Cao Bằng và Cà Mau - hai vùng đất cách mạng ở hai đầu đất nước - đang quyết tâm làm đường cao tốc. Lãnh đạo 2 tỉnh vừa có cuộc gặp tại Cao Bằng để trao đổi kinh nghiệm, cùng xây dựng hạ tầng giao thông. Chứng kiến cuộc làm việc đặc biệt này, PGS-TS Trần Đình Thiên - thành viên Tổ Tư vấn kinh tế của Thủ tướng, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam - chia sẻ: "Hai tỉnh nghèo nhất "xung phong" làm đường trong bối cảnh đầu tư đường cao tốc gặp khó. Chuyện đó là có đặc thù. Khó khăn nhưng cùng đương đầu thì tạo nên sức mạnh".

"Chỉ bàn tiến, không bàn lùi"

Ngày 21-8, trước cuộc gặp vài giờ, Ban Chỉ đạo (BCĐ) dự án Đồng Đăng - Trà Lĩnh đã tổ chức cuộc họp lần thứ 9. Ông Lại Xuân Môn - Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng, Trưởng BCĐ dự án dường cao tốc này - mở đầu: "Hôm nay, chúng ta chỉ bàn tiến, không bàn lùi".

Khát vọng đường cao tốc nối hai đầu Tổ quốc - Ảnh 1.

Lãnh đạo 2 tỉnh Cao Bằng, Cà Mau đã có cuộc gặp để trao đổi kinh nghiệm, cùng xây dựng hạ tầng giao thông

Tinh thần "chỉ bàn tiến" không phải bây giờ mà khi dự án được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư thì ở những cuộc họp trước của BCĐ dự án, ông Lại Xuân Môn đã nêu ra. Địa hình bị chia cắt mạnh, độ dốc lớn dẫn tới hạ tầng giao thông của tỉnh gặp khó khăn. Mạng lưới giao thông liên kết với Cao Bằng chỉ có 2 tuyến, Quốc lộ 3 và Quốc lộ 4A. Vì thế, tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh sẽ kết nối Cao Bằng vừa nhằm bảo đảm an ninh - quốc phòng vừa gỡ nút thắt cho việc phát triển kinh tế - xã hội cho tỉnh. Bí thư Lại Xuân Môn từng bày tỏ: "Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh là khát vọng từ lâu của người dân, của nhiều khóa lãnh đạo tỉnh".

Tuy đã cấp "giấy khai sinh" nhưng với một dự án có tổng vốn đầu tư hơn 20.000 tỷ đồng ở một địa phương còn nghèo như Cao Bằng, việc hoàn thành còn muôn trùng khó khăn. Vì thế, tinh thần "chỉ bàn tiến" của Bí thư Cao Bằng thể hiện quyết tâm rất lớn của lãnh đạo và đồng bào các dân tộc tại tỉnh này. 

"Kiên trì 2 năm qua, có những lúc nản lòng, có những lúc tưởng như thất bại nhưng chúng ta thể hiện khát vọng, quyết tâm đúng với bản lĩnh quê hương cách mạng và có kết quả bước đầu khi ngày 10-8, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư dự án" - ông Lại Xuân Môn nói.

Nhằm đẩy nhanh tiến độ, UBND tỉnh Cao Bằng và Tập đoàn Đèo Cả - nhà đầu tư đề xuất đầu tư dự án - đã có biên bản làm việc, chủ động triển khai ngay việc khảo sát địa hình, địa chất công trình và địa vật lý để tiến hành lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án, lập hồ sơ cắm mốc phân giới. Đến nay, khối lượng công việc lập báo cáo nghiên cứu khả thi đã hoàn thành. Tỉnh cũng phối hợp với doanh nghiệp mời đối tác là Tập đoàn Leonhardt, Andrä und Partner nghiên cứu, khảo sát thực hiện thiết kế kiến trúc cảnh quan một số công trình trên tuyến đường.

Tại cuộc họp, ông Lại Xuân Môn yêu cầu các sở - ngành, địa phương trong tỉnh nêu những khó khăn, vướng mắc để khắc phục; lập các tổ công tác, lên kế hoạch hành động sẵn sàng khởi công công trình đường cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh trong đầu tháng 10 tới.

"Phải chọn nhà đầu tư giàu khát vọng"

Trở lại cuộc trao đổi kinh nghiệm triển khai làm đường cao tốc giữa Cao Bằng và Cà Mau, ông Nguyễn Tiến Hải - Bí thư kiêm Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau - cho biết: "Đối với vùng ĐBSCL, Cà Mau hết sức khó khăn về giao thông khi gần như chỉ có 1 tuyến độc đạo. Quốc lộ 1 từ TP HCM về Cà Mau rất hẹp, lưu lượng xe cộ đông trong khi vùng này là vựa lúa, trái cây, thủy hải sản của cả nước. Trong những năm qua, đoạn tuyến TP HCM - Trung Lương xuống cấp. Đoạn tuyến Trung Lương - Mỹ Thuận chậm tiến độ đã 10 năm. Đoạn Mỹ Thuận - Cần Thơ về Cà Mau, theo kế hoạch ban đầu thì sau năm 2030 mới làm. Điều đó gây khó khăn cho Cà Mau".

Trong cuộc làm việc với Thủ tướng hồi đầu tháng 8, Cà Mau đã mạnh dạn đề xuất rút ngắn thời gian thực hiện, cần thiết phải kéo về giai đoạn 2021-2025 và Thủ tướng đã đồng ý. Trước đó, ngày 31-7, tận mắt chứng kiến những khởi sắc tại Trung Lương - Mỹ Thuận (tỉnh Tiền Giang), Thủ tướng đã có những chỉ đạo vượt khuôn khổ dự án này. Thủ tướng yêu cầu Bộ Giao thông Vận tải phải tiếp tục triển khai cầu Mỹ Thuận 2 sớm nhất vì đã có tiền. Bộ Giao thông Vận tải đảm nhận việc triển khai công trình từ Mỹ Thuận đến Cần Thơ, giải ngân hết số vốn, đồng thời nghiên cứu tuyến Cần Thơ - Cà Mau, đưa vào kế hoạch 2021 - 2025 để hoàn thiện tuyến TP HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận - Cần Thơ - Cà Mau.

Không lâu sau, ngày 18-8, Văn phòng Chính phủ có thông báo kết luận của Thủ tướng tại hội nghị với lãnh đạo các tỉnh, thành vùng ĐBSCL, giao UBND tỉnh Cà Mau là cơ quan nhà nước có thẩm quyền đoạn Bạc Liêu - Cà Mau của dự án đường cao tốc Cần Thơ - Cà Mau. Trong đó, nghiên cứu phương án xã hội hóa đầu tư giai đoạn 2021 - 2025 theo quy định của pháp luật về đầu tư PPP. Theo kết luận này, đoạn cao tốc Cần Thơ - Bạc Liêu sẽ thực hiện bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025.

Cà Mau đã có những bước khởi đầu triển khai dự án khá thuận lợi khi được sự quan tâm của Chính phủ. Song, PGS-TS Trần Đình Thiên nhìn nhận: "Phương án tài chính cho dự án vùng chưa phát triển là khó. Cà Mau cần tìm cho được doanh nghiệp "yểm trợ", phải chọn được nhà đầu tư và cần phải có một nhà đầu tư có kinh nghiệm, giàu khát vọng song hành bên mình mới được".

Cuộc gặp gỡ giữa lãnh đạo hai địa phương ở hai đầu đất nước càng cho thấy quyết tâm, chủ động của Cao Bằng và Cà Mau không lúc nào hơn lúc này, tất cả cho tuyến cao tốc làm động lực phát triển kinh tế - xã hội, cho Cà Mau gần hơn với Cao Bằng và mọi vùng Tổ quốc, về một giấc mơ xây dựng Việt Nam hùng cường.

Bài và ảnh: Thanh Xuân