Bác sĩ bật mí nguyên tắc vàng ăn Tết khoẻ mạnh

Trong ngày Tết Nguyên đán, việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu tinh bột, chất béo, đường cùng với rượu bia, nước ngọt dễ khiến cơ thể rơi vào tình trạng đầy bụng, rối loạn tiêu hóa và tăng cân nhanh chóng.

Theo BSCKII Đinh Trần Ngọc Mai, Khoa Dinh dưỡng và Tiết chế, Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM, nhiều món ăn ngày Tết có mật độ năng lượng cao. Một khoanh bánh chưng hoặc bánh tét có thể cung cấp năng lượng tương đương, thậm chí cao hơn một chén cơm do chứa thêm đậu xanh và thịt mỡ. Mứt Tết cũng là "nguồn siêu năng lượng" vì được bổ sung nhiều đường để bảo quản và tăng vị ngọt. Chỉ vài miếng nhỏ có thể vượt quá nhu cầu đường trong ngày.

Không chỉ đồ ăn, rượu bia và nước ngọt cũng góp phần làm tăng tổng năng lượng nạp vào cơ thể. Cồn cung cấp khoảng 7 kcal mỗi gram gần gấp đôi tinh bột và đạm nhưng lại là "năng lượng rỗng", không có vitamin hay khoáng chất, dễ chuyển thành mỡ thừa.

Nhiều người cho rằng mình "không ăn bao nhiêu" nhưng vẫn tăng cân. Thực tế, trong những ngày Tết, việc thăm hỏi nhiều nhà khiến mỗi nơi một ít bánh mứt, giò chả, thêm một ly bia hay rượu mừng… Tổng cộng lại vượt xa nhu cầu năng lượng trong ngày. Bên cạnh đó, mức độ vận động giảm sút do chủ yếu ngồi trò chuyện, tiệc tùng, ngủ nghỉ thất thường, khiến năng lượng dư thừa không được tiêu hao.

Một số người chọn cách nhịn bữa sáng và trưa để "dồn" cho bữa tiệc tối. Tuy nhiên, bác sĩ cho rằng đây không phải giải pháp phù hợp. Nếu tổng năng lượng trong ngày vẫn vượt nhu cầu, cơ thể vẫn tích mỡ. Hơn nữa, việc ăn dồn vào buổi tối, ít vận động rồi đi ngủ sớm càng làm tăng nguy cơ tăng cân và rối loạn tiêu hóa.

Thay vì cấm đoán tuyệt đối, chuyên gia khuyến nghị nên "tận hưởng Tết" có kiểm soát. Người dân có thể giảm khẩu phần bánh chưng, bánh tét, thịt kho; ăn vừa đủ để thưởng thức. Đồng thời tăng cường rau xanh, trái cây tươi, uống đủ nước và hạn chế tâm lý "mỗi thứ một ít" nhưng lặp lại nhiều lần trong ngày. Nguyên tắc quan trọng nhất là kiểm soát tổng năng lượng nạp vào và đảm bảo cân đối giữa các nhóm thực phẩm.

Về vận động, không nhất thiết phải đến phòng tập. Đi bộ sau bữa ăn, đứng dậy vận động nhẹ mỗi 10–15 phút, tham gia dọn dẹp nhà cửa hay duy trì thói quen tập luyện nếu có thể đều giúp tăng tiêu hao năng lượng.

Đối với người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường hay bệnh tim mạch, việc tuân thủ thuốc và ăn uống đúng bữa đặc biệt quan trọng. Người bệnh vẫn có thể thưởng thức món Tết với lượng vừa phải, hoặc chọn sản phẩm phù hợp, miễn là kiểm soát tốt khẩu phần và đường huyết.

Tết là dịp để nghỉ ngơi và tận hưởng. Chỉ cần điều chỉnh hợp lý trong ăn uống và vận động, mỗi người hoàn toàn có thể vui xuân trọn vẹn mà không phải lo lắng về cân nặng hay sức khỏe sau kỳ nghỉ.