"The Nickel Boys" được cho là lấy cảm hứng từ một ngôi trường có thật ở Florida - Mỹ, bị buộc đóng cửa năm 2011 do những cáo buộc đánh đập, hãm hiếp, thậm chí giết hại học sinh. Năm 2019, khi sắp bước vào thập niên mới, tạp chí Time đã chọn ra 10 tiểu thuyết xuất sắc nhất kể từ năm 2010 và "The Nickel Boys" được chọn là tiểu thuyết đại diện năm 2019. Trong lúc chờ "The Nickel Boys" được dịch và xuất bản, độc giả Việt Nam có thể tìm đọc lại tiểu thuyết "Tuyến hỏa xa ngầm" của Colson Whitehead (Nguyễn Bích Lan dịch, NXB Phụ nữ).

"The Nickel Boys" là tiểu thuyết thứ 7 của Colson Whitehead, được viết ngay sau "Tuyến hỏa xa ngầm" (Giải Pulitzer 2017). Đây có thể được xem là thành tựu xuất sắc của nhà văn, khi có 2 tác phẩm liên tiếp đoạt giải Pulitzer. Có thể thấy vấn đề sắc tộc, bạo lực vẫn luôn là mối bận tâm của nước Mỹ - phản ánh qua Giải Pulitzer cho tiểu thuyết năm nay.

Giải Pulitzer cũng thể hiện cái nhìn bao quát, với biên độ rộng khi không chỉ phân rõ nhiều hạng mục trao cho báo chí, tiểu thuyết mà còn cả sách tiểu sử, sách phi hư cấu, thơ ca, âm nhạc, nhạc kịch…

Colson Whitehead lại đoạt Giải Pulitzer - Ảnh 1.

Nhà văn gốc Phi Colson Whitehead và tiểu thuyết “The Nickel Boys” đoạt giải Pulitzer. Ảnh: BARNES & NOBLE

Hạng mục giải báo chí phát thanh với những tổ chức/cá nhân đoạt giải gồm: "This American Life", "Molly O’Toole" của Los Angeles Times và "Emily Green" của Vice News. Giải thưởng về tin tức được trao cho phóng viên tờ Courier-Journal ở Louisville. Phóng sự điều tra được trao cho loạt bài bóc trần ngành công nghiệp taxi ở TP New York của Brian M Rosenthal, đăng trên tờ The New York Times. Giải thưởng cũng được trao cho Ben Taub của tờ New Yorker với bài báo điều tra về một người bị bắt cóc, tra tấn, giam giữ nhiều năm tại nhà tù của Mỹ ở vịnh Guantánamo và Nikole Hannah-Jones của The New York Times. Các phóng viên ảnh của hãng tin Reuters cũng nhận giải thưởng danh giá này về những bức ảnh chụp các cuộc biểu tình ở Hồng Kông.

Ra đời năm 1904, Pulitzer từ lâu đã trở thành một trong những giải thưởng văn học nghệ thuật và báo chí uy tín của nước Mỹ. Năm nay, do tình hình dịch bệnh, Giải Pulitzer phải dời lịch công bố kết quả (thường vào tháng 4), đồng thời buổi tiệc trao giải cũng chưa có ngày tổ chức chính thức.

Trong đoạn video trực tuyến tại nhà, người chủ trì lễ công bố Giải Pulitzer - Dana Canedy - đã nhắc lại vai trò và sự quan trọng của báo chí cũng như nghệ thuật trong thời điểm khó khăn hiện nay.

Có thể coi Giải Pulitzer năm nay như một nỗ lực của ban tổ chức để duy trì truyền thống lâu đời của mình. Giải Pulitzer cũng thể hiện rõ sự cần thiết cũng như ghi nhận những đóng góp to lớn của báo chí đối với đời sống con người, nhất là trong thời đại mà tin giả tràn lan và người đọc cần những tiếng nói tin cậy.

Chung Bảo