Từ những chuyện nhỏ nhặt như gia đình nào có miếng ăn ngon cũng đem chia sẻ với nhà lân cận hoặc người láng giềng thân thiết; hay đến mùa làm cỏ ruộng, thu hoạch lúa... chẳng cần thuê người làm, chỉ cần í ới gọi: "Anh Năm, chị Tám... ơi phụ tôi một tay!" thì lập tức sẽ có hàng chục người xúm xít, vui vẻ phụ giúp mà không hề đòi hỏi phải trả công lao. Giúp qua giúp lại vốn là truyền thống tốt đẹp của người miền Tây từ xưa, rồi cả những việc như cất nhà, đám tiệc... cũng chẳng cần thuê thợ mộc, thợ nấu.

Miếng đất cắt đứt tình thâm - Ảnh 1.

Một vụ hỗn chiến trên đường đưa tang vì tranh chấp đất ở Bạc Liêu

Cũng chính vì sống chan hòa, yêu thương nhau như vậy mà thuở ấy, một vài mẫu đất đối với dân miền Tây không quan trọng. Họ có thể cho không hoặc cho mượn không tính ngày lấy lại. Mà trước đây, việc tặng, cho đất ở vùng nông thôn miền Tây cũng hiếm xảy ra vì có nhà nào thiếu đất đâu mà xin. Còn bây giờ, hầu hết những mâu thuẫn gay gắt, bất chấp đạo lý và tình nghĩa láng giềng ở miền Tây đều có nguồn cơn từ... tranh chấp đất đai.

Cho đến lúc này, không thể thống kê hết số vụ mâu thuẫn từ tranh chấp đất đai ở vùng nông thôn miền Tây. Đáng buồn thay, có những vụ tranh chấp dẫn đến tình thâm bị chia lìa, bất chấp đạo lý vượt ngoài sức tưởng tượng. Điển hình như vụ người anh cầm dao chém chết em ruột đang nằm võng trước nhà do có tranh chấp đất với nhau xảy ra tại ấp Tân Hóa, xã Hòa Thành, TP Cà Mau, tỉnh Cà Mau vào năm 2014. Vụ án mạng này khiến người thân trong gia đình nạn nhân và hàng xóm vẫn chưa hết xót xa khi nhớ lại. Và còn nhiều vụ tương tự như thế xảy ra ở nhiều nơi mà không thể liệt kê hết.

Hồi tháng 4 vừa qua, cũng xuất phát từ tranh chấp đất mà 2 gia đình hàng xóm vốn rất thâm tình phải "hỗn chiến" với nhau trên đường đưa tang làm chấn động dư luận cả nước. Nguyên nhân từ việc ông Đặng Văn Minh (ở ấp Canh Điền, xã Long Điền Tây, huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu) kết thâm giao với ông Nguyễn Văn Thành từ thuở hàn vi và ông Minh có tặng bạn một thửa đất ở cặp ranh nhà. Tuy nhiên, sau đó 2 gia đình "tối lửa tắt đèn có nhau" này lại tranh chấp với nhau ranh đất. Khi vợ ông Thành qua đời, người nhà ông Thành chuẩn bị hung khí, khiêng quan tài cố tình đi qua đất tranh chấp nên gia đình ông Minh ngăn cản dẫn đến xô xát kinh hoàng làm nhiều người phải nhập viện.

Mới đây, một vụ tương tự suýt xảy ra khi bà Nguyễn Thị Quí (ở ấp 1, xã Tân Phong, thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu) qua đời, người nhà đưa bà đi an táng trên phần đất đang tranh chấp thì phía gia đình ông Nguyễn Văn Thêm ở gần đó tổ chức ngăn cản. Công an tỉnh Bạc Liêu phải huy động hàng trăm cảnh sát đến ngăn không cho tình huống xấu xảy ra. Vụ tranh chấp này cũng xuất phát từ câu chuyện cho mượn đất vì mối thâm tình giữa hai bên. Khi cha ông Thêm còn sống là bạn thân của ông Nguyễn Văn Hiếm (chồng bà Quí) nên kêu ông Thêm cho ông Hiếm mượn một phần đất trồng ấu. Qua thời gian, cơ quan chức năng lại cấp sổ đỏ cho hai bên trùng lên một thửa đất, dẫn đến tranh chấp, thậm chí xô xát giữa 2 gia đình kéo dài suốt mười mấy năm qua.

Điều đáng nói là trong hầu hết các vụ tranh chấp, mâu thuẫn gay gắt đều có lỗi của cơ quan thẩm quyền. Từ việc làm sai lệch hồ sơ đến chậm giải quyết, để kéo dài gây bức xúc đến độ người dân phải tự xử với nhau, bất chấp đạo lý, tình nghĩa anh em, láng giềng. 

ĐƠN VỊ ĐỒNG HÀNH

Miếng đất cắt đứt tình thâm - Ảnh 2.
Duy Nhân