Đóng vai trò "đột phá của đột phá", Nghị quyết 09/NQ-TW của Bộ Chính trị mang đến cơ hội lịch sử để TP HCM tháo gỡ điểm nghẽn, chuyển mình từ "đầu tàu kinh tế" sang "đầu tàu thể chế và đổi mới sáng tạo" của cả nước.
Chủ động kiến tạo cơ chế
Mang tầm nhìn chiến lược, Nghị quyết 09 đã cho phép kiến tạo thể chế vượt trội để TP HCM phá vỡ những giới hạn quản lý chung chung, không còn phù hợp với đặc thù siêu đô thị.
Khi Nghị quyết 09 đặt vấn đề xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, mở rộng phân quyền và cho phép chủ động thí điểm các cơ chế mới, điều đó đồng nghĩa TP HCM đang được trao quyền tự thiết kế động lực phát triển sát thực tiễn. Thành phố không chỉ tăng tốc cho riêng mình mà còn gánh vác sứ mệnh trở thành nơi thử nghiệm các mô hình quản trị và chính sách mới cho Việt Nam. Đây là bước chuyển rất quan trọng trong tư duy phát triển quốc gia.
Cơ chế này còn tạo điều kiện để TP HCM huy động hiệu quả hơn các nguồn vốn trong và ngoài nước, đặc biệt là nguồn lực tư nhân thông qua xã hội hóa và hợp tác công tư cho các dự án hạ tầng chiến lược.
Trong giai đoạn phát triển mới, TP HCM cần chuyển từ tư duy "cơ chế xin - cho" sang "chủ động kiến tạo cơ chế". Khi đã được phân cấp, phân quyền mạnh hơn, thành phố cần chủ động đề xuất, thử nghiệm và chịu trách nhiệm. Đây là tinh thần then chốt của Nghị quyết 09. TP HCM cần hình thành đội ngũ cán bộ có tư duy đổi mới, dám quyết định và dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, thay vì tâm lý sợ sai, né tránh.
Tập trung nguồn lực cho những lĩnh vực đột phá
Để tận dụng hiệu quả cơ chế đặc biệt, TP HCM cần xác định rõ những lĩnh vực mang tính đột phá nhằm tập trung nguồn lực. Thành phố không thể đầu tư dàn trải mà cần lựa chọn các lĩnh vực có tác động lan tỏa lớn nhất đến đời sống người dân và năng lực cạnh tranh.
Để tận dụng hiệu quả cơ chế đặc biệt, TP HCM cần xác định rõ những lĩnh vực mang tính đột phá nhằm tập trung nguồn lực. Ảnh: HOÀNG TRIỀU
Trước hết, TP HCM cần ưu tiên đột phá hạ tầng giao thông, nhất là hệ thống metro và mô hình đô thị theo định hướng giao thông công cộng TOD. Đây không chỉ là câu chuyện giao thông mà còn là giải pháp tái cấu trúc không gian đô thị, giảm ùn tắc, ô nhiễm và mở rộng không gian phát triển mới. Nếu triển khai hiệu quả, metro và TOD sẽ tạo bước thay đổi căn bản chất lượng sống của người dân, hình thành động lực tăng trưởng mới cho kinh tế đô thị.
Bên cạnh đó, TP HCM cần tập trung xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế để khẳng định vai trò trung tâm kinh tế của khu vực Đông Nam Á. Lĩnh vực này đòi hỏi cơ chế đặc biệt vượt trội về pháp lý, thuế, ngoại hối, đầu tư và quản trị. Nếu thành công, đây sẽ là "cú hích" giúp thành phố thu hút dòng vốn toàn cầu và nâng vị thế quốc tế của Việt Nam.
Giám sát, phản biện và đồng hành
Bên cạnh việc hoàn thiện thể chế và phát triển hạ tầng, Nghị quyết 09 cũng đề cao vai trò của MTTQ Việt Nam cùng các tổ chức chính trị - xã hội. MTTQ không chỉ tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc mà còn phải nâng cao hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội đối với quá trình thực thi cơ chế đặc thù của thành phố.
Trong bối cảnh TP HCM được phân quyền mạnh mẽ và chủ động thử nghiệm các mô hình mới, vai trò giám sát của MTTQ càng trở nên quan trọng nhằm bảo đảm mọi chính sách đều hướng đến lợi ích của người dân, minh bạch, công khai và ngăn ngừa rủi ro lãng phí, tiêu cực. Qua phản biện xã hội, MTTQ là cầu nối vững chắc giữa chính quyền và nhân dân, giúp kịp thời ghi nhận ý kiến đóng góp của cộng đồng để hoàn thiện chính sách sát thực tiễn, tạo đồng thuận xã hội cao.
Đáng chú ý, yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động của MTTQ Việt Nam và các đoàn thể là rất cấp thiết. Việc ứng dụng công nghệ, xây dựng nền tảng tương tác trực tuyến tiếp nhận phản ánh của người dân sẽ giúp nâng cao hiệu quả giám sát, theo hướng nhanh chóng và gần dân hơn.
Việc chuyển đổi số còn giúp đổi mới phương thức vận động quần chúng, tăng khả năng kết nối với thế hệ trẻ, lực lượng trí thức và doanh nghiệp. MTTQ Việt Nam không chỉ giám sát mà còn phải chuyển mình mạnh mẽ để đồng hành với chính quyền TP HCM trong tiến trình xây dựng nền quản trị hiện đại, minh bạch.
Tinh thần hành động quyết liệt
Lĩnh vực cần được trao quyền mạnh hơn là chuyển đổi số và kinh tế số. TP HCM muốn đi đầu trong kỷ nguyên mới thì phải trở thành trung tâm công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo của cả nước. Điều này đòi hỏi phải có cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình công nghệ mới, đồng thời cho phép thành phố chủ động xây dựng những tiêu chuẩn vượt trội để thu hút doanh nghiệp công nghệ lớn và nhân lực chất lượng cao.
Ngoài ra, những vấn đề tác động trực tiếp đến chất lượng sống của người dân như chống ngập, cải thiện môi trường, phát triển không gian xanh và nhà ở cho người trẻ, người lao động cũng phải là nhiệm vụ ưu tiên chiến lược. Một thành phố hiện đại không chỉ tăng trưởng kinh tế mà còn phải bảo đảm môi trường sống bền vững, đáng sống và nhân văn.
Nghị quyết 09 đã mở ra "cánh cửa cơ chế" rất lớn cho TP HCM. Dù vậy, cơ chế chỉ tạo ra sự đột phá khi đi cùng tinh thần hành động quyết liệt. TP HCM cần phải có tinh thần đi đầu, chọn việc khó, đổi mới và chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Khi đó, những cơ chế đặc biệt mới thực sự trở thành bệ phóng vững chắc, giúp TP HCM phát triển nhanh, bền vững và tiếp tục giữ vai trò tiên phong dẫn dắt các địa phương cả nước trong kỷ nguyên mới.
(Còn tiếp)
(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 27-5
và quét mã QR
Bình luận (0)