Ngày 9-9, ông Trần Trung Tưởng - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Bóng đèn, Phích nước Rạng Đông (gọi tắt là Công ty Rạng Đông; phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, TP Hà Nội) - cho biết toàn bộ diện tích nhà kho, xưởng sản xuất bị hỏa hoạn đang được Công an TP Hà Nội phong tỏa để phục vụ công tác điều tra, lấy mẫu giám định các nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.

Sở TN-MT Hà Nội: "Trong giới hạn cho phép"!

Theo ông Tưởng, công ty đang chờ giải phóng khu vực bị phong tỏa để kết hợp với các đơn vị chức năng như: Bộ Tư lệnh Hóa học, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) TP Hà Nội, Công ty URENCO 10 tiến hành dọn dẹp rác thải và tẩy độc toàn bộ mặt bằng khu vực bị cháy.

Diễn biến đáng chú ý trong vụ cháy đặc biệt nghiêm trọng này là trong ngày 9-9, Chi cục Bảo vệ Môi trường TP Hà Nội (Sở TN-MT TP Hà Nội) công bố thông tin hàm lượng thủy ngân (Hg) phát tán trong vụ cháy vẫn dưới ngưỡng quy định theo các quy chuẩn Việt Nam (QCVN).

Cụ thể, theo báo cáo của Chi cục Bảo vệ Môi trường TP Hà Nội, trong 2 ngày 6 và 7-9, chi cục đã yêu cầu các đơn vị quan trắc tiếp tục tiến hành quan trắc, lấy mẫu phân tích môi trường trong vòng bán kính 500 m. Đối với môi trường nước thải, đã tiến hành quan trắc, lấy mẫu tại 5 vị trí: Điểm xả cuối trong nhà máy; hố ga thoát nước, cách xưởng cháy 100 m; hố ga trước cửa tổ phục vụ và chăm sóc khách hàng của công ty; cống xả ra sông Tô Lịch; hố ga trong khu dân cư, ngõ 342 Khương Đình, quận Thanh Xuân. Kết quả phân tích so sánh với Quy chuẩn Kỹ thuật về nước thải công nghiệp trên địa bàn thủ đô Hà Nội (cột B, QCTĐHN 02:2014/BTNMT) cho thấy duy nhất thông số COD tại hố ga trước cửa tổ phục vụ và chăm sóc khách hàng của công ty là 821 mg/lít (vượt 5,47 lần); còn tất cả thông số khác, bao gồm cả thủy ngân, tại 5 vị trí đều nằm trong giới hạn cho phép.

Vụ cháy Công ty Rạng Đông: Bất nhất thông tin! - Ảnh 1.

Vụ cháy nhà máy của Công ty Rạng Đông gây hậu quả nghiêm trọng. Ảnh: HUY THANH

Đối với không khí xung quanh, ngày 6-9, đã lấy mẫu tại 6 vị trí: Giáp cổng Công ty Động Lực; cổng chào tổ dân phố số 10 dân cư số 5 ngõ 342 Khương Đình; cổng Nhà máy Nước Hạ Đình; số nhà 54 ngõ 190 Hạ Đình; giáp cổng giữa sân Trường Tiểu học Hạ Đình; số nhà 1B ngõ 138, giáp nhà hội họp tổ 27. Kết quả phân tích so sánh với QCVN 05:2013/BTNMT về chất lượng không khí xung quanh, QCVN 06:2009/BTNMT về một số chất độc hại trong không khí xung quanh xác định các thông số vi khí hậu, Pb (trung bình 24 giờ), Zn đều nằm trong giới hạn cho phép; không phát hiện Hg (trung bình 24 giờ) trong không khí. Riêng vị trí trong sân Trường Tiểu học Hạ Đình (có khoảng cách 550 m đến tường rào công ty), tất cả chỉ tiêu đều nằm trong ngưỡng giới hạn cho phép của QCVN 05:2013/BTNMT và QCVN 06:2009/BTNMT.

Ngoài ra, Chi cục Bảo vệ Môi trường đã trưng cầu đơn vị quan trắc có đủ năng lực hoạt động dịch vụ quan trắc và tư cách pháp nhân tiến hành lấy mẫu thủy ngân trong không khí xung quanh ở các vị trí: Tại khu vực cháy, các vị trí cách vụ cháy 200 m, 500 m và tại Trường Tiểu học Hạ Đình. Kết quả phân tích cho thấy hàm lượng thủy ngân (trung bình 24 giờ) trong không khí dưới ngưỡng quy định tại QCVN 06:2009/BTNMT.

Người dân tự bảo vệ mình

Kết quả trên hoàn toàn trái ngược với thông tin công bố ngày 8-9 của Tổng cục Môi trường (Bộ TN-MT). Theo đó, vụ cháy khiến khoảng 15,1 kg đến 27,2 kg thủy ngân lỏng từ 480.000 bóng đèn huỳnh quang đã phát tán ra ngoài môi trường. Các kết quả quan trắc môi trường tại những vị trí chung quanh nhà máy đều xác định với hàm lượng Hg vượt các QCVN về chất lượng nước mặt, nước thải công nghiệp, chất lượng trầm tích. Trong đó, mẫu quan trắc tại sông Tô Lịch (cách cống xả gom nước thải của Công ty Rạng Đông 1 km) hàm lượng Hg vượt QCVN 43:2017/BTNMT về chất lượng trầm tích 6,1 lần. Cũng theo cơ quan này, do đặc thù Hg là kim loại tồn tại ở dạng lỏng, không tan trong nước nên độc tố thủy ngân có thể còn nằm lại trên các mái nhà, cây cối, trên các bề mặt và các vật dụng lưu chứa hở, có nguy cơ gây ô nhiễm trở lại môi trường.

Trước khi Tổng cục Môi trường có báo cáo, Công ty Rạng Đông cũng đã có báo cáo ban đầu lên UBND TP Hà Nội, khẳng định công ty chỉ sử dụng viên amalgam (hỗn hống của Hg - Zn và Bismut) để sản xuất bóng đèn và khối lượng viên amalgam trong kho chứa hóa chất ở tầng 1 bị cháy chỉ còn vài ký.

Trước việc bất nhất thông tin như trên, người dân địa phương tỏ ra hoang mang, không biết tin vào đâu. Để tự bảo vệ mình, sau 12 ngày vụ cháy xảy ra, trong ngày 9-9, một số hộ dân gần hiện trường tiếp tục di tản nơi khác. Nhiều hộ còn treo biển bán nhà. Đại diện Ban Quản lý chung cư 143 Hạ Đình (phường Hạ Đình) thông tin khoảng 40% người dân tại đây đã dọn đi, phần lớn là trẻ nhỏ và người già. Tại chung cư 54 Hạ Đình, gần 90% hộ dân ở 2 tòa chung cư A1 và A2 cũng đã dọn đi.

Trong khi đó, ông Phạm Gia Hữu, Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) quận Thanh Xuân, cho biết theo báo cáo của Ban Giám hiệu Trường Tiểu học Hạ Đình, trong sáng 9-9, có khoảng 300 học sinh của trường xin phép nghỉ học. Theo ông Hữu, phụ huynh có quyền xin cho con em nghỉ học trong thời gian cho phép nhưng nếu nghỉ dài sẽ ảnh hưởng đến chất lượng học tập của các em. Do vậy, Phòng GD-ĐT chỉ đạo nhà trường tiếp tục tuyên truyền để phụ huynh hiểu và yên tâm cho con đến lớp.

Trước đó, Phòng GD-ĐT quận Thanh Xuân cũng đã làm việc với đại diện phụ huynh học sinh các lớp của Trường Tiểu học Hạ Đình. Trong cuộc họp này, đại diện Phòng GD-ĐT quận Thanh Xuân nói sau khi Sở TN-MT công bố kết quả, nếu Trường Tiểu học Hạ Đình nằm trong khu vực an toàn thì việc học tập của học sinh sẽ diễn ra bình thường. Ngược lại, Phòng GD-ĐT sẽ xin ý kiến cấp trên để cho học sinh nghỉ học.

Dù vậy, do không tin vào công bố trên của Sở TN-MT, một số phụ huynh vẫn không muốn cho con em đến lớp trong thời điểm này.

Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương xử lý hậu quả

Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc về việc xử lý hậu quả sự cố vụ cháy tại Công ty Rạng Đông.

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu chủ tịch UBND TP Hà Nội chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ trưởng Bộ TN-MT và các cơ quan liên quan trực tiếp chỉ đạo, tiếp tục khẩn trương triển khai các công việc xử lý hậu quả vụ cháy. Trong đó, thực hiện ngay các biện pháp bảo đảm an toàn cho người dân ở khu vực bị ảnh hưởng do sự cố vụ cháy; đôn đốc, hướng dẫn, giám sát thực hiện các biện pháp khắc phục sự cố môi trường. Đồng thời điều tra, xác định nguyên nhân gây cháy nổ, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật.

Thủ tướng yêu cầu UBND TP Hà Nội tiếp tục triển khai thực hiện việc di dời các cơ sở gây ô nhiễm và có nguy cơ gây ô nhiễm ra khỏi khu vực đô thị và khu vực tập trung đông dân cư theo kế hoạch đã được chỉ đạo.


30 mẫu xét nghiệm ở ngưỡng cho phép

Ngày 9-9, đã có thêm hơn 300 người dân sinh sống trong khu vực xảy ra vụ cháy tại Công ty Rạng Đông tới khám tại Trạm Y tế phường Hạ Đình và phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân. Như vậy, tính từ ngày 6 đến 9-9, có 1.156 người dân tới thăm khám, tư vấn. Hơn 460 người được chuyển đến các bệnh viện của TP thực hiện xét nghiệm chuyên sâu, trong đó 172 người phải nhập viện.

Bà Trần Thị Nhị Hà, Phó Giám đốc Sở Y tế TP Hà Nội, cho biết tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn đã tiếp nhận 78 người bệnh tới theo dõi và điều trị. Người bệnh được thăm khám và làm các xét nghiệm cơ bản. Có 60 bệnh nhân thấy sức khỏe ổn định nên đã xin về nhà theo dõi. Bệnh viện Đa khoa Đống Đa tiếp nhận 54 người, trong đó 4 trường hợp đã xin về.

Theo lãnh đạo Sở Y tế TP Hà Nội, đến thời điểm này, quá trình tư vấn, khám sức khỏe cho người dân chưa phát hiện các biểu hiện cấp tính bất thường. Trong số 30 mẫu xét nghiệm máu và nước tiểu của người bệnh đã có kết quả thì nồng độ thủy ngân đều thấp dưới 10 mcg/lít (mức tối đa cho phép).

NHÓM PHÓNG VIÊN