TPHCM đóng góp nhiều ý kiến Luật Xuất bản sửa đổi

Ngày 17-6, Đoàn Đại biểu Quốc hội TPHCM tổ chức hội nghị lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. Nhiều chuyên gia, nhà quản lý và đại diện các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xuất bản cho rằng cần có những thay đổi mạnh mẽ hơn để đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành trong bối cảnh chuyển đổi số.

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho xuất bản số

Phát biểu chủ trì hội nghị, bà Trần Thị Diệu Thúy, Thành ủy viên, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TPHCM, cho biết việc sửa đổi Luật Xuất bản lần này diễn ra trong bối cảnh Ban Bí thư vừa ban hành Chỉ thị số 04 về đổi mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động xuất bản.

Theo bà Trần Thị Diệu Thúy, qua các cuộc khảo sát và tham vấn gần đây, nhiều chuyên gia cho rằng việc sửa đổi luật không nên chỉ dừng lại ở một số điều khoản mà cần nghiên cứu theo hướng toàn diện hơn để thể chế hóa các chủ trương mới của Đảng về phát triển văn hóa đọc, công nghiệp văn hóa và chuyển đổi số.

"Hiện nay, nhiều tác phẩm văn học, truyện trực tuyến được phát hành rộng rãi trên các nền tảng số, thu hút lượng lớn độc giả nhưng vẫn còn khoảng trống trong quản lý nội dung, bản quyền và chất lượng sản phẩm" - bà Trần Thị Diệu Thúy nhấn mạnh.

Tại hội nghị, ông Lâm Quang Hiếu, Tổng Biên tập Tạp chí điện tử Tri thức (Znews), đánh giá cơ quan soạn thảo đã tiếp thu nhiều ý kiến góp ý và từng bước thể chế hóa các chủ trương mới về phát triển xuất bản. Tuy nhiên, dự thảo Luật Xuất bản (sửa đổi) vẫn cần được hoàn thiện thêm để đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành trong bối cảnh chuyển đổi số.

Theo ông Hiếu, trước hết cần khẳng định rõ xuất bản là một thiết chế văn hóa đặc biệt, giữ vai trò quan trọng trong việc truyền bá tri thức, bảo tồn và lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc. Một số nội dung quan trọng trong Chỉ thị số 04 của Ban Bí thư về phát triển văn hóa đọc và nâng cao chất lượng hoạt động xuất bản vẫn chưa được phản ánh đầy đủ trong dự thảo luật.

Ông cũng đề nghị luật dành sự quan tâm nhiều hơn đến các mô hình không gian sách đã phát huy hiệu quả trong thực tiễn như Đường sách TPHCM. Sau hơn 10 năm hoạt động, mô hình này không chỉ trở thành điểm đến văn hóa tiêu biểu của thành phố mà còn là hình mẫu được nhiều địa phương trong và ngoài nước tham khảo. Tuy nhiên, hiện nay các mô hình này vẫn chưa có cơ sở pháp lý đầy đủ để phát triển lâu dài.

Chỉ thị 04 tạo tầm nhìn mới cho ngành xuất bản

Ông Lê Hoàng, Giám đốc Công ty Đường sách TPHCM, cho rằng Chỉ thị số 04 của Ban Bí thư về đổi mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động xuất bản có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành xuất bản trong giai đoạn hiện nay.

Ông nhận định Chỉ thị số 04 tiếp tục mở ra một tầm nhìn mới cho ngành xuất bản. Lần đầu tiên, xuất bản được đặt trong vị thế là hạt nhân của hệ sinh thái kiến tạo tri thức, là bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa, hạ tầng tri thức quốc gia và là công cụ chủ đạo của giáo dục, đào tạo. Bên cạnh đó, chỉ thị cũng xác định rõ vai trò trung tâm của người đọc, xem văn hóa đọc vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển của hoạt động xuất bản.

Từ những yêu cầu mà Chỉ thị số 04 đặt ra, ông Lê Hoàng cho rằng việc sửa đổi Luật Xuất bản cần được tiến hành sớm để thể chế hóa các chủ trương mới. Theo ông, nếu chỉ sửa đổi, bổ sung một số điều theo khuôn khổ hiện hành thì sẽ khó đưa vào luật những nội dung mang tính nền tảng như vai trò của người đọc, phát triển văn hóa đọc hay các yêu cầu mới của chuyển đổi số. Vì vậy, cần nghiên cứu phương án xây dựng luật thay thế để có điều kiện thể chế hóa đầy đủ tinh thần của Chỉ thị số 04.