Từ chiếc ghế nhựa trong bệnh viện

Trên chiếc ghế thấp và cứng ấy là nỗi lo, sự mệt mỏi, tình thương và những khoản chi phải tính từng ngày. Nhìn vào chiếc ghế nhựa nơi hành lang BV, có thể thấy nhiều điều rất đời thường về hành trình vượt qua bệnh tật của mỗi gia đình.

Gần nửa đêm, hành lang BV vẫn sáng đèn. Tiếng bánh xe cáng bệnh, tiếng dép kéo lê, tiếng loa gọi tên bệnh nhân vang lên trong không gian tĩnh lặng. Ở một góc hành lang, người phụ nữ ngoài 50 tuổi ngồi ôm chiếc túi vải đựng quần áo thay cho chồng, hộp cơm nguội và những tờ giấy xét nghiệm đã nhàu mép.

Chồng chị vừa trải qua một ca can thiệp y tế. Bác sĩ (BS) nói tình trạng tạm ổn nhưng vẫn phải theo dõi thêm. Hai chữ "tạm ổn" đủ để chị nhẹ lòng phần nào, song chưa đủ để có thể ngủ yên. Hễ cửa phòng bệnh mở ra hay có điều dưỡng đi ngang, chị lại ngẩng đầu nhìn theo.

Suốt ngày, chị tất bật đóng viện phí, mua thuốc, lấy kết quả xét nghiệm, tìm phòng khám. Đến đêm, khi mọi việc lắng xuống, chị mới cảm nhận rõ sự mỏi mệt của đôi vai, đôi mắt cay xè và chiếc ghế nhựa dưới người sao quá chật hẹp.

Trong BV, người ta thường nhắc đến giường bệnh, thuốc men, máy móc hay BS. Nhưng phía sau mỗi bệnh nhân gần như luôn có một người khác đang âm thầm cùng trải qua cuộc chiến ấy. Họ không có tên trong hồ sơ bệnh án, không được đo huyết áp hay hỏi thăm sức khỏe, nhưng cũng thức trắng đêm, lo lắng và kiệt sức.

Đó có thể là người con trai ngủ gục trên bậc thềm nhưng vẫn cầm điện thoại vì sợ bỏ lỡ cuộc gọi của BS; là người mẹ già ngồi bó gối bên hành lang chờ con qua cơn đau; là người chồng đứng trước quầy cháo phân vân không biết mua món nào cho vợ vừa phẫu thuật; hay cô gái trẻ lặng lẽ chạy ra ATM rút thêm tiền viện phí. Họ ít khi than thở, nhưng sự vất vả hiện rõ qua những bữa cơm ăn vội và những giấc ngủ chập chờn trên ghế nhựa.

Khi một người mắc bệnh nặng, cả gia đình bước vào thử thách. Ngoài chi phí điều trị còn là những ngày công bị mất, việc làm dang dở, con nhỏ gửi nhờ người thân chăm sóc. Nhiều gia đình không thiếu tình thương hay nghị lực, mà thiếu người thay phiên chăm bệnh, thiếu một chỗ ngả lưng tử tế hoặc một sự hướng dẫn rõ ràng để bớt hoang mang.

Vì thế, chiếc ghế nhựa trong BV không chỉ là vật dụng đơn thuần. Nó gợi nhắc một khoảng trống trong quá trình chăm sóc y tế. Người bệnh muốn an tâm điều trị thì người thân đồng hành cũng cần được hỗ trợ. Khi bớt mệt mỏi và căng thẳng, họ sẽ chăm sóc bệnh nhân tốt hơn, tiếp nhận thông tin chính xác hơn và đưa ra những quyết định phù hợp hơn.

Sự hỗ trợ ấy không nhất thiết phải bắt đầu từ những việc lớn. Đó có thể là khu chờ sạch sẽ, đủ ghế ngồi; một góc nước uống miễn phí; bảng hướng dẫn dễ hiểu; nhà vệ sinh sạch; nơi gửi đồ an toàn. Cũng có thể là chiếc ghế có thể ngả lưng, tấm chăn mỏng trong đêm lạnh hay một suất cơm nóng dành cho người nhà bệnh nhân khó khăn.

Thực tế, nhiều BV đã triển khai những mô hình hỗ trợ thiết thực. Có nơi duy trì bếp ăn từ thiện, phòng công tác xã hội, các nhóm tình nguyện phát cơm, hỗ trợ tiền xe hoặc tìm chỗ trọ cho bệnh nhân từ tỉnh xa. Nhiều bảo vệ, điều dưỡng và tình nguyện viên cũng tận tình chỉ dẫn, giúp người dân bớt lúng túng khi làm thủ tục.

Nếu những hoạt động này được duy trì bền bỉ và kết nối hiệu quả hơn giữa BV, địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng, chúng sẽ trở thành một phần quan trọng của quá trình chữa lành. Bởi có những "liều thuốc" không nằm trong toa thuốc, mà đến từ sự sẻ chia và cách ứng xử nhân văn.

Công nghệ cũng có thể góp phần giảm bớt gánh nặng cho người nhà bệnh nhân thông qua các ứng dụng hướng dẫn, hệ thống lấy số thứ tự hoặc thanh toán trực tuyến. Khi bớt phải chạy đi chạy lại, người ta sẽ bớt căng thẳng và cảm thấy được tôn trọng hơn.

Dĩ nhiên, các BV đều đối mặt áp lực quá tải, hạn chế về nhân lực và cơ sở vật chất. Nhưng chính trong điều kiện khó khăn ấy, những thay đổi nhỏ lại càng có ý nghĩa. Chỉ cần giảm bớt sự lạnh lẽo, rối rắm và cảm giác lạc lõng của người nhà bệnh nhân, môi trường BV đã trở nên nhân văn hơn rất nhiều.

Những chiếc ghế nhựa trong BV, suy cho cùng, không chỉ là câu chuyện của ngành y tế. Đó còn là thước đo của sự tử tế trong xã hội. Bởi đôi khi, giá trị của một cộng đồng không nằm ở những điều lớn lao, mà ở cách con người nâng đỡ nhau trong những thời khắc yếu lòng nhất.