Chương trình nghệ thuật văn hóa dân gian tỉnh Khánh Hòa 2020 với chủ đề "Khánh Hòa - Những sắc màu văn hóa", do UBND tỉnh Khánh Hòa chỉ đạo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Khánh Hòa tổ chức, Trung tâm Ca nhạc nhẹ TP HCM thực hiện, sẽ diễn ra vào ngày 1-8 tại Quảng trường 2 Tháng 4 (TP Nha Trang), thể hiện hình ảnh Khánh Hòa đa sắc màu văn hóa, xứng danh là một trong những điểm đến du lịch được ưa thích nhất hiện nay.

Đặc sản vô giá

Văn hóa di sản, nghệ thuật dân gian vốn trở thành đặc sản, điểm nhấn kích cầu du lịch của các địa phương nhiều năm qua. Nhưng nay, các giá trị này càng được nhiều địa phương đặc biệt quan tâm, khai thác mạnh mẽ để kích cầu du lịch hơn nữa. Bởi sau giãn cách phòng chống dịch Covid-19, du lịch là một trong những ngành dịch vụ chịu ảnh hưởng nặng nề. Chiến lược phát triển văn hóa gắn với phát triển kinh tế đang được nhân rộng và đẩy mạnh ở khắp các địa phương. Hàng loạt hoạt động văn hóa gắn với du lịch được tổ chức ở nhiều nơi. Theo đó, những festival, lễ hội và chương trình tổ chức thường niên tại các địa phương như Huế, Hà Nội, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Quảng Nam, TP HCM, Cần Thơ... sẽ lần lượt diễn ra.

"Khánh Hòa - Những sắc màu văn hóa" trở thành điểm nhấn đặc biệt dành cho du khách khi đến đây. Chương trình nhằm tôn vinh và phát huy những di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia của Khánh Hòa như: Lễ hội Tháp Bà Nha Trang, Lễ hội Cầu ngư ở Khánh Hòa, Lễ Bỏ mả của người Raglai huyện Khánh Sơn và Hội chơi Bài chòi - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại mà Khánh Hòa là một trong các tỉnh có di sản.

UBND TP HCM vừa triển khai kế hoạch tổ chức lễ hội Nghinh Ông - Cần Giờ năm 2020, sẽ diễn ra từ ngày 30-9 đến ngày 2-10 tại huyện Cần Giờ. Hằng năm, cứ đến ngày rằm tháng 8 âm lịch, người dân Cần Giờ và du khách lại nô nức tham gia lễ hội Nghinh Ông (thuộc di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia). Đây là lễ hội truyền thống của ngư dân địa phương, nhằm duy trì và phát huy các giá trị văn hóa, phong tục tập quán tốt đẹp trong sản xuất ngư nghiệp. Đồng thời thông qua lễ hội, huyện Cần Giờ giới thiệu những nét văn hóa đặc trưng cũng như thúc đẩy, phát triển tiềm năng du lịch của địa phương.

Liên hoan Đờn ca tài tử quốc gia lần thứ III - Cần Thơ và Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ lần thứ IX, dự kiến được tổ chức vào tháng 4-2021 tại Cần Thơ. Chương trình mừng kỷ niệm 8 năm ngày UNESCO vinh danh Đờn ca tài tử là di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại (2013-2021). Chương trình khắc họa điểm nhấn cội nguồn, nét đặc sắc, tính đặc trưng, độc đáo của nghệ thuật đờn ca tài tử và bánh dân gian Nam Bộ.

Trước đó, chương trình "Quảng bá điểm đến văn hóa - du lịch Hà Nội năm 2020" đã gặt hái thành công ngoài mong đợi về lượng khách cũng như trong việc xây dựng lễ hội này trở thành lễ hội văn hóa - du lịch độc đáo của thủ đô.

Thúc đẩy du lịch bằng giá trị văn hóa - Ảnh 1.

Quang cảnh lễ hội âm nhạc quốc tế “Monsoon” 2019 tại Hà Nội. (Ảnh do ban tổ chức cung cấp)

Nỗ lực xây thương hiệu mạnh

Việt Nam đã có những lễ hội văn hóa, tổ chức định kỳ hằng năm đã thành thương hiệu mạnh: Festival Huế, lễ hội Canaval Hạ Long, lễ hội Hành trình di sản Quảng Nam, lễ hội Pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng... Nhưng xem ra còn quá ít ỏi để lôi kéo giữ chân du khách, nhất là du khách quốc tế trong suốt năm. Biến những đặc sản văn hóa vô giá của các địa phương thành lễ hội thương hiệu mạnh là nhu cầu cấp thiết trong chiến lược phát triển văn hóa gắn với du lịch từng địa phương và liên kết vùng miền.

Việt Nam đang theo đuổi hành trình dùng các lễ hội âm nhạc quốc tế để kéo du khách và đạt thành quả ngoài mong đợi. Nếu ở Hà Nội có "Monsoon" thì ở TP HCM có "Hozo" (Hò Dô). Sau mùa đầu tiên thành công rực rỡ, "Hozo" mùa 2 đã được lên kế hoạch. Trong hoàn cảnh dịch Covid-19 đang hoành hành ở nhiều quốc gia trên thế giới, ban tổ chức gặp khó khăn trong việc đưa các đoàn nghệ thuật nước ngoài về Việt Nam biểu diễn. Chính vì vậy, sự kiện này tạm thời dời đến năm sau. "Hozo" được thay thế bằng lễ hội kèn đồng với nhiều hoạt động đặc sắc, hứa hẹn thu hút khán giả không kém.

Tuy nhiên, các lễ hội âm nhạc ở Việt Nam vẫn còn tổ chức cầm chừng. Công chúng vẫn mong chờ những "cú nổ" thực sự để tạo nên tiếng vang cần thiết, trở thành sự kiện văn hóa đặc thù không thể thiếu đối với du khách, cả ngoại lẫn nội địa trong hành trình viếng thăm. Đến nay, cả 2 lễ hội âm nhạc quốc tế lớn tại TP Hà Nội và TP HCM đều đang trong tình trạng khó khăn về tài chính, tổ chức được kỳ nào hay kỳ ấy.

Mỗi điểm đến thú vị trên thế giới luôn có những chương trình biểu diễn nghệ thuật đặc sắc khiến du khách phải tò mò khám phá. Nếu chưa thể trở thành một sự kiện văn hóa hấp dẫn diễn ra thường niên thì ít nhất phải là sự kiện nổi bật được nhắc đến gắn liền một điểm đến. Và Việt Nam đang hướng đến đích này. 

Lễ hội âm nhạc thành đặc sản của nhiều nước

Trên thế giới, các lễ hội âm nhạc đã trở thành đặc sản của nhiều nước. Có thể kể đến 4 lễ hội âm nhạc danh tiếng. Một là lễ hội âm nhạc Tomorrowland, thường được tổ chức tại Bỉ vào trung tuần tháng 7. Hai là đại hội âm nhạc Coachella (Coachella Valley Music and Arts Festival) được tổ chức hằng năm tại CLB Polo Empire, Indio, bang California - Mỹ). Sự kiện này bao gồm nhiều thể loại âm nhạc như rock, indie, hip hop, nhạc điện tử cũng như sắp đặt các tác phẩm nghệ thuật và điêu khắc, diễn ra mỗi năm một lần vào 2 dịp cuối tuần của tháng 4. Hiện nay, Coachella là lễ hội âm nhạc đắt đỏ nhất thế giới, thu về lợi nhuận khổng lồ cho ngành công nghiệp âm nhạc.

Ba là lễ hội âm nhạc Ultra (Ultra Music Festival) được tổ chức lần đầu tiên ở Miami vào năm 1999, đến nay sân khấu UMF đã lan rộng ra toàn cầu, từ châu Mỹ (Brazil, Chile, Colombia...) sang châu Á (Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Indonesia...) và cả châu Phi (Nam Phi). Có khoảng 200 nghệ sĩ tham gia trình diễn hằng năm, thu hút khoảng 165.000 người tham dự. Bốn là lễ hội âm nhạc Mysteryland - một trong những lễ hội nhạc dance kinh điển mà bạn phải đến ít nhất một lần nếu bạn thực sự là người yêu thích nhạc dance. Sự kiện diễn ra vào cuối tháng 8 tại Haarlemmertmeer - Hà Lan. Hơn 300 nghệ sĩ trình diễn trên 17 sân khấu sẽ mang đến tất cả thể loại nhạc điện tử, bao gồm House, Big Room, Bass, Techno, Deep-House, Trance, Trap, Hardstyle, Hardcore, RnB, hip hop.

Thùy Trang