VCCI đề xuất không xử lý hình sự người gây tiếng ồn vượt quy chuẩn

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa gửi góp ý dự thảo hồ sơ chính sách Bộ luật Hình sự, do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.

Tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất bổ sung nhiều tội danh mới, hành vi mới mà luật hiện hành chưa quy định. Theo Bộ Công an, quá trình triển khai thi hành bộ luật Hình sự năm 2015 đạt được nhiều kết quả. Song, thực tiễn vẫn còn những bất cập và thách thức nhất định. Một số vấn đề tiêu cực tiếp tục diễn ra, đã và đang gây nên phản ứng gay gắt của một bộ phận không nhỏ người dân, trong đó có ô nhiễm môi trường.

Để khắc phục bất cập, cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung một số hành vi nguy hiểm cho xã hội trong bộ luật Hình sự, gồm: đốt chất thải, nhất là đối với các chất thải nguy hại; gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt tiêu quy chuẩn; tận diệt đối với động vật (sử dụng các loại vật liệu, hóa chất, công cụ có tính chất tận diệt)…

Góp ý về nội dung này, VCCI cho rằng hành vi gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt tiêu chuẩn là vi phạm môi trường phổ biến trong hoạt động sản xuất công nghiệp, xây dựng, giao thông.

Trên thực tế, sẽ có trường hợp tổ chức, cá nhân gây ra tiếng ồn, độ rung và mùi vượt mức tiêu chuẩn nhưng chưa đến mức gây hại cho xã hội hoặc gây ra hậu quả rõ ràng. Luật Bảo vệ môi trường và pháp luật xử lý vi phạm hành chính hiện hành đã có chế tài xử lý bao gồm phạt tiền, buộc khắc phục và đình chỉ hoạt động.

VCCI cho biết ở Liên minh châu Âu (EU), vi phạm về tiếng ồn, độ rung, mùi được xử lý chủ yếu bằng biện pháp hành chính và dân sự (bồi thường thiệt hại cho người bị ảnh hưởng), chỉ hình sự hóa khi vi phạm có hệ thống, cố ý và gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng.

Do đó, VCCI đề nghị cân nhắc không hình sự hóa hành vi này ở mức cơ bản. Trong trường hợp cần thiết, có thể bổ sung như tình tiết tăng nặng trong tội gây ô nhiễm môi trường (Điều 235) khi hành vi được thực hiện có hệ thống, cố ý và gây hậu quả nghiêm trọng.

Về hành vi sản xuất, buôn bán hàng kém chất lượng, VCCI cho biết Bộ luật Hình sự hiện hành đã có quy định về "hàng giả" (Điều 192 - 195). "Hàng kém chất lượng" là khái niệm khác biệt, chỉ hàng thật nhưng không đạt tiêu chuẩn.

Theo VCCI, ranh giới giữa "kém chất lượng" với "không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật" hoặc "sản phẩm lỗi" rất mỏng manh, đặc biệt trong sản xuất công nghiệp khi tỉ lệ sản phẩm lỗi nhất định là không thể tránh khỏi. Khái niệm "hàng kém chất lượng" cũng chưa thực sự đủ rõ để đảm bảo tính chính xác trong áp dụng pháp luật hình sự.

Cơ quan này nêu rõ hầu hết các nước xử lý "hàng kém chất lượng" bằng pháp luật bảo vệ người tiêu dùng (trách nhiệm sản phẩm) và xử phạt hành chính (thu hồi sản phẩm, phạt tiền), chỉ hình sự hóa khi có yếu tố cố ý lừa dối hoặc gây nguy hiểm nghiêm trọng cho sức khỏe, tính mạng.

VCCI đề nghị cân nhắc không bổ sung tội danh riêng cho hành vi này. Trong trường hợp hàng kém chất lượng gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khỏe, tính mạng, hoàn toàn có thể xử lý theo các tội danh hiện hành như Điều 317 (vi phạm quy định về an toàn thực phẩm) hoặc Điều 360 (thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng).