Tổng Bí thư: Chuyển mạnh và thực chất từ tư duy "quản lý" sang "kiến tạo phát triển"

Ngày 8-1, phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị Chính phủ và chính quyền địa phương, Tổng Bí thư Tô Lâm nhiệt liệt hoan nghênh, ghi nhận, chúc mừng, biểu dương Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể, cộng đồng doanh nghiệp, cán bộ, đảng viên, đồng bào, chiến sĩ cả nước và kiều bào ta ở nước ngoài về những nỗ lực phấn đấu và những kết quả, thành tích đã đạt được trong năm 2025 và giai đoạn 2021 - 2025.

Năm 2026 đánh dấu khởi đầu một giai đoạn phát triển mới

Bên cạnh những kết quả đạt được, Tổng Bí thư nêu rõ cần nghiêm túc nhìn nhận rằng những tồn tại, hạn chế và thách thức còn nhiều, có mặt kéo dài, có mặt mới phát sinh, phản ánh các nút thắt cơ cấu trong mô hình phát triển và hệ thống quản trị quốc gia.

Năm 2026 đánh dấu khởi đầu một giai đoạn phát triển mới, gắn với triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2026 - 2030, theo Tổng Bí thư, đây là năm rất quan trọng định hình mô hình phát triển và quỹ đạo tăng trưởng dài hạn của đất nước.

Tổng Bí thư Tô Lâm cho rằng mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên là rất thách thức. Trong bối cảnh các động lực tăng trưởng truyền thống suy giảm, những hạn chế về năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh bộc lộ rõ, cách làm cũ không còn đáp ứng yêu cầu mới.

Vì vậy, giai đoạn tới đòi hỏi đổi mới căn bản tư duy phát triển, phương thức quản trị và phân bổ nguồn lực, phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, với cải cách đủ sâu, đủ mạnh, đủ quyết liệt. Theo Tổng Bí thư, chúng ta vừa phải giải quyết hiệu quả các vấn đề trước mắt để tạo đà tăng trưởng, vừa thực hiện các cải cách chiến lược, dài hạn để chuyển đổi mô hình phát triển.

Nhấn mạnh một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, Tổng Bí thư đề nghị tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, bất cập của thể chế để khơi thông nguồn lực đang bị ách tắc.

Cùng với đó, cần chuyển mạnh và thực chất từ tư duy "quản lý" sang "kiến tạo phát triển", bảo đảm mỗi việc có một đầu mối chịu trách nhiệm, chấm dứt đùn đẩy, né tránh; nếu chậm tháo gỡ sẽ kìm hãm tăng trưởng ngay từ đầu nhiệm kỳ.

Theo Tổng Bí thư, cần quyết tâm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; điều hành tài khóa - tiền tệ phối hợp chặt chẽ, linh hoạt, kỹ trị dựa trên nguyên tắc thị trường, tránh lạm dụng biện pháp hành chính; điều hành lãi suất, tỉ giá phù hợp. Đồng thời, tái cơ cấu tín dụng vào sản xuất - kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên, hạn chế đầu cơ và hoạt động phi sản xuất.

Đối với môi trường đầu tư kinh doanh, Tổng Bí thư yêu cầu tiếp tục cải cách mạnh mẽ, gắn với phân cấp, phân quyền. Tổng Bí thư lưu ý cần bảo đảm quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh, tuyệt đối không được lợi dụng thanh tra, kiểm tra, điều tra để sách nhiễu người dân, doanh nghiệp…

Trong thời gian tới, Tổng Bí thư đề nghị xử lý tận gốc các yếu kém của tổ chức tín dụng, tình trạng sở hữu chéo, sở hữu ngầm, cho vay quan hệ. Nghiên cứu cơ chế giải thể có kiểm soát đối với ngân hàng yếu kém, cho phép thành lập ngân hàng mới, tổ chức tài chính vi mô, nhằm nâng cao tính cạnh tranh, an toàn và đa dạng của hệ thống tài chính.

Về mô hình tăng trưởng, theo Tổng Bí thư, cần chuyển đổi căn bản, tăng trưởng phải dựa vào năng suất và đổi mới sáng tạo. Do đó, cần đặt nâng cao năng suất, chất lượng nguồn nhân lực, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo vào trung tâm chiến lược phát triển. Đồng thời, lưu ý các vấn đề trọng tâm về kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn…

Tổng Bí thư yêu cầu xây dựng hệ thống hạ tầng chiến lược hiện đại, đồng bộ, tạo nền tảng cho năng lực cạnh tranh quốc gia, đặc biệt là giao thông trục quốc gia, đường sắt, cảng hàng không, cảng biển, năng lượng và hạ tầng số. "Năm 2026 phải tạo chuyển biến rõ rệt về tiến độ"- Tổng Bí thư chỉ đạo và nhấn mạnh thêm các yêu cầu về bảo đảm an ninh năng lượng, hạ tầng số, dữ liệu.

Chấm dứt tình trạng né tránh, sợ trách nhiệm

Tại hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu nâng cao năng lực thực thi của bộ máy trong điều kiện phân cấp, phân quyền mạnh mẽ. Cần gắn chặt thẩm quyền với nguồn lực và trách nhiệm giải trình, bảo đảm sự thông suốt trong điều hành từ Trung ương đến cơ sở.

Bên cạnh đó, tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, siết chặt kỷ cương, kỷ luật hành chính, chấm dứt tình trạng né tránh, sợ trách nhiệm; hoàn thiện cơ chế đánh giá cán bộ, thay thế cán bộ, trọng dụng cán bộ có năng lực tốt.

Nhấn mạnh yêu cầu thực hiện nghiêm Kết luận 226 của Ban Bí thư về việc chấn chỉnh lề lối làm việc, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, Tổng Bí thư cũng đề nghị sớm tháo gỡ các vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp, tập trung nâng cao năng lực cán bộ, đảng viên cấp cơ sở, đặc biệt là xã, phường, đặc khu.

Tổng Bí thư gợi mở nên lấy năm 2026 là "năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở"; có giải pháp khai thác tài sản công đang bị lãng phí, và xử lý trụ sở công dôi dư sau sắp xếp, qua đó nâng cao tính chủ động, tự chủ và hiệu quả quản trị của bộ máy nhà nước.

Tổng Bí thư lưu ý, chú trọng phát triển toàn diện, đồng bộ các lĩnh vực văn hóa, xã hội, nâng cao đời sống nhân dân và bảo đảm an sinh xã hội.

Trong đó, cần triển khai hiệu quả các giải pháp đột phá về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân theo tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị; phấn đấu hoàn thành trên 110.000 căn nhà ở xã hội trong năm 2026, về đích sớm mục tiêu 1 triệu căn vào năm 2028; hoàn thành 248 trường liên cấp tại các xã biên giới.

Ngoài ra, Tổng Bí thư cũng nêu rõ các thách thức về biến đổi khí hậu, thiên tai, bảo vệ tài nguyên môi trường và yêu cầu Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương chủ động, có giải pháp thích ứng.

Tổng Bí thư đề nghị củng cố vững chắc quốc phòng, an ninh, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội; kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, tạo môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển đất nước; tiếp tục xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, thế trận phòng thủ quân khu, khu vực vững chắc…

Đồng thời, bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối các sự kiện chính trị trọng đại, nhất là Đại hội lần thứ XIV của Đảng và bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 và các sự kiện quan trọng khác.

Tổng Bí thư khẳng định những năm qua, toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta đã đoàn kết, nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức và đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Thực tiễn chứng minh, càng khó khăn, ý chí, bản lĩnh và tinh thần đoàn kết của dân tộc ta càng được tôi luyện và phát huy.

Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, đến thời điểm này, đất nước đã hội tụ đủ thế và lực, đủ ý chí và quyết tâm để bước vào kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc. Vận hội mới đang mở ra, nhưng thời cơ chỉ trở thành hiện thực bằng nỗ lực và hành động, Tổng Bí thư tin tưởng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương sẽ cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tiếp tục đoàn kết, đồng lòng, hành động quyết liệt với trách nhiệm cao nhất, hoàn thành thắng lợi các mục tiêu và nhiệm vụ năm 2026 và những năm tiếp theo.