Tổng thư ký NATO tuyên bố "sự thật đắng lòng" về Mỹ

Tổng thư ký NATO Mark Rutte ngày 26-1 đã đưa ra tuyên bố cứng rắn trước Nghị viện châu Âu tại thủ đô Brussels - Bỉ. Theo ông Rutte, châu Âu không thể tự mình bảo đảm an ninh nếu thiếu sự hậu thuẫn của Mỹ. 

"Nếu ai đó còn tin rằng Liên minh châu Âu, hoặc châu Âu nói chung, có thể tự bảo vệ mình mà không cần Mỹ, thì cứ tiếp tục mơ đi" - ông Rutte nhấn mạnh.

Theo người đứng đầu NATO, trong trường hợp châu Âu muốn đi một mình, các quốc gia thành viên sẽ buộc phải tăng chi tiêu quốc phòng lên mức khoảng 10% GDP – con số cao gấp nhiều lần so với mục tiêu 2% GDP mà NATO đang đặt ra.

Không những vậy, châu Âu còn phải xây dựng năng lực răn đe hạt nhân độc lập, điều sẽ tiêu tốn hàng ngàn tỉ euro và nhiều năm chuẩn bị.

Theo CNN, phát biểu của Tổng thư ký NATO được đưa ra trong bối cảnh châu Âu vừa trải qua một tuần đầy biến động liên quan đến các tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Greenland – hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch, có vị trí chiến lược quan trọng ở Bắc Cực.

Trước đó, ông Donald Trump liên tục gây sốc khi công khai bày tỏ mong muốn Mỹ sở hữu Greenland, thậm chí không loại trừ các biện pháp cứng rắn.

Tuy nhiên, tại Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) ở Davos – Thụy Sĩ, nhà lãnh đạo Mỹ đã bất ngờ tuyên bố không sử dụng vũ lực để sáp nhập hòn đảo này, phần nào giúp hạ nhiệt lo ngại tại châu Âu.

Đáng chú ý, ông Rutte công khai bảo vệ quan điểm của Tổng thống Donald Trump về an ninh Bắc Cực, dù thừa nhận lập trường này có thể khiến nhiều người trong khán phòng khó chịu.

"Tôi cho rằng ông ấy nói đúng. Bắc Cực đang trở thành một vấn đề an ninh nghiêm trọng. Các tuyến hàng hải đang mở ra và cả Trung Quốc lẫn Nga đều ngày càng gia tăng hiện diện, cả về quân sự lẫn kinh tế" – Tổng thư ký NATO nhận định.

Theo ông Rutte, NATO sẽ triển khai hai hướng công việc chính liên quan đến Greenland và khu vực Bắc Cực trong thời gian tới.

Thứ nhất, NATO sẽ tăng cường trách nhiệm tập thể trong việc bảo vệ Bắc Cực, nhằm ngăn chặn khả năng Nga và Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng chiến lược tại khu vực này. Thứ hai, các cuộc thảo luận ba bên giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland sẽ tiếp tục được duy trì.

Trước đó, Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen cùng lãnh đạo Cơ quan đối ngoại Greenland Vivian Motzfeld đã có cuộc gặp với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio tại Washington.

Sau cuộc họp, ông Rasmussen cho biết các cuộc trao đổi mang tính xây dựng, song thừa nhận vẫn tồn tại bất đồng cơ bản giữa các bên.

Một tuần sau, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã gặp nhau bên lề WEF.

Tại đây, ông Donald Trump tuyên bố hai bên đạt được một khuôn khổ thỏa thuận liên quan đến Greenland, đồng thời cho biết Mỹ sẽ không áp thuế đối với các quốc gia châu Âu phản đối kế hoạch này.

Dù vậy, nội dung cụ thể của khuôn khổ nói trên cũng như vai trò thực sự của ông Rutte trong tiến trình này vẫn chưa được làm rõ.

Sự thay đổi bất ngờ của Tổng thống Donald Trump một lần nữa đặt Tổng thư ký NATO vào tâm điểm chú ý, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương tiếp tục đối mặt nhiều thách thức khó lường.