiên hơn 10 triệu ha và rừng trồng hơn 4,1 triệu ha. Do đặc điểm thời tiết mùa hè nắng nóng và mùa hanh khô cùng với sự xâm hại rừng nên cháy rừng là một mối lo lớn.

Cháy rừng có thể do nguyên nhân tự nhiên nhưng chủ yếu vẫn là do con người. Mỗi năm, nước ta xảy ra hàng trăm vụ cháy rừng lớn, nhỏ. Trong đó có những vụ cháy rừng gây thiệt hại vô cùng to lớn như vụ cháy rừng ở Vườn Quốc gia U Minh Thượng năm 2002, thiêu rụi hơn 3.000 ha rừng tràm nguyên sinh.

Phòng chống cháy rừng luôn là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách, đặc biệt vào mùa nắng nóng hay hanh khô. Một lực lượng chữa cháy rừng chuyên nghiệp, có những trang thiết bị chuyên dụng là điều rất cần thiết, nên thực thi ngay. Song cần thiết và quan trọng hơn là có chế tài đủ sức răn đe đối với cả cơ quan quản lý, lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng cũng như người dân khi để xảy ra cháy rừng. Mỗi vụ cháy rừng do lỗi con người nếu đều bị truy cứu đến nơi đến chốn, xử lý nghiêm khắc sẽ là biện pháp hiệu quả để ngăn các vụ cháy rừng như ở U Minh Thượng và núi Hồng Lĩnh trong tương lai.

PHAN ĐĂNG