Trà Việt cần “câu chuyện” để vươn tầm

Tại buổi giao lưu "Độc đáo trà Việt" trong khuôn khổ Lễ hội "cà phê - trà Việt" lần thứ 4 năm 2026, Nghệ nhân văn hóa Ẩm thực Trà Việt Nguyễn Cao Sơn và ThS.NCS Nguyễn Hiếu Tín (phụ trách ngành Du lịch, Trường Đại học Tôn Đức Thắng) đã mang đến nhiều góc nhìn sâu sắc về hành trình phát triển cũng như bản sắc văn hóa của trà Việt.

Chia sẻ tại chương trình, nghệ nhân Nguyễn Cao Sơn nhấn mạnh để tạo ra một sản phẩm trà chất lượng, yếu tố quan trọng không chỉ nằm ở giống trà hay vùng nguyên liệu mà còn ở toàn bộ quy trình từ thu hái, bảo quản đến chế biến. 

Theo ông, dù sở hữu vùng trà tốt nhưng nếu thu hái không đúng kỹ thuật hoặc bảo quản không chuẩn, chất lượng sản phẩm vẫn khó đảm bảo. Bên cạnh đó, khâu đóng gói và chiến lược phát triển sản phẩm cũng đóng vai trò then chốt trong việc đưa trà Việt đến gần hơn với thị trường.

"Việt Nam hiện nằm trong top các quốc gia xuất khẩu trà hàng đầu thế giới, tuy nhiên trà Việt vẫn thiếu một "câu chuyện" đủ hấp dẫn để tạo dấu ấn riêng. Việc xây dựng bản sắc, kể được câu chuyện văn hóa đi kèm sản phẩm chính là yếu tố còn thiếu để nâng tầm giá trị trà Việt trên thị trường quốc tế" - nghệ nhân Nguyễn Cao Sơn nhấn mạnh.

Ở góc nhìn văn hóa, ThS.NCS Nguyễn Hiếu Tín cho rằng trà Việt cần được nhìn nhận từ gốc rễ. Ông phân biệt rõ "chè" là cây trồng, còn "trà" là sản phẩm sau chế biến. Theo ông, Việt Nam hoàn toàn có "trà đạo", nhưng "đạo" ở đây không nằm ở nghi thức cầu kỳ mà chính là "con đường" gắn với đời sống con người.

So sánh với các quốc gia khác, ông cho biết trà đạo Nhật Bản thiên về nghi lễ, Trung Quốc chú trọng trình diễn nghệ thuật, trong khi văn hóa trà Việt mang tính trải dài. Trong thời gian gần đây, trà Việt có cơ hội tiếp cận giới trẻ thông qua các không gian trải nghiệm mới như lễ hội, triển lãm hay các hoạt động kết hợp công nghệ.

Từ việc thưởng trà, một hệ sinh thái văn hóa trà có thể hình thành, nơi hội tụ nhiều loại hình nghệ thuật như thư pháp, hội họa, âm nhạc, gốm sứ… Ông nhấn mạnh, trà không chỉ dừng lại ở giá trị vật chất mà còn giúp con người tĩnh tâm, khơi gợi cảm hứng và kết nối các lĩnh vực trong đời sống.

Khép lại phần giao lưu, không gian chương trình trở nên lắng đọng với những màn trình diễn giàu tính nghệ thuật. 

Nghệ nhân Nguyễn Cao Sơn trực tiếp thực hiện nghi thức pha trà olong lão trà - 1 trong 3 thượng phẩm trà đặc biệt được cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.

Song song đó, ThS.NCS Nguyễn Hiếu Tín mang đến màn trình diễn thư pháp đầy cảm xúc. Sự kết hợp giữa trà đạo và thư pháp không chỉ tạo nên điểm nhấn nghệ thuật cho chương trình mà còn góp phần khắc họa rõ nét sự giao thoa của nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống.